Qui matrimoniū accuſare poſſunt.
CCCII
nunc aūt dicit̉ poſſe ꝓbare: ꝙpater puelle eum d̓ ſacro fonteleuauit: ſed litteris tuis queſitnōdum potuit inueniri lꝫ quinquenniuꝫ ſit tranſactū: ⁊ infra.a ¶ Ceterū conſul. t. t. r. ꝙ ſi mab nifeſtum eſt qd̓ aſſeritur aut legitimi accuſatores ⁊ teſtes appareāt: poſtqͣꝫ iuuenis fuerit cūomni diligentia requiſitus etiāſi nequiuerit inueniri teſtes reciꝑe poteris. ⁊ fine canonico iudiciū terminare.CLemens tercius.¶ Accuſatio ⁊ teſtimoniū in cāmatrimoniali ꝑſonaliter ⁊ nō ꝑlitteras fieri debent.Nobis eſt queſituꝫ vtꝝ2d ¶ aliqui ſuꝑ accuſatōe matrimonij nihil voce ꝓpͥa depromentes debeant ꝑ ſolā chartule preſcriptiōem admitti. ¶ Adhoc reſpondemus ꝙ in talibusē niſi qͣꝫtum ad preſumptōeꝫ nullius momenti eſt conſcriptio qͦad ſententiam proferendam: niſi alia legitima adminicula ſuffragentur.¶ ILemens papa florentinoepiſcopo.
¶ In cauſa matrimoniali ſuꝑconſanguinitate ⁊ contractu teſtificari poſſunt conſanguinei ⁊parentes.C Idet̉ nobis: ⁊ īfra. Qd̓parentes frēs ⁊ cognativtriuſqꝫ ſexus in teſtificationeſuoꝝ ad matrimoniū cōiūgendum vel dirimendū admittanttur: tam antiqua conſuetudines qͣꝫ legibus approbatur. ¶ Id̓oem̄ maxime parentes ⁊ ſi defuerint parenteſ ꝓximiores admithtuntur: qm̄ vnuſquiſqꝫ ſuaꝫ genealogiam cum teſtibus ⁊ chartis: tum etiam ex recitatōe maiorum ſcire laborat. qui em̄ melius recipi debent qͣꝫ illi qui meilius ſciunt ⁊ quoꝝ eſt intereſſe:ita vt ſi non interfuerint ⁊ conſenſum non adhibuerint ẜm lekges nullum fiat matrimoniuꝫ.l ¶ Quod vero legitur pater nōrecipiatur in cauſa filij nec filius in cauſa patris in criminalibus cauſis et contractibus veinrum eſt in matrimonio vero cōiungendo ⁊ diſiungedo ex ipſius cōiugij prerogatiua. ⁊ quian fauorabilis res eſt: Congrue
ar. ff. de ope. li. quod niſi. §. ex ꝓuincia. ber.¶ Manifeſtum. ita ꝙ notorium. al̓s non bene ſequeret̉ autlegitimi ⁊c̄. qꝛ quod manifeſtū eſt ꝓbatur. xj. q. iij. eoꝝ qui. in fi.c ¶ Teſtes. ergo altera ꝑte abſente. ⁊ non ꝑ contumaciam teLegitimi. ẜm qd̓ traditur. jͣ. e. c. cum in tua. berſtes recipiunt̉ lit. nonconteſt. Et ſententiafertur. vt dicit. Namordo iuris ī caſu iſtonō eſt vſquequaqꝫ ſeruandus. sͣ. vt li. nō cōte. c. j. Sed cōtra. sͣ. vtlit. non cōte. quoniā.§. ij. cum iſte nō ſit abſens per cōtumaciaꝫvt ibi. poſſꝫ dici. ꝙ cūiſte ꝓpter culpam ſuāabſens fuerit nec poſſet inueniri illa culpaloco contumacie habetur: vt contra eumꝓcedatur nec debeatmulieri obeſſe que inculpa nō fuit. iniquūeſt enim alium alterius odio p̄grauari. C.de inoffi. teſta. ſi quisin ſuo. ad fi. nec ꝓpterhoc ius mulieris debet perire. maxime cūhabeat legitimos teſtes ⁊ accuſatores. ettanto tꝑe fuerit expectatus. ⁊ cum diligentia requiſitus. vnd̓ ꝓcedi potuit cōtra illū⁊ illa decre. quoniamnon ꝯͣdicit ſi tu benevideas illam. quia ibidicitur cum ſine culpa ſit abſens ⁊ nō malicioſa voluntate. hicergo culpa ⁊ maliciafacientibus ē abſens.ſed p̄ſumptio in hoc videtur cōtra mulierem. ꝙ eo p̄ſente tanto tꝑe tacuit ſed preſumptio tollitur. ſi teſtes ⁊ accuſatores legitimi ſunt. ꝓut d̓r. jͣ. e. cum tua. Quidam dicunt qd̓ corrigiturper illam decre. quoniā. ⁊ ei ſtandum eſt. item ſic contra videt̉sͣ. ti. ꝓxi. ꝑlatum. ſed ibi non agitur an ſentētia tenuerit vel nōſed au filij legitimi eſſent. ber.A¶ Nobis ¶ In prima ꝑte ponit̉ queſtio. In ſecunda repulſio ibi: ad hoc. ab. d ¶ Accuſatione. lꝫ littera iſta videatur intelligenda de accuſatore tn̄ de teſte potius intelligit̉.de vtroqꝫ tamen eſt verum. de accuſatore habemus. ij. q. vl. p̄ſcripta. qd̓ eſt de teſte verum ſimiliter teſtibus .n. ⁊ non teſtimonijs eſt credendū. iij. q. ix. teſtes. ⁊ sͣ. de coha. cle. ⁊ mu. tua nos⁊ ꝙ debeat intelligi de teſte colligitur ex illa littera niſi qͣꝫtū adp̄ſumptōem ⁊cͣ. quia ſententia ad dicta teſtium ꝓfertur nō addicta accuſatoris. e ¶ Ad p̄ſumptōnem. Nota ꝙ p̄ſumptionon ꝓbat niſi ſit violenta. xxxij. q. j. dixit. ⁊. ij. q. j. primo. ⁊ hoc ēregulare. ff. de teſti. l. iij. §. ideꝫ diuus. ⁊. iij. q. ix. teſtes. ⁊ sͣ. de cohabi. cle. ⁊ mu. tua. tamē p̄ſumptio coadiuuat ſi adſint alia ſuffragia. sͣ. de ſucce. abinteſta. cum dilectus. ⁊ sͣ. de teſti p̄terea. ⁊sͣ. de preſump. illud. ⁊. c. iij. ⁊ propter p̄ſumptōeꝫ defertur iuramentum quandoqꝫ actori quandoqꝫ reo. vt. sͣ. de iureiuran. c.vltimo. hic ꝟo contra matrimoniū non defertur iuramentumsͣ. de eo qui cogno. conſan. vx. ſue. ſuper eo. ber.Idetur nobis ¶ Tria facit. prima ponit dictum. ſecunda ibi: ideo ip̄ius rōnes. tercia ibi. quod ꝟo ſoluit cōtrarium quoddā. ⁊ incipe ſic ponere caſum. Ticius petebat quādam in vxorem ⁊ ad ꝓbanduꝫ contractum iuducebat parētes
ſuos. Ipſa ꝟo mulier conuenta excipiebat de conſanguinitatead quam ꝓbandam inducebat ſuos conſanguineos querebat̉an iſti eſſent admittendi. ⁊ reſpondetur vt in littera. ab.f ¶ Antiqua conſuetudine. No. ꝙ antiqua cōſuetudo ꝓ legeſeruanda eſt. xj. di. in bis. ⁊ xij. di. diuturni. ⁊. ix. q. iij. cōqueſtus⁊ mos fideliſſime vetuſtatis ſeruandus ē.C. de teſtamē. teſtam̄ta. ⁊ hec conſuetudoſeruatur quo ad parētes. tn̄ in matrimonio cōiungendo fallitcum alter eſt ſupcrior nobilitate potentia vel diuitijs. parentes inferiores nō admittuntur ꝓ mr̄imonio coniungendo. sͣ.de teſti. ſuꝑ eo. qꝛ ſuſpectum eſt tunc teſtimoniuꝫ illoꝝ. ſed hecdecre. non videtur loqui in eo caſu. vt dicitur infra.g ¶ Legibus .i. canonibus. ſic. xxxj. di. nicena. ⁊ loquit̉ d̓ illis canonibuſ. xxxv. q. vj. c.j. ⁊. ij. ⁊ ſic tam de conſuetudine approbataꝙͣ ẜm canones admittuntur. Si vis intelligere de legibus ciuilibus. dicas ꝙ ad ꝓbādum ꝙ matrimoniuꝫcontrahi poſſit nō obſtante conſanguinitate. vel ad dirimendum matrimoniū ꝓpter conſanguineitatem eſt argumentandum. ꝙ parētes ⁊ cōſanguinei ſint admittendi. qꝛ melius ſciūtſuam ꝓximitatem ꝙͣextranei. C. de in inte. reſtit. mi. de tutela. ⁊C. de libe. cauſa. ſi filium. ⁊. ff. de ꝓba. etiā. ⁊ ꝙ alijs p̄ferant̉ eſth ¶ Genealogiā. hec eſt ratio quare huiuſmodi perſone admit̉argumētū. ff. de adul. ſi maritus.tantur ⁊ alijs preferantūr. xxxv. q. vj. c. j. ⁊. ij. ber.i ¶ Sciunt conſanguinitatē .ſ. ⁊ per hoc videtur ꝙͣ non loquit̉de teſtimonio ferendo ꝓ ipſo conſenſu. quia ſi extraneis intereſſet eque bene ſciret ſicut pater ⁊ mater an conſenſiſſent tuncadinuicem. ſed littera ſequens bene innuit de ip̄o conſenſu.k ¶ Nullum. xxx. q. v. aliter. ⁊. ff. de ritu nup. l. ij.l ¶ Non recipiatur. iiij. q. iij. §. item teſtis idoneus. ⁊. ff. de tem ¶ Coniungendo. ex hoc videtur ꝙ ad ꝓbandum matrimoſti. l. teſtis idoneus.nium eſſe contractum admittantur parentes. ⁊ inducitur adhoc a pluribus. ſi. sͣ. de teſti. ſuper eo. ſed non loquitur in eo ca.ſu. ſed ꝙ dicit in coniungendo. intellige ſi diceretur ꝙ eſſent cōſanguinei. qui contrahere volunt vel fama eſſet de hoc. pater⁊ mater ⁊ conſanguinei admittuntur ad ꝓbanduꝫ conſanguinitatem. sͣ. de ſpon. cum in tua. intellige loqui hāc decre. quādo propter conſanguinitatem tm̄ dicitur ꝙ non poſſunt coniungi. ⁊ quando propter conſanguinitatem debent ſeparari. ⁊hoc etiam ſatis colligitur ex rubri. conſueuit tamen induci. ꝙpater ⁊ mater admittuntur ad probandum ad ip̄m contractūmatrimonij. quod verum eſt ẜm diſtinctiōem illius decretalisſuper eo. ber.n ¶ Fauorabilis. sͣ. de cō. ap. c. vl. vbi de hoc. ⁊ arg. ff. de reg. iu.in ambiguis. ⁊ sͣ. de appel. dilecte. in fi.