Liber
Quartus
tum ⁊ in celis. Eius vicarius qͥeſt ſacerdos in eternū ẜm ordinem melchiſedech conſtitutusa deo iudex viuoꝝ ⁊ mortuoꝝTria quippe diſtinguit iudiciaa Primū inter ſanguinem ⁊ ſanguinem per quod criminale inbtelligitur ⁊ ciuile. Ultimū interlepram ⁊ lepraꝫ per quod ecclecſiaſticum ⁊ criminale notatur.Medium inter cauſam ⁊ cauſam quod ad vtrunqꝫ refertur.tam eccleſiaſticum qͣꝫ ciuile: inquibus cum aliquid fuerit difficile vel ambiguum ad iudicium eſt ſedis apoſto. recurrēdūcuius ſententiā qui ſuꝑbiēs cōd tempſerit obſeruare more precipitur .i. ꝑ excōmunicatiōis ſenē tentiam velut mortuus a cōmunione fidelium ſeparari. Paulꝰetiam vt plenitudinem poteſtatis exponeret: ad corithios ſcribens ait. Neſcitis quoniam angelos iudicabitis quātomagisſecularia. Licet igitur cuꝫ filijsſepedicti regis de quibꝰ an fuerint legitimi ab initio dubitat̉duxerimus diſpenſandū. qꝛ taf men tam lex moſaica qͣꝫ canonica ſobolem ſuſceptam ex adulgterio deteſtatur: teſtante dn̄o:hͦ ꝙ manzeres ⁊ ſpurij vſqꝫ in decimā generatōem in eccīam nōi intrabunt. canone ꝟo vetantetales ad ſacros ordines ꝓmoueri. ſecularibus quoqꝫ legibnō ſolum repellentibꝰ eos a ſucceſſione paterna: ſed negātibk ip̄is etiam alimenta petitōi tuenon duximus annuendū.¶Dem. H. ⁊. R. canonicis beneuentanis.¶ Si coniugatus viuente prima in facie eccleſie cōtrahit cuꝫſecunda hoc ignorante legitima erit eoꝝ ꝓles.ꝟ tenore litterarū veſtraAº rum nobis īnotuit: ꝙ cūG. vidua hereditatē quondaꝫ
r. mariti ſui ſibi ⁊ pupillo filiol ſuo r̄ſtitui poſtularet ꝑs aduerſa petitōem eius nitebat̉ excludere ꝓ eo ꝙ. r. maritū ip̄ius vidue de adulterio genitū aſſerebat: ⁊ infra. ¶ Intelligentes ꝙpater p̄dicti. r. matrē ip̄ius ī famnciem eccīe ignaram: ꝙ ip̄e aliaꝫſibi matrimonialiter cōpulaſſꝫ.duxerit in vxorem. ⁊ dum ipſaconiunx ipſius legitima putaretur dictum. r. ſuſcepit ex eadēin fauorem ꝓlis potius declinanmus memoratum r. legitimuꝫreputantes.¶ Dem epiſcopo tib.¶ Proles infideliū qui poſteaconuertunt̉ legitima eſt etiamſi parentes ſunt in gradu ꝓhibito lege canonica.Audemus: ⁊ infra: CeteCrum ꝓlem de infideliū cōiunctiōibus natam qui ſecūdotercio vel vlteriore gradu ẜmpͦ opinionem illorum matrimoniali contraxerunt affectu poſtfidem receptam vtilitate publica ſuadente legitimam volumreputari.Rubrica Qui matrimoniū accuſare poſſunt vel contra illudteſtificari.Lexander tercius pariſien̄.epiſcopo.1 18¶ Cum agitur de federe matrimonij reo abſente contumacitpoſſunt ſuper impedimēto matrimonij recipi teſtes. dummodo ſint legitimi. ⁊ ad dicta eoꝝfertur ſententia.Erlatum eſt ꝙ cumpater cuiuſdam puelle eam cuidam ciuipariſien̄. nuptui traadidiſſet. maritus poſt aliquotannos quibus cum vxorē ꝑmāſit ꝓpter homicidiū qd̓cōmiſitd̓ ciuitate timore mortis exiuit:
a ¶ Et ſanguinē. hec ē expoſitio eius qd̓ p̄miſit in auctoritatedeutronomij. b ¶ Ciuile. hoc eſt ſeculare iudiciū.c ¶ Criminale. eccleſiaſticuꝫ ẜm canones. d ¶ Precipit̉. xj.q. iij. abſit. e ¶ Mortuus. xj. q. iij. nihil. ⁊. c. ſic debet. ⁊. xxiiij.q. iij. corripiant̉. f ¶ Canonica. lvj. diſ. c. j. ⁊ sͣ. de fi. p̄ſby. c. j.⁊. xv. q. viij. cū multe.g ¶ Deteſtat̉. niſi cuꝫeis fuerit diſpenſatū.lvj. di. cenomanēſemh ¶ Māzeres. de hisdictū eſt. sͣ. de renun.niſi cum pridem. §. ꝑſone. ber.i ¶ Canone. sͣ. d̓ elee.ſum in cunctis.k ¶ Etiam alimenta.C. de na. lib. autē. licꝫpatri. ⁊. C. de inceſtu.nup. autē. ex cōplexuar. ꝯͣ. sͣ. de eo qͥ dux. inma. cum hr̄et. ſol̓. ibi.Itenore.C ¶ Sūt due ꝑtes. in prima iudicuꝫconſultatio. in ſecunda reſponſio ⁊ eiꝰ rō.ibi: intelligentes. ab.l ¶ Reſtitui poſtularet. tāqͣꝫ tutrix. C. qn̄mū. tu. offi. fun. l. ij. ⁊aūt. matri. olim ſi mater curam vel tutelaꝫfilioꝝ ſubire volebatoportebat eam iurare ꝙ non tranſiret adſecūdas nuptias. hodic ꝟo remittit̉ illudiuramentū. qꝛ veniebant cōtra. ſed renunciāt beneficio velleiani. in autē. vt ſine ꝓbi. ma. tu. ge. §. qꝛ milierem. col. vij. ⁊ p̄dicta autē. matri. ⁊ ſi cōtraxerit ſtatim expellitur a tutela. C. e. tit.auten. ſacramentū. etsͣ. de appel. ex ꝑte. vbide hoc. ber.m ¶ Ignaram. ergoignorantia facit ꝙ filij ſunt legitimi cēſendi. al̓s nō eēt legitimi. ⁊ sͣ. e. referēte. vbide hoc. ber.n ¶ Legitimum. ex fͦpatet ꝙ ſufficit bonafides alterius parentis. vt filij dicantur legitimi. ⁊ ſi naſcanturlite mota legitimi ſūtlꝫ poſtea ſeparent̉. vl̓ſi ante ſentētiā ſit cōceptus .sͣ. e. cum intercirca hmōi ſcientiamvel ignorantiam. tenendum eſt. vt dicit̉sͣ. de claude. deſponſ.cum inhibitio. ſed nunquid idem eſſet ſi aliquis crederet̉ libercum eſſet ſeruus. vt filius eius propter opiniones eccleſie iudicetur liber ⁊ legitimus quo ad ordinem: non. vt. C. ſo. ma. l. iij.arg. ꝯͣ. ff. ſo. ma. l. ſi cum dotem. §. vltimo. ber.
o ¶ Audemus. cōiunctionibus .ſ. paganoꝝ ſiue iudeoꝝ adfidem poſtra cōuerſoꝝ. vt. sͣ. de conſan. ⁊ affi. de infidelibus. ⁊. jͣ. de diuor. gaudemus. euius pars hec eſt. ber.p ¶ Opinionem. talis opinio non legitimat ſed preſtat occaſionem legitimandi. arg. sͣ. e. c. ꝓxi. ⁊. c. per venerabilem. ⁊. ff. d̓ritu nup. qui in ꝓuincia. ſed nūquid e matrimoniū inter tales.videtur ꝙ ſic. xxvj. diſtin. deinde. ⁊ sͣ. de cōſan. ⁊ affi. de infidelibus. ſolutōem colligejͣ. de diuor. gaudemꝰ.cuius hec eſt pars etdeciſa videtur ante illum. §. qui autem ⁊cͣ.vt p̄cedat ſermo d̓ cōiunctis. de ſecūdis pꝰdiuortium factuꝫ adhuc viuentibus repudiatis in quibus nonē matrimoniū. vt ibidicitur. filij tamen eorum reputātur ab eccleſia legitimi vtilitate publica ſuadente.vt alij facilius cōuertantur. ſed ſi intelligatur de filijs eoꝝ de qͣbus dicitur in principio illius. c. gaudemꝰtunc planuꝫ eſt. quiainter illos eſt matrionium. vt ibi patet. etſic deciditur ante. §.qꝛ ꝟo. quod potiꝰ credo. ⁊ filij talium legitimi ſunt.Rica Qui matri acpoſ. Uiſo de matrionijs ⁊ de impedimentis eoꝝ merito ſequitur videre de ſeparationibus ⁊ diuortijs.ſed quia ad diuortiaperuenitur accuſatōibus ⁊ teſtimonijs p̄cedentibus. iō tractaturus autor de diuortijs p̄miſit iſtā rubricam qui matrimoniūaccuſare poſſunt ⁊ ꝯͣip̄m teſtificari. ab.Erlatum.¶ Cōmunis diuiſioſecūda ꝑsibi: ceterum. ab.q ¶ Aliquot annos.ſed de quot annis intelligis. pōt dici ꝙ deduobus. quia pluralis locutio duoꝝ nūcro contenta eſt. iiij. q.iij. ver. vbi numerus.ff. de ver. ſig. inter illāin fi. ⁊. ff. de manu. te.libertas. §. vlt. ⁊. ff. de teſti. vbi numerus.r ¶ Exiuit. nōne illa eum ſequi tenebat̉. quod videt̉. xiij. q. ij.vna queqꝫ. ⁊. xxxiij. queſtio. ij. ſi quis ineuitabili. Et pōt dici q̄tenebatur. quia ibi remanere non poterat iuſta de cauſa niſiforte vagabundus diſcurreret. quia tuuc non poſſet ip̄m ſequi