ſi aūt ſuꝑ ꝑſonali actione cōueniatur mittēdus ē actor inpoſſeſſionē mobiliū ip̄ius velimmobiliū ſi forte mobl̓ia nōhabeat ꝓ modo debiti declarati vel in ꝯtumacē eſt ecc̄iaſticaſententia ꝓ ferēda ita videlicet ꝙ alterutra pena que magis timeri debeat iudex a pn̓cipio ſit ꝯtentus. ad alteramchilominus ꝓ ceſſurus ſi hocmeruerit ꝓteruitas ꝯtumacis. qui veniens infra annū velpoſt ānū eē̄ audiet̉ iuxͣ diſtīctōnē ī alio caſu ſupiꝰ ānotatā. De iuramento calūpnie.Onorius. iij.Nherentes veſtigijs.p̄. n. dicentiū grauiores q̄ſtiones ꝑ ſūmū pontifice termīari. et. jͣ. legibꝰ itaqꝫcōpimus cautū ut nullus clericus iurare p̄ſumat. alibi vero reperitur ſcriptū ut omēsprincipales ꝑſone in pͥmo litis exordio ſubeant iuramētum calumine. ꝓpter qd̓ pleriſqꝫ venit in dubul utrū clei̓cuſiuſiurandū p̄ſtare debeat aūtalij hoc officiū delegare. quiaillud ꝯſtitutionis edictū ubiclerici iurare ꝓhibētur a marcō auguſto de cōſtantinopolitan̄. clericis ꝓmulgatū fuiſſe vid̓r. idcircō ad alios noncreditur ꝑtinere. ¶ Vt ergodubietaſ iſta auferatur ẜm deciſionē filij .n. h. quōdā imperatoris cuuis ſūt ꝟba hec ei-

us itaqꝫ interp̄tacōnē corroboramus et diuimarci cōſtitutionē ita interp̄tari debere decernimus ut ad oīm eccleſiarū clericos gn̓aliter ꝑtine̓ iudicet̉. Nā cū imꝑator iuſtinianus decreuerit ut canones patrūvmm legum habere oporteat et in nōnullis patrum canōnibꝰ repiatur ut clei̓ci om̄ino iurare nō audeāt dignū ēut totus clericalis ordo a iuramēto calūnie p̄ſtādo ſit immunis. p̄terea ſtatuti pnͥcipis tenor talis eſſe dinoſcitur. Nositaqꝫ diuine et humane legisintencōne ẜuata decerminus.impiali aūctate irretractabiliter diffinimus ut non ep̄usnon p̄ſbiter nō cuuiſcūqꝫ ordinis clericus nō abbas nō aliquis monachus vel ſanctimonialis in cauſa quacūqꝫ ſeu controu̓ſia crimī aliſeū ciuili iuſiurādū ꝯpellatur qualibꝫ racōneſubire ſꝫ alijs idoneis defenſoribꝰ ſi expedire ecc̄ie ſue nouerit hmōi officiū liceat delegare. ¶ Perū cū hac moderacōeut ep̄s incōſulto ro. pō.vel quiſqꝫ clericus incōſulto ꝑlato ſuo mīme iurare audeat.Om̄ibꝰ aūt ep̄is ⁊ vnu̓ſo clero ita cuſtodiri h̓ debere mandamus ut ſi quis in illa ꝯmiſerit veniā ſibi nouerit denegari. TOē ordinato ro. ec. ſubd̓.ſet magiſtro om̄ibono.Iteras. et. jͣ. Sane ro. ec.

vocauit colonū et colonus denūciauit dn̄o. poſt quā denuūciationē citatur dn̄s edictis legitimis. et ideoplus punitur. et ſufficit legiſlatorē ita voluiſſe. ſic enī ſcriptū eſt in. l. ff. qui et a qui. ꝓ ſpexitlegiſlator. et. vi. q. iij. ſcriptū eſt in lege. gͦ ita tenendū eſt.a ¶ Vel immobiliū. hoc ordine iudices ſnīam exequētur. ultīo adactiones decurritur. ff. dere iud̓. a diuo pio.b ¶ Declarati. in libello ſuo. c. debo. auc. iud̓. poſ. aut̓. et qui iurat.c Timeri. illa enī potius ē infligēda qꝛ hͦ ſolūbn̄ agitur. ⁊cͣ. xxiij. q. vꝓdeſt ar. ꝯͣ. s. de of. dele.ſane. et. c. paſtoral̓. i. ℟n̄.d ¶ Ad alterā. qꝛ creſcente ꝯtumacia creſce̓ deb eipena. ff. de pen̄. l. relegati. ſic gͦ due pene ab mitio nō ſūt infligēde. s. deiud̓. at ſi clerici. ar. cōtra.xvj. q. i. ſtatuimus.e ¶ Diſtinctōnē. ſꝫ nō videtur ꝙ diſtīctio facta inreali actione locū poſſitin ꝑſonali hr̄e lꝫ lr̄a hocinnuat. qꝛ debitor p̄t recuperare pignorā ſuā qn̄cunqꝫ venerit dūmō nōſint diſtracta. C. de diſtrapig̓. ſi pͥus. creditor enimnullo tꝑe p̄ſcribit rē ſibiobligatam pignori. ff. dvſuc. non ſolū. I qui pignori. et. l. pignori. qꝛ creditor quantū ad hūc caſū non poſſidet pignus.ff. qui ſatiſda. cog. ſcierdū. §. creditor. et ad hͦ dixit Io. et bn̄. qꝛ creditopꝰ ānū nō efficitur poſſeſor quantū adu̓ſuca pionē. ſꝫ tm̄ poſt annū hꝫ cemodū poſſeſſionis in hͦꝙ cū pͥus tene̓tur ꝓbarepecuniā quā petebat eēdebitā pꝰ ānū ec̄ trāſfert̉ꝓbatio ad reū ut tūc aduerſarius teneatur ꝓbare illā indebitā et ſic̄ effitur petitor de poſſeſſore.ar. bo. ad hoc. jͣ. de ſol̓. isqui .ſ. dixit ꝙ huic ſeruatur q̄ſtio poſſeſſionis etꝓprietatis quouſqꝫ p̄ſcrptū ē iuri offerēdi ar. C.de p̄ſcrip. xxx. vel. xl. an.cū notiſſimi. §. ſꝫ cū illud.v̓. eod̓ iure. niſi ex ſcd̓odecreto res ſnnt ei iā ꝓ debito aſſignāte vel diſtracte alias uſqꝫ ad. xxx. annos recuꝑat res ſuaſ oblato debito. dicas ꝙ debitor ſꝑ audit̉ quouſqꝫ p̄ſcriptū ſit volēs recuperare rem ſuā reſtitutis expenſis ⁊ p̄ſtita cautione iudicio ſiſti niſi pignora diſtracta ſint velin ſolutū data autoritate iudicis vel ẜm legē ꝯuencōnis diſtractaut dicit. l. p̄dcā. ſi pͥus. et ita infra annū et poſt ānū veniēs reſtitutis expenſis p̄ſtita caucōne ꝙ iuri parebit recuꝑabit res ſutas ſiue ꝯfiteatur debitū ſiue neget. C. de bo. aūc. iudi. poſ. aut̓. et qui iurat. et ꝙ dicit iuxta diſtīctōnē in alio ⁊cͣ. ſic intellige iuxta diſtinctionē id eſt ẜm pͥmū membrū diſtinctōnis in quo tm̄ ſimilitudonotatur et nō iuxta ſcd̓m. q. di. ſicut ibi veniēs infra ānū in reali actione auditur p̄ſtita caucōe et reſtitutis expenſis recupat poſſeſſionē ita in ꝑſonali actōne ſiue infra ānū ſiue poſt annū veniat recuꝑat res ſuas dū tn̄ caueat iudicio ſiſti et reſtituat expēſas. ut ſicnotetur ſil̓itudo tm̄ in hͦ caſu. et in illo cū an̄ ānū cōtumax inuenitur.ita ꝙ ſil̓itudo nō trāſeat ad aliūcaſū poſt ānū. et ita plana ē lr̄a. l.Nherētes. grauiores qōnes. q̄ dicātur maiores cauſe dc̄mKeſt. s. de of. leg̓. ꝙ trāſlacōnē. g ¶ Legibꝰ. C. de ep̄. et cl̓i.cū clericis. v̓. ꝙ ſi lis. pnͥcipales. i MIuramentū. in iurah ¶ Principales. C. e. ti. aut. mento calūnie qnͥqꝫ capl̓a otinētur

ſcꝫ ꝙ credat ſe bonā cauſam hr̄e. interregatus nō negabit qd̓ verū eſſe credit. nec utetur ſciēter falſa ꝓbatione. et ꝙ dilacōnē nonpetat in fraudē. nec dedit nec dabit nec ꝓmittet aliqͥd ꝓ hac cāniſi illis perſonis quibꝰ leges dare ꝑmittūt. C. e. ti. l. ij. circa pnͥ. et inaut̓. pnͥcipales. et in aūt. ut liti. iurēt. in pͥnͥ. coll̓. ix. vn̄ v̓ſus Illudiuretur qd̓ lis ſibi iuſta vid̓r. Et ſi queretur verū nō inficietur. Nil ꝓmittetur nec falſa ꝓbacō detur. vt lis tardetur dilacō nulla petet̉.k ¶ Serba ſūt. ab illo loco. legibꝰ itaqꝫ uſqꝫ ad ilū locū verū cū. ⁊cͣ. exceptis p̄dictis ſcꝫ ẜm. etiāuſōꝫ ibi. coroboramus.¶ DDiui. marci. C. de ep̄. etcle. cū clericis. v̓. ꝙ ſi lis.m ¶ Ad oīm ecc̄iaꝝ. ar.qd̓ vni ꝯceditur ad ꝯſequētiā trahi p̄t a ceteriset ꝙ vi ꝯceditur nulli ēdenegādū. xvi. q. i. p̄dicator. et. v. di. ad eius vero. ī fi. de cō. di. iiij. ꝓprie..l. di. et purgabit. C. de fideico. l. p. ar. ꝯtra. xvj. q..i. hinc etiā. et. vij. q. i. petiſti. So. qd̓ vni iure cōmum cō ceditur trahi p̄tab alijs in exēplū. et nulli debꝫ denegari. v. di. adeius vero. ꝙ vero pͥuiſegiū alicui ꝯceditur nonextēditur ad alios. et ſicintelligitur illd̓. c. xvi. q..i. hic etiā. et. xxvj. q. ij.nō exēplo. et. ff. de cōſti.pnͥ. l. i.n ¶ Sim legū. in aut̓ deeccle. ti. in pn̄ci. coll̓. ix. etin aūt. ut cle. apud ꝓpri.ep̄. Fillq. coll̓. vi.o ¶ Canonibꝰ. xxij. q. i.in nouo. et. jͣ. de iur̓iur̓. etſi xp̄us. et. ij. q. v. ſi quisp̄ſbiter. xxij. q. v. c. ul.p ¶ Pnͥcipis .ſ. henrici.q ¶ Nos ſcꝫ henricus.r S eu criminali. h̓ colligitur ꝙ ī criminali cauſa iuramētū de calūnia ſitp̄ſtādū. ar. C. e. ti. l. i. ubid̓r ꝙ ī om̄ibꝰ cauſis ubiꝓbatio requiritur ē iurādū de calūma ut. C. de fi.inſtru. ſ. ul. v̓. ſancimus.ar. ꝯͣ. inſti. de pub̓. iudic̄.in pnͥ. et. ff. de bo. eo. quimor. ſibi cōſti. l. i. ſꝫ ꝯtraria iſta nō obſtant quiamagnā dr̄ntia ⁊ diu̓ſitaſeoꝝ ē ī inſtituēdis et exercendis hmōi cauſiſ. nāẜm hͦ nec lis ꝯteſtaretur.nec libellus dae̓tur in cācrimīali. ſꝫ om̄ino aliterꝙͣ ciuiliter deberet trāctari. itē nō valꝫ cauſa quā quidā aſſignāt ꝙin crimīali trāſige̓ liceat. Et ideo iuramētū de calūnia nō exigitur.nā ſacr̄m de calūnia trāſactōnē nō excludit nec ab ea excluditurqꝫquāuis licitū ſit reo trāſige̓ nō tn̄ ſequitur ꝙ liceat ei falſa inſtantia uti. namidē dice̓s ẜm hoc in pecuniaria cā. ſil̓r ſoluitur illud. ff.debo. eoꝝ qui mor. l. i. ubi d̓r ꝙ in cā ſangͥnis licitū eſt cuilibꝫ aduerſariū ſuū corrūꝑe et ita licitū eſt ei mētiri. dn̄s azo eſt in hac ſententia ꝙ in cauſa crimīali de calūnia ſit iurādū et inducebat hanc decretalē ꝓ ſe. Sꝫ qualiter clericus p̄t hoc iuramentū alij delegaremcā ciuili ſiue crimīali ꝯtra illa iura que dicūt ꝙ pnͥcipales ꝑſonedebent hoc iuramentū p̄ſtare. et cōtra illa que dicūt ꝙ in cauſa criminali nō interuenit ꝓ curator. Dicas ꝙ forte qn̄qꝫ obtinuit qd̓ hic dicit ut clerici etiā in cauſa ꝓpria hoc iuramētū poſſent alij delegare.et hoc in fauorē ip̄oꝝ ꝯceſſuꝫ ē. ſꝫ hodie hoc nō obſeruatur imo quilibꝫ in cā ꝓpria ꝑſonaliter iurare dꝫ ut. jͣ. e. ceterū. et. C. e. ti. aut̓. pn̄cipales. et ſic obtinet de iure et deꝯſuetudine et ſic non tenet qd̓ hicdicit quātū ad ꝓp̓as cās clericoꝝ. q̄cūqꝫ ſit cauſa. et reſtn̓gitur tm̄