II

conſules et ꝯmune de ſe ꝯquerētibꝰ in iudicio ſeculari exhibeāt iuſticie ꝯplementū. Liceat tn̄ ip̄is qui ſub eiſdē ꝯſulibus taliter duxerint ꝯtendēdū. ſi ſe in aliquo ſenſernt p̄grauari ad tuā ſic̄ hactenusẜuatū eſt vel ad nr̄am ſi maluerint audientiā appellare. h̓p̄ẜtim tꝑe quo vacante imperio ad iudicē ſecularē recurre̓ nequeūt qui a ſuꝑioribꝰ inſua iuſticia opprinuntur. Sivero ꝯſules iuſticie tanꝙͣ merito ſuſpecti fuerīt recuſati cōra arbitris ꝯuiter elc̄is de caſuſpicōnis agatur. q̄ſi ꝓbata fuerit eē iuſta ad te. vel adnos ꝓ iuſticia recurratur. ſic̄ſuꝑiis ē exp̄ſſuꝫ. FOē ar̓diacō. et theſaurario turonen̄.X tenore lr̄aꝝ cōmitis¶ britānie ē nr̄is auribuſintimatū. ꝙ cū cauſam q̄ intermulierē nobilē. f. et. jͣ. de meduano ſuꝑ he̓ditate ſua noſcitur agitari vobis ꝯmiſimꝰterminandā ip̄e comes eidēmulieri cū tā ip̄a ꝙͣ p̄dcūs. j.eſſent de foro ip̄ius mādauit

ut cām deferret ad ip̄m ꝓmittens eidē ꝙ faceret ei iuſticieplenitudinē exhibei̓. et. jͣ. Noigitur attēdētes ꝙ ſic ſumusviduis in iuſticia debitores qalijs iniuſticiā facere nō debemus. Mādamus. q. niſi ſit talis cauſa q̄ ad ecc̄iaſticū iudicem ꝑtinere noſcatur ei ſuꝑſedere curetis. dūmodo ꝑ iidicē ſecularē ſuā iuſticiam poſſitobtinere. alioqu nō obſtāteip̄ius ꝯtradictione cām ip̄amrōne p̄. terminetis. FOē piſaCno archiep̄o.diligenti et. jͣ. Aſſeruiſti te uſqꝫ ad hec tꝑatenuiſſeꝙ licitum ſit clerico renūciareſaltē in tꝑalibꝰ cauſis iuri ſuoet ſibi laicū iudicē ꝯſtitue̓. preſertim ubi aduerſarij vvolūtaˢaccedit. ac tenere iuramentūſuꝑ hoc interpoſitū rn̄diſti. immemor ꝯſtitucōis qua cauetupacto pͥuatoꝝ iuri pb̓lico minime derogari. Cū g̓ ius h̓ inmilitan̄. et carth̓. ꝯ. ſit ſpālit̓ ꝓmulgatū. ne cl̓ici clei̓cos relicto ſuo pōtifice ad iudicia pb̓lica ꝑtrahāt alioqͥn cām ꝑdāt

ſiue iurigētiū vel municipali. et ſic cauſe tractātur inter clericos ēlaicos qͦs ꝯueniūt. velſi ꝯueniātur iur̓ canoīco nō ob. ꝯſuetudīedēti an valeat ſptū. jͣ. c. ꝓx. et. s. e. ex tramiſſa. qn̄qꝫ enī ℟ptūcet. ꝯplementū. gͦ qͦuſqꝫ ad ſententiā ꝑuenitur ſꝑ eſt in pereſt inpendēti. s. de ℟ p̄. ſi aūt. Ain quo iudex ecc̄iaſticus p̄t ſe inib ¶ Sacāte. iſte ē gͦ vnꝰ caſus. miſcere ſeculari iuriſdictioni .ſ. cūſuꝑīor nō inuenitur. alius ē cū iudex ſecularis negligit face̓ iuſticiāut hic. v̓. dūmō ⁊cͣ. et. jͣ..c. ꝓx. et. c. ij. ar. xxiij. q..v. admīſtratores. Tercius ē cū aliquid ambiguūfuerit et difficile et int̓ iudices variatur. jͣ. qͥ fi. ſūtle. c. ꝑ venerabilem circamediū. Quartus ē in omīcrimine ecc̄iaſtico putavſurā ſacrilegio et ſimilibus. ut. vj. q. ij. c. i. et. xij..q. ij. nulli liceat. et. jͣ. de uſur̓. qm̄. Qn̓tus ē cuꝑ denunciaconē crimīs cā defertur ad iudicē ecc̄iaſticū. s. ti. ꝓx. nouit. Itē racōne ꝯnexitatis. ut in dote. jͣ. de donac̄. inter vi. etux. de prudentia.c ¶ Ad nos. ꝯtra. jͣ. de ap.cū ſpēali. et. s. e. ſi quis cōtra clericū. ubi ordinarius recuſatus ꝯmittit cāmSo. illa ꝯtinēt ius ꝯūe etqd̓ hic dicit locale eſt derecuſacōne iudicis ordīarij ⁊ delegati. et de illis habes. jͣ. de ap. ſcd̓o requiris. et. c. cū ſpecia li.x tenore. exhiberi.et qꝛ iudices nichilominus ꝓ cedebāt in cācomes ſignificauit hͦ domino pape.e Iuſticia. ſi. jͣ. de donac̄inter vi. et ux. nuꝑ. ꝑ hocpꝫ ꝙ caviduaꝝ nō ꝑtinpnͥcipaliter ad ecc̄iaſticū iudicem. lꝫ ꝑtin eat adecc̄iam quātū ad ꝓtectōnē. ut. lxxxvij. di. c. i. et. ij.imio ad iudiciū ſeculareſpectāt pͥmo cauſe viduarpupilloꝝ et orphanorū. xxiij. q. v. regū. et. q..iij. ab imꝑatoribꝰ. et. Cqn̄ inip̄e. inter pu. l. vna. ſcd̓ario ꝙͣtū ad defenſionē ad ecc̄iaꝫ ſpectāt. xxiij. q. v. adminiſtratoreſ. et. jͣ. de cen. lꝫ. et cā viduaꝝ et aliaꝝmiſerabiliū ꝑſonaꝝ ſpectat ad ecc̄iam ubi agitur de iniuria ſiue violētia eis illata. xxiiij. q. iij. ſi qͥs de potētibꝰ. et ſic intellige. jͣ. e. ex ꝑte. ubi p̄pa ꝯmittit cām vidue ſuꝑ violētia irrogata. et ſic p̄t intelligi. jͣ. de. v̓. ſig̓. ſuꝑ. §. ul. et p̄cipue̓ circa dotes. ut in pͥd̓. dec̓. nuꝑ. cā penitētū ad ecc̄iam ꝑtinet. xi. q. i. aliud. hereẜ ſimonie adulterij cū agitur ad ſeꝑacōnē thori. jjͣ. ut li. nō ꝯt. c. i. et. s. de ꝓcur̓. tue. et alie deqͥbꝰ dicetur ī ſe. notula. et indircē rōne pcc̄i oēs cāe ꝑtinēt ad ecc̄iāut. g. ti. ꝓx. nouerit. ſic̄ ſūt cauſe mr̄imoniales. s. de of. del̓. cāꝫf ¶ Ecc̄iaſticū iudicē.. mr̄monij. et. jͣ. de cōſang̓. et affi. ex literisItē cā natiuitatis alicuius. jͣ. qui fi. ſunt le. lator. et. c. cām. Itē iurispr̄ōnatus. s. de iud̓. quāto Itē decimaꝝ. jͣ. de deci. ꝑ to. Itē cāuſuraꝝdeuſur̓. qm̄. et ꝑ totū. et alia plura ut dc̄m eſt. s. e. cū ſit. et. c. licet.g ¶ Termīetis. ꝑ lr̄as pͥus impetrataſ. ut incipiāt vale̓. ex nūc quoad effcm̄. s. de of. del̓. c. iij. §. i. ff. del̓. iij. l. i. §. i. ff. de of. ꝓcōſu. l. iij. ī fi..C. d̓ dona. int̓ vi. et ux. donacōeſ. et. s. de kp. eā te. interī enī iuriſdictiodormit. ſic. s. de kp. paſtoralis. in fi. vid̓r enī ꝯmitti cā ſub ꝯdicōne ſi iuſticia corā ſeculari hr̄i nō poſſit. ar. jͣ. de iur̓iur̓. quēadmodū. ſic̄ cognitio pnͥcipalis cauſe ſub ꝯdicōne ꝯmittitur in cā appellacōnis. jͣ. de ap. ut debitus. ſic. s. de of. deleg̓. inſinuāte. et. ff. de iur̓.do. ſtipulacōnē. ꝙ aūt lr̄e que ab initio nō valēt poſtea ꝯualeſcāt.eſt ar. s. de kp. ſi aūt. jͣ. de ꝯu̓. ꝯiu. placet. ff. de iniuſto rup. et ir. teſtcū in ſcd̓o. ff. de li. et poſt. ſi quis poſtumos. in pnͥ. et. ff. depig̓. ac.ſi in rē. C. ul. et. s. de elect. qd̓ ſic̄. ar. ꝯͣ. s. de elect. dudū. ubi de hoc et.jͣ. de ꝓba. pꝰ ceſſionē. Itē h̓ hēs ꝙ iuriſdictō ꝑditur ꝑ negligētiāſic. s. de of. del. prudētiā. in fi. et. s. de of. or. ſignificauit. et. c. lꝫ. et ſilr̄e iſte ſūt inpendēti. quouſqꝫ appareat de negligentia iudicis ſe-

cularis. s. e. c. ꝓx. ſic̄ in pedēti ē. an in ſenatuſcō. macedo. ꝯmiſſumſit. ff. ad maced̓. l. i. §. ſi pēdeat. uatoꝝ pacto iuri publicoIdiligēti. pͥuatoꝝ. ſic gͦ ptꝫ ꝙ pͦ. nō derogatur. ff. de pac. iuſp̄ublicū. et. l. inter debitorē. s. de arbi. cūtꝑe. et. jͣ. de ſen. ex. ꝯtīgit. j.nemo enī ius publicū remitte̓ p̄t aliqͥbꝰ ꝑ actōibꝰ. nec mutare formā ātiqͥtus ꝯſtitutā. ff. de adii. tu. qͥdā decedēs. et. jͣ. de teſt reqͥſiſti.et nemo p̄t face̓ ꝙ leges ī teſtam̄to ſuo locū nō hab eāt. ff. del. j. nemo. et. ff. ad. l. fal. ꝙ d̓ bonis. C. i. et. C. deꝯdi. inſer.l. ij. et. C. de iura. calū. l. ul..C. ſꝫ qꝛ. et. x. q. i. ſic qͥdā..ff. de poſtul̓. quos ꝓhibet. jͣ. de excep. c. exceptionē. ar. cōtra. ff. de ꝑ act.paciſci. et. l. pactū interhe̓deſ. ff. a quibꝰ. ap. nōlꝫ. l. i. ī fi. et. §. i. et. C. de tē.ap. l. ul. in fi. et. ff. de feri..l. i. ff. de mino. ſi iudex. etjͣ. de regu. ad apl̓icā. et. jͣ.de pͥuil̓. ſi de terra. et. c. accedentibꝰ. et. C. de pac. ſiquis in ꝯſcribēdo. ubi videtur exp̄ſſuꝫ. et. jͣ. e. dilecti. ſuꝑ hac ꝯͣrietate dicas ꝙ illi iuri qd̓ ē tm̄ introductū in fauorem aliquoꝝ bn̄ p̄t qͥs renūciare. ſꝫ ſi aliqd̓ iuſ introductū ē in fauorē aliquoꝝꝓ pb̓lica utilitate ipſoꝝet odio alioꝝ nullus p̄ttali iuri renūciare. tale ēhͦ de qͦ h̓ agitur qd̓ introductū ē non tā in fauorēclericoꝝ ꝙͣ in odiū laicorū ip̄i enī clericis opidoſūt infeſti. ut. ij. q. vij. laicos. et. c. laici. et tale ē illud. xvij. q. iiij. ſi qͥs ſi adēte. qꝛ ei renūciae̓ nō p̄t.q. de ſen. ex. ꝯtīgit. ſic̄ potes vide̓ in ſil̓i. mulier p̄trenūciare vell̓. qꝛ in fauorē ip̄ius tm̄ introductū ēff. ad vell̓. l. ul. §. pnl̓. et.C. e. iubemꝰ. ꝓpter infirmitatē ſexus. C. ad vell̓.ſi ſine. et. ff. e. l. ij. §. v̓ba.ſed macedo. nō p̄t renūciari qꝛ illd̓ ī fauorē quorūdā introductū eſt et inodiū creditoꝝ. ff. ad macedo. ſed et ſi pater. in fi. Similiter beneficio reſtōnis non poteſtrenūciari qꝛ tā in fauorē ꝙͣ in odiū introductū eſt. lꝫ ſit ar. cōtra. ff.de mino. ſi iudex. Itē et alia rō ꝯſueuit aſſignari quare nō poſſit dicdex in aliū iudicē ꝯſentire qꝛ p̄iudicatur ep̄o ſuo ſme cuius ꝯſenſuiurare nō p̄t nec aliū iudicē hr̄e. xi. q. i. clericū. et. iij. q. vi. nō liceat.jͣ. de iura. ca. c. i. in fi. Itē ab alio nō p̄t reciꝑe ordinē niſi ab ep̄o ſuogͦ neciudiciū ſuū qd̓ eſt maius. ſic argumētatur canon. xi. q. ij. nullus pͥmas. et. jͣ. de ꝑroch̓. c. iij. Itē nō p̄t ab alio p̄lato pete̓ aīe iudiciū. qd̓ ē occultū. ergo multo fortius nō p̄t pete̓ iudiciū ꝑſone. jͣ. depe. et re. om̄is utriuſqꝫ. et de pe. di. vi. placuit. ſic poſſꝫ cōtinge̓ ꝙom̄es ſubditi ep̄i aliū ſibi iudicē eligerēt. laicus vero bn̄ p̄t aliumiudicē ſibi elige̓ in ciuili negocio. ff. de iudi. l. i. et. ij. ſꝫ in crimīali nō.xi. q. i. ſi quis cum clerico. et. C. de iur̓. o. iudi. Itē in crimīali. clericitn̄ arbitros pn̄t elige̓ p̄ter ꝯſenſū ep̄i. s. de arbi. c. i. et. ij. et. c. dilecti. et ꝑ totū titulū. Itē dixi ꝙ illi pͥuilegio ſi quis ſuadente renūciare nō p̄t. tn̄ clericus verberatus a laico vel ab alio p̄t ei remittereiniuria quātū ad ſe ſꝫ nō quātū ad ecc̄iaꝫ. xxxiij. q. iiij. ſi is qui. lxiij.di. ſalonitane vn̄ verſus. Clerice ſi ſequeris examē qd̓ ꝓhiberis.Et deponeris et cauſa deſtitueris.)i ¶ Cōcilijs ſit. q̄ ꝯcilia tu hēs. xi. q. i. inolita. et. c. placuit. quoꝝ v̓ba ẜͦ ponuntur. k. MNe clerici. hic ponit tenorē capl̓i molita. et. c.placuit. quoꝝ v̓ba hic ponūtur. ¶ ¶ Pertrahāt. et ſic trahūtur inuiti. et id̓o ꝑuitur ille qͥ eos trahit. et ſic loqͥtur. c. molita. in actore.m ¶ Perdāt. ſꝫ nūquid ꝑ ſentētiā. an ip̄o iure. hu. dicebat ꝙ ipſoiure ꝑdit cauſam. ſꝫ vid̓r potius ꝙ ꝑ ſnīam ar. p̄di cti. c. molita. ubidicit cōuentus cauſam ꝑdat. et. C. de iur̓. o. iudi. Item in criminaliubi dicit actor actione cauſe mulctetur reus ꝓ condēnato habeatur. et ar. p̄dicti. c. placuit. ubi dixit locum ſuū amittat. qd̓ verius