Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.De oculo.

viſio dici poteſt: Obiectum carnalis oculi exterioris poteſt percipi quādoqꝫ ſe abſente per ſpecieꝫin ſenſu retentam ſine ſua ſpecie naturaliter non ſentitur? Nec proprie dicenduꝫ eſtobiectum intuitiue ſentiri ſe abſente qͣꝫuisita reputetur: Obiectum carnalis oculi interioris quicommunis dicitur/ eſt ſenſatio cuiuſlibetſenſus exterioris cuꝫ ſenſibilibus cōmunibusʸ qui ſunt numeruſ/ qͣꝫtitas/ figura/ motus/ quies. Obiectum carnalis oculi ſuperioris cogitatiuus vel eſtimatiuuſdicitur vel ratiōnatiuꝰ in hominibꝰ/ eſttaſma vel imago/ vel forma vel ſpecies abimaginatione cōiuncta ſenſui cōmuni recepta/ vel inſpecta aut a memoria que poſterior eſt reſeruata. Obiectuꝫ carnalis oculi ſuperioris/ē ſimplicit̓ ab vna reflexibil̓ ſpecie ſuſceptū.ſed varias combinationes/ deductōes abſtractiones diuiſiones/ reſolutiones conſtitutum Obiectum tam mentalis qͣꝫ carnalis oculi/ ſic ſe videtur habere oculus perfectior ſanior/ ipſum percipere poteſt nobiliori modo qͣꝫ imperfectior) qui modusfectionis iuxta predicta diuerſus eſt multiplex. Ac perinde poteſt cognoſcere intellectus eminenter omnia que ſenſus videndo audiendo/ olfaciendo/ guſtando/ contrectando/ ſuo modo qui nobilior eſt purior/ pulcrior/ atꝫ ſuauior/ qͣꝫ in ſenſuꝭ. ſicutſenſus communis non cognoſcit que proprius omnis ⁊cͣ.Iſio dei mentalis habetur triplex/ quia quedam eſt facialisintuitiua/ quedam ſpecularisabſtractiua/ quedā nubilaris etenigmatica. Conformiter ad triplicem cognitionem meridianam/ matutinaꝫ veſpertinam. Prima vt ſol. Secunda vt luna. Tertia vt aurora. Addit̉ qͣrta quā poſſumus anagogicam ſeu miſticam nomīare que conſiſtit in amoris vitali perceptione. Uiſio dei facialis intuitiuahabetur a creatura angelica vel humanaper naturam per gratuitam illuminationem. Si vero ſit aliqua que mediat interintuitiuam abſtractiuam noticiam. queſcilicet preſente obiecto ſit intuitiua/ abſente ſit abſtractiua/ non eſt a probabilitate alienum:

Uiſio dei facialis/ poſita eſt per doctores tripliciter fieri. Uno modo deꝰ eſſetipſa formalis viſio creature. Alio modoeſſet obiectum ſine alia media ſpecie. ſedviſio. Tertio modo eſſet obiectum immediatum/ tamen mediante ſpecie videretur cum lumine glorie potentiam eleuāte ⁊c̄.Uiſio dei facialis haberi poteſt vel adtempus vel ad perpetuum/ inter poſitiones de viſionis huius. ſecunda priusenumerata. probabilitatem magis habet. Uiſio dei ſpecularis ſincera/ que dicitur abſtractiua non intuitiua/ vl̓ immediata. habita eſt ab angelis hominibus proſtatu nature pͥmitꝰ inſtitute an̄ collationēglorie/ licet diuerſimode in vtriſqꝫ:Uiſio dei ſpecularis ſincera/ conceſſaeſt hominihus mundis corde per lumengratie ſpecialis/ dum cognoſcitur deus ſine motū ꝯtinuo. id eſt abſolute ſiue hicnūc aliquo fantaſmate/ ſed in conceptuproprio dei abſolutoꝫUiſio dei ſpecularis ſincera/ non acqritur ab hominibus modo naturali/ niſiuijs creaturarū viſionibus multis/ abſtractionibus reſolutionibus multiplicit̓factiſ ſtudio vehemēti immo talē poſſehaberi naturaliter pro ſtatu preſenti negāt̉.ſicut nec lux pura videri poteſt niſi in corpore terminatōꝫ. Uiſio dei ſpecularis ſincera/ longe facilius acquiritur fidem/ ſpem/ caritateꝫcum vita conformi/ purificante mentis oculuꝫ/ qͣꝫ per ſolas phiſicas diſciplinas/ acqueritur poſt raptum/ qualis eſſe potuitviſio pauli reflexa ſuper actum/ quo intuitiue vidit deum? Et a pulcerrima mulierūetiam dum hic viueret non videtur priuilegium hoc abneganduꝫ quā a nullo illuſtrium Damaſcenus dicit vinci.¶Uiſio dei ſpecularis ſincera/ non babetur cum certitudine ſine reſolutione adexemplar primum quod eſt eſt deꝰ: immonec aliqua veritas aliter cognoſcitur infallibiliter cōſtanter/ ẜm intentionē Auguſtini multis locis. Uiſio dei ſpecularis ſincera/ non habetur hic in viā permanēter fixe/ quia vixhora dimidia fit in celo mētis ſilentiū.incurſu tot fantaſmatum turbatur cordisſabbatum; confuſa ſunt hic omnia. ſpesmetus. meror gaudium.

.ij