Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.De oculo.

ꝓprius extenſus ad quinqꝫ ſenſus. Interior cōmunis vel imaginatiuus in interiori ꝑte cerebri. ſuperior fantaſticꝰ vel eſtimatiuus vel cogitatiuꝰ/ rōnalis vel rōnatiſuus in hoīe dici pōt/ in media cellula memoratiuꝰ in poſtrema. Oculus carnis exterior ꝓprie dictꝰ/ ꝑficitur exrebꝰ ſunt lux lumē/ color ſpecieseius/ necnon ꝯuerſio aīe cognitiue ſuꝑ ſpecies lucꝭ coloris/ ita ꝓportōnabilit̓ detuor alijs ſenſibꝰ diceret̉.Oculus carnis exterior dicit̉ intuitiuevel obiectabilit̓ videre ſeu ꝑciꝑe reꝫ aliquā.dum res illa mouet in obiectali preſentia ꝓpriam ſpeciem immediatā/ etiam dumperijt res obiecta nec fallit̉ hic oculus ſedſuꝑior ſi iudicat rem pn̄tem dum ſola ſpecicies eius adeſt. Oculus carnis interioreſt vis ꝑceptiua rerum ꝓpriam ſpeciē ſedmediatā .i. a ſenſibꝰ exterioribus immediate deriuatam/ aut dum accipit rerum ſimilitudines tanqͣꝫ veras res quarū ſunt ſpecies fallitur mille modis tam ſomniansqͣꝫ vigilans dum furit reueriſat. Oculus carnis ſuperior eſt vis ꝑceptiuareꝝ compoſitionē diuiſioneꝫ ſpecierum intentionum ab eis deriuataꝝ a ſenſibꝰ ꝓprijs cōibus abſtractōeꝫ inſuperdiſcurſum. Oculus diuinus eſt vis perceptiua oīm ſine ſpecie extranea/ ſine compoſitione vel diuiſione/ ſine qͦcunqꝫ diſcurſu/ ſine quacunqꝫ diſtinctiōe reali vel exterei diuinis relationibꝰ exceptis/ ita diſtinctiones idearum fundant̉ ſupra rebusadextra obiectaliter acceptis per operationem intellectus. Oculus angelicus eſt vis ꝑceptiua. ſineactu diſtincto a ſubſtātia ſua/ ſpēs rerumvel innatas vel acqͥſitas/ ſine diſcurſu qͣꝫ diſcurſu incōplexe qͣꝫ ꝯplexe. Necnōvniuerſaliter diſtincte hoc ſpeciēsinditas a deo qͣꝫ a rebus vt videt̉ acceptasſed aliter qͣꝫ ſenſum. Alioquin difficile ēſaluare punitiones demonum ſeperatarum animarum/ cognitiones inſuper ſingulares angelorum/ necnon locutiones inter ſe/ nobiſcum. Oculus intellectualis humanus eſt visperceptiua rerum per modum intelligibilis oculi angelici ſed vigore longe diſfimili ſtatu vie aūt ſepatationis eius a corꝑe.ſiue cauſentur ſpeciēs ab influxū diuinoſiue recipiantur a rebus per intellectum ir

radianteꝫ ſic ꝑeas/ ꝓut hic intellectꝰ noſterirradiat ſuper fantaſmata/ oculus catti ſuPer colores. Oculus intellectualis humanus extinctus fuit ẜm hugonem/ ſicut oculus carniſinfectus oculus ratōnis contenebratusadam peccante/ dum cōparatus eſt iumentis inſipientibꝰ. et. ſim. factus eſt illis? Necreparari poteſt ꝑfecte oculus iſte triplex ſine verbo incarnato quod eſt lux vera illuminās omnē hominem venientē in huncmūdum/ fide purificans corda noſtra: Oculus amoris tot modis dicitur. quoad potētiā affectiua vel appetitiuaꝫ ſeu volitiuamꝭ quot modis dicitur oculus app̄henſiuus. vel animalis. vel intellectiuꝰ? Etita ſunt oculi duo ſponſe ſponſi. in canticis/ cognitionis ſtꝫ amoriſ. quibus penetratafficit vulnerat ad amorem?.Biectum cuiuſlibꝫ oculi / ē ensin ſua generalitate vel analogiaſuſceptū. ſiue viſio ſit naturalis apprehenſiua/ ſiue ſit affectualis appetitiua.Obiectum oculi diuini eſt eius eēntiain ſui puritate recepta/ ſiue viſio ſit eſſentialis ſiue perſonalis ⁊c̄ꝫ Obiectuꝫ oculi angelici attingibile naturam/ eſt enscreatum/ gr̄e lumen eſt hoc ens īcreatum Obiectum oculi humani intellectualis dum ſeparatus eſt a corpore/porcionatur ſibi tanqͣꝫ oculo angelico ſedlonge inferiori modo non niſi diſpenſationem/ vel gratiam vel gloriam. Et itanon fruſtra collocata eſt anima rationalisin corꝑe ſed vt inueniret ſeipſam perfectius deum cognoſcere poſſet amare ⁊c̄. Obiectum oculi intellectualis dum eſtin corpore non eſt de lege cōmuni/ niſi fantaſma in corpore aut ſaltem fantaſmate etperfantaſma. Obiectum oculi intellectualis humani dum eſt in corpore/ frequenter habet fieri pergratiam ſine cōcurſu fantaſmatis vt in raptu/ vel reuelatiōevel ſupermentali affectu/ aut forte naturaliter ſed in tranſitu ſolo. inſtar fulgurisruſcantis. Obiectum oculi carnis exterioris/ eſt ſenſibile propriū cuiuſlibet ſenſus exterioris/ qͣꝫuis generaliꝰ capiēdo luxquedā ſit obiectū oculi exterioris; vnde viſio dicitur de qualibet ſenſatione/ vt videliter hoc ſonat aut redolet. omnis enim manifeſtatio lux quedam eſt/ eius perceptio

tr.

.R.

S.