Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Theologia. ſpeculatiua.

in fatione ſola. Hec auteꝫ portio anime vl̓ſupradictum eſt varijs nominibꝰ appellatur. Et habet duas virtutes vel duos oculos ſeu duo officia/ quia ip̄a eſt intelligētia vera affectiua ſeu amatiua boni. Diximus autē in ſuꝑioribꝰ ſicut volūtasni et appetitꝰ ſenſualis imaginatōi prefert̉Sic ſuo eſt de affectiua correſpōdente intelligentie pure/ ꝓpterea dum iſta visſuperior exit in affectum ſuum ip̄a diciturquodāmō leuare ſe ſupra ſe quodammōſuꝑferri Inde fit vt actus talis nomineturſuꝑmētalis exceſſus / vel ſupra ſpūm. ẜm qͥs dicit̉ qn̄qꝫ ſuꝑ ſeip̄m/ qn̄qꝫ extra ſeipſum Huiꝰ rei aliqd̓ exēplū acciꝑe poſſumus ex ꝯſideratiōe eoꝝ ſepe ī ip̄a ſenſuali virtute fiūt. In videmꝰ in nobis qͣꝫin brutis qn̄qꝫ ip̄a ſenſualitas in ſuis actibꝰ cognitiuis ꝑmanet ſine affectu illoꝝ vel audit vel intuet̉. Sepe tn̄ audituꝫvel aſpectū quorundā obiectoꝝ ip̄a tantocōplet̉ affectu/ vt qͣſi ſaliat extra ſe totageſtiat/ velut ſi equꝰ potitur cāpo lib̓ aꝑtoHoc ſenſualitas aliqn̄ qͣſi ſe capiēs ſe deſerēs/ tota nitit̉ in rem deſiderataꝫ ſeeffundere ſe trāſferre ſe vnire/ īmo illā penitus qͣſi introrſus penetrare. Quid de taliū ocl̓is nōne ſcintillāt? nunqͥd emicātNōne qͣꝫtū dat̉ ip̄is tremulo ſe fulgore diffundūt. Trāſferamus hoc exemplū adintelligētie ſuꝑiorē/ ꝯſiderādo qͣlitatē eius ſine affectu in ſola cognitionē iacet. Et trāſit in affectū taliū qͣlia cōtemplat̉: Adducamꝰ manuductione huius/ eabus miſtice theologiſantes vtunt̉ exēpla. Primū qͥdē de aqͣ in vaſe apponit̉igni caleſcit pͥmo ſe ꝯtinens in vaſe. Sedduꝫ ferueſcit bullit videt̉ quodāmodo ſeipſam non caꝑe ſed excedere/ atqꝫ ſuꝑferrivirtute caloris. Sic mēs nondum amorecaleſcēs/ intra ſe ip̄aꝫ continet ſe. Sed ſpiritu feruoris amore concepto. ſupergreditur quodāmodo ſemetip̄am qͣſi ext ſe ſaltitans atqꝫ volitans. Aliud quoqͣꝫ exemplūinducamus de radijs ſolaribꝰ eadentibusſuꝑ ſpeculum concauum qui ex vnitiuo eorum concurſu comburunt ſtuppam efficiluitqꝫ flaminam ſuperuolantem Sic̄ intelligentia noſtra illuſtrata contemplationeſerena celeſtium/ quandoqꝫ quidem remanet intra ſeipſam non incaleſcens neqꝫ ardens. quandoqꝫ vero tātus amoris ardor

concurſu radiorum celeſtium exoritur/ vtin affectū ſe erigat nec ſe capiat neqꝫ contineat ſed iubilat exultat ex quibus tertiaconcluditur differentia? Conſidera. XX7Scholā oſtēdit ad diſcendū ſpecl̓atiuāmiſticā alijs differētijs theologie quōqꝫſe habeſt inter doctos et fideles ideotas:Uperſunt alie inter has theologias ſpeculatiuam miſticam differentie/ ſumpte ex adquiſitionis earum varietate. Una quidem eſt quia ſpeculatiua theologia ratiocinationibus vtitur conformiter ad phiſicas diſciplinas.Ideo ſcholaſticam eam vel litteratoriamquidam appellant. qͣꝫuis non ſufficiāt iſteſcholaſtice exercitationes/ niſi quis ſtudiovehementi nitatur habere conceptus proprios intimos/ eorum que tradita ſunt aſummis doctoribꝰ. Aliquando tales theologiſant ſolis auribus corporeis ſicut pueri vel pice neqꝫ vere intelligentes de quibꝰloquuntur neqꝫ de quibus affirmant. Nihilominus tamen ſepe eis nomen cōcedimus theologoꝝ. Miſtica vero theologiaſicut non verſatur in tali cognitione litteratoria/ ſic non habet neceſſariam talē ſcholam/ que ſchola intellectus dici poteſt. ſedadquiritur per ſcholam affectus per exercitium vehemens moralium virtutum diſponentium animam ad purgationem/ etin theologicis illuminantibus eam in beatificis virtutibus eam perficientibus/ proportionabiliter ad tres actus hierarchicoſqui ſunt purgare illuminare ꝑficere. Et hec quidem ſchola poteſt dici ſchola religionis vel amoris. ſicut intellectus dicēdus eſt ſchola ſcientie vel cognitionis? Sed quoniam plerumqꝫ euenit etiam inbrutis vt ibi ſit maior affectio vbi parumeſt cognitionis/ ſequitur ad comparandam huius theologie miſtice doctrinam/non eſt magna ſcientia opus preſertim adquiſita. Nam cognitō ex fide deus eſt totus deſiderabilis/ totus amabilis/ affectiua portio ſi purgata/ ſi illuminata/ ſi diſpōſita / ſi exercitata ſit cur non in illum totaliter deſiderabilē/ totū amabilē/ ſine plurimo libroꝝ ſtudio/ tota feret̉ totaqꝫ rapiet̉/Ex quo illā ꝯcludimus differentia qm̄theologia miſtica licet ſit ſup̄ma atqꝫ per3

nn. 5.

B.