Lectio. ſexta.
ſari videtur. eidem conſonat in caſu caritaris et neceſſitatis. Cuius ſimile in libellode precep. et diſpen. dicit Bernar: ꝙ vbiqꝫregulariter viuitur vbi conſuetudines laudabiles pro tempore et loco obſeruantur.Ita ex his ego videam concludendum/ ꝙaliquando monachus abſtinēs a carnalibus/ dum ſcrupuloſus obſeruator regulevideri vult. erit eiuſdem violator. et hoc ſitanqͣꝫ ſingularis ferus turbet alios/ et quaſi reos ſue abſtinentie putatiua ſanctitatecondemnet. quos magiſtra caritas aut caritatis comes neceſſitas. aut conſuetudolaudabilis per ſuperiores tolerata vel impoſita excuſat abſoluitqꝫ. Sed heu rarusvalde caſus talis. vtinam crebrior non eēttrangreſſio ꝑ exceſſuu qͣꝫ per diminutū.Propterea non diximus ea que diximꝰad laxandum frena luxurie. gule. et inobedientie. non ad diſſoluendum rigorem regularis diſcipline. non ad habendum velamen malicie libertateꝫ. ſeorſum a nobishoc ſacrilegium. Sed ꝙ interim querimꝰinueſtigare quouſqꝫ et quantum obligatōregularis extenditur/ ne wvitare cupientesſcillam nimie laxationis/ precipitemꝰ noset alios in caribdim falſe et auſtere obligationis. quoniam diſplicet infidelis et ſtulta promiſſio Infidelis ſi nō impletur. ſtulta ſi diſcretione non ſalitur. ¶ Predicabāaliquando peccatores non obligari ſtatiꝫad confitendum poſt peccatum. ſed certistemporibus vt ſemel in anno et in articulo mortis/ et dum ſuſcipiendum eſt ſacramentum. quanqͣꝫ confeſſio crebrior proficeret. Inculpatus ſuper hoc ab aliquibusquaſi laxarem habenas peccantibus ¶ Reſpondi primo ꝙ deus non indigebat meomendacio ad conuertendum cito peccatores. Deinde addidi; quid proficeret inquāimmo quid non obeſſet generare conſcientias erroneas apud populum? quia nec illis ſe conformarent magis qͣꝫ prius eundoad cōfeſſionē. ⁊ ita peccarēt. nec ad gratiaꝫſuſcipiēdam niſi in cōfeſſiōe ſe diſponerētqm̄ hͦ poſſe deſperarāt. Ita dū ſanare vulnera falſe putaret. ego vero illa lacerarem ⁊augerē. Deniqꝫ iuſto ſtrictior cōſcīa qn̄qꝫnocet amplius qͣꝫ laxior. Et ꝙ Grego. ait.Bonarū mentiū eſſe illic agnoſcere culpaꝫvbi nō ē. Gloſat̉ agnoſcere .i. formidare exemplo Iob qͥ verebat̉ omnes actus ſuos.¶ Exp̄dictis deinceps ad alia clareſcit rn̄
ſio. Fatemur itaqꝫ iuxta p̄fatum reſponſionis modū / ꝙ omnis violatio iuramenti etvoti/ ⁊ obediētie/ mortalis exiſtit vt in maiore ſumit̉. ſed minorē negamꝰ ꝙ iuramentū et votū cadāt iſto mō ſuꝑ oīa q̄ in regulacōtinent̉. ¶ Suꝑ q̄ igit̉ cadunt ⁊ ſuꝑ q̄ nōtu forſan inqͥres? Accipe regulā generaleꝫſuꝑ ſola p̄cepta ꝓprie dicta hoc eſt ẜm pͥmālatitudinē cōſiderata. cadit hoc mō votumet iuramētū ꝓfitentꝭ regulā. Plane qͥcqͥd aliud v̓ba ſonant interp̄tatio talis hn̄da eſttū ꝑ rectam rōem. tū ꝓpter ſuꝑioꝝ diſcretionē. tū deniqꝫ ꝑ legē q̄ maior eſt/ legē diuinālegē caritatis. ¶ Obijcies fortaſſe de multis ſimplicibꝰ. imo ⁊ litteratis/ qͥ religionēintrātes ⁊ regulā audiētes putant ex intentione vouere ſe ⁊ iurare ſeruaturos abſqꝫ exceptionis ⁊ cōditionis adiectione/ oīa queillic cōtenta ſunt. Rn̄demus ꝙ ſi humilesſunt/ ſicut eē debēt nō ita adherent ſenſuiſuo qͥn explicite vel implicite/ actu vel hītuꝑati ſint ſtare in talibꝰ ad interp̄tatiōem etiudiciū prudētioꝝ. Propterea ſicut ī adoratione imaginū ꝑ eccīam ⁊ alijs pluribusſimplicitas aliquoꝝ errat qͦs tn̄ ſaluat piafides ⁊ intentio ſaltē general̓ faciēdi ea ⁊ n̄aliter q̄ et qͣliter eccīa tenet. Nō ſecus ī iſtꝭexiſtimādū puto. et iam ita ſuꝑius reſpondiſſe mēoramur de iuramētis factis in vniuerſitatibꝰ ⁊ collegijs/ q̄ ab hoīm memorianunqͣꝫ impleta ſunt. ita dicimꝰ ne repeterenos oꝑteat/ de oībꝰ ſtatutis collegioꝝ/ vniuerſitatū ⁊ capituloꝝ cū dicit̉ alicui. Tu iuras ſeruare inuiolabiliter omnia ſtatuta iura priuilegia. libertates conſuetudines laudabiles. nec ip̄is quōlibet cōtraire clam vl̓occulte. directe vel indirecte. et obedies taliet tali ſuperiori tuo in omnibus licitis ⁊ honeſtis. De hinc particularia leguntur quorum non eſt numerus. O qͣꝫ horrendū onꝰqͣꝫ intolerabilem ſarcinā angelicis etiā hūeris formidādam. O iugū pluſqͣꝫ ferreū. Olaqueum quē intrans nullus euadit. ſi ſicaccipiat̉ tale iuram̄tū vt nuda verba ſonātetſi nulla interp̄tatiōe mitigat̉. ſed non itaeſt. mitigatur plane. Alioquin p̄ter iā dictanullus fere intrat auſteritatē religionē/ exēpli gratia qͣꝫ vniuerſitatem ꝑifienſem Attēto ꝙ opinio ꝓbabilis tenet non minus obligare iuramentum qͣꝫ votum ¶ Cogimurergo certa ratione tale iuramentum interpretari ciuiliter. Aut in illo quaſdam latitudines ſtatuere modo ſcilicet ſdi-
ll. 5