Caſtitate eccleſiaſticorū
et verior. ¶ Natura. Faciā vt petis. gr̄amhn̄s tali ꝯdeſcēſioni beniuole. Nā ad illaque p̄miſiſti prerupta mō ſcandere viresnō ſufficiūt. ¶ Soph̓. Cōualeſces tandēme duce meoqꝫ lūie. ſicqꝫ potēs fies. Dicinterim de petito. ¶ Natura. Magnus īter meos cultor Ariſtoteles nec a meaꝝ ſemitis rōnū deuiās hac ⁊ illac. more plurimoꝝ/ ꝯcluſit ⁊ ꝯſtituit in ethicis ſuis. felicitatē hoīs in ꝯtemplatione prime cauſeqm̄ illa eſt oꝑatio optime potentie hoīs.circa optimū obiectu ſuū. De hīc quid ſtoici. quid epicurei. quidqꝫ platonici ſenſerint de fine hoīs/ ſum prompta referre. ¶Soph̓ Sta. Sufficit ad pn̄s hoc vnicūpro re quā agimus verbuꝫ Ariſtotelis tuiqm̄ ꝑ oīa cōſonū eſt mihi meisqꝫ diſciplinis. Sed altiora noſtra migrare non valuit. deficiebat ſibi creaturaꝝ ſcala. ꝑ quāſemꝑ eniſus eſt ad veritatem. nō habēs exte natura/ viā alterā. Propterea me deditdeus filijs hoīm quatenus deducerē eosab illa felicitatis arce in qua ſtetit Ariſtoteles ad principiū felicitatis eterne ſupramodū ſublimioris. quā xp̄s noſter credendam/ ꝑ me meoſqꝫ infallibili reuelatione.firmauit. ¶ Natura Sit ita. Quid valꝫ tādem iſte circūitus ad rem primo ꝓpoſitāde concordia caſtitatis eunuchoruꝫ ſpōtecaſtratoꝝ / cū mea lege de multiplicationefilioꝝ. quales vtiqꝫ gignere nequeūt qͥ manere volunt aut forte cogunt̉ eunuchi velcaſtrati. prout apud tuos quos eccleſiaſticos nomīant/ copiam videmus ingenteꝫ.¶ Soph̓. Certe ꝑ om̄eꝫ modū rite ꝓceſſimus. dum finē inueſtigauimus hūane cōditōnis. qꝛ finis eſt qui rebꝰ omnibꝰ neceſſitatem legis imponit Ad quem nō aſpicientes/ circa humanū genus delirant intolerabiliter. ſimile de hominibꝰ vt de iumentis ⁊ brutis ferentes iudiciū. ¶ Natura. Perge vltra. ¶ Soph̓. Pergo docēsex conceſſis tuis. ꝙ laudabilis nedum mihi ſed tibi tuisqꝫ/ caſtitas eſſe debet. Nondicam in omnibꝰ et ſingulis. alioquin ꝑiret ſucceſſio. ſed in nonnullis nec paucis.¶ Natura Miror ſi potueris hec oſtendere. ¶ Sophia Oſtendam ne dubites. deſit tātūmodo auida temerarie ꝯtradictōisproteruia. ¶ Natura Deerit ſpondeo.Secundus actus
Obis de caſtitate ¶ Soph̓:locuturis. oportet ne fallat eqͥuocatio cognoſcere tā deſcriptiue qͣꝫ diuiſiue conditionem caſtitatis. Eſt autē caſtitas virtus moderatiua paſſionū partis concupiſcibilis. circa venereas voluptates. ſicut ſobrietas circa delectationes guſtus in cibis et potibꝰmoderatur. Hoc ariſtoteles tuus. hoc tota diſcipulorū tuorum ſcola proclamat.¶ Natura Nec reclamo Iquo vadis.Sophia. Caſtitatē ſic deſcriptā triplicamus ſeu tripliciter diuidimus. in caſtitatem moralē heroicā et diuinalem. Et quidem de morali quia notior eſt/ prior eritſermo. deinde de heroica. poſtremo de diuinali tractabimus. ¶ Natura Placet vtvis. ¶ Sophia Caſtitas moralis quemadmodū cetere morales virtutes/ conſiſtitin medio. Eſt enim virtus habitus electiuus in medio cōſiſtens quo ad nos. vt ſapiens iudicabit. Coniecturat̉ vero medium caſtitatis. vt nec excedat caſtus nec deficiat circa venereos actus ẜm ſex circūſtātias in generali. que ſunt. perſona. locus.cauſa. tempus. modus. materia. vt fiat .ſ. ꝑquē oportet. cur oportet. vbi oportet. quādo oportet. quomodo oportet et circa qd̓oportet. alioquin laude carebit. Quis. qͥdvbi. quādo. cur. quomodo. cernere debes.¶ Natura Et quo pacto plus in homineqͣꝫ in ceteris animantibꝰ? Cur nō hominibus/ mee legis inſtinctus primū inſitus/ſufficit. vt multiplicet̉ et creſcat et repleatterram? ¶ Sophia. Cur non ita querisrationeꝫ. Quare deus omnia ſubiecit ſubpedibꝰ hominis. oues ⁊ boues vniuerſasinſuꝑ et pecora campi. volucres celi et piſces maris. et nō cuiuis animantiū ceterorum. ſi parem eſtimas legem vtrorumqꝫ:Sed plane datum eſt et inſitum hominibus liberum arbitriū/ quo reliqua carentomnia. Eſt autē liberum arbitrium/ facultas rationis ⁊ voluntatis. quaſi liberumde ratione iudicium. Hinc dominiū accepit ſuper irrationabilia quelibet. quaſi ſeruilia ſub libero. Hinc ſemetipſum per illud liberum arbitriū regere debet ſub quoeſt appetitus ſuus ſenſualis vt dominetur illius. Hinc illa conſurgit aurea mediocritas debita ſuis actibus. Hinc deuiando per plus et minus debito iure culpatur. Tu vero natura per te ſolā ſub deo
AA 2
M