De cognitione peccatorū
32
pro mercādor niſi aliud excuſet. vti eē poteſt in aliqͥbus caſibꝰ. ¶ Adqͥritur aliqn̄ꝑ media que nō ſunt niſi venialia peccata. vt ꝑ verba ocl̓oſa ⁊ iocoſa ⁊ mendaciaad riſum dominos ꝓuocātia. et poteſt eēibi ſepius veniale dūtaxat peccatū. Etſialiqui facerēt ſicut fiſtulatores aut ioculatores aut ſicut qui ſimilia exercēt ad lucrandū vite neceſſaria quia aliā artē nonſciunt: nō auderem dicere ꝙ eſſent extraſtatum ſalutis. Quia domini/ ad auferēdum eorū melancolias que eis ſuꝑneniunt occaſiōe magni oneris quod portātcapiūt inde ſolaciū ⁊ deduciōem in talibꝰrebus ⁊ aliquādo etiā ppl̓s Hic poſſetaudacter ſermo fieri de mercātijs qn̄ peccat̉ in eis ⁊ quādo nō ⁊ de modis cōmittēdi vſuras. ſed cauſa breuitatis trāſeo illafaciliter ad pn̄s ¶ Auaricia eſt in retinendo. qꝛ ſi retinet alienū ſciēter ⁊ contraplacitū eius cuiꝰ res illa eſt. taliter ꝙ ſi ipſe ſciret non ſibi placeret/ ⁊ nō habet̉ voluntas reſtituendi tꝑe ⁊ loco. Sed ſi restalis eſt ⁊ iſtiuſmodi hoīs/ ꝙ certā habeoconfidentiā ꝙ ille cuiꝰ res eſt/ nō haberetdiſplicentiā ꝙ ego haberē. ⁊ me cum illaiuuarē. Uel ꝙ ad pn̄s nō habeo cōmoditatē reſtituendi ſine aggrauatōne magna⁊ alter de hoc nō damnificat̉ granditer. ethabeo volūtatē reſtituendi tꝑe ⁊ loco. ibinō eſt in retinendo pctm̄ mortale. ¶ Secundo retineri poteſt id qd̓ neceſſariū eſtpro ſe ⁊ pro ſuis ẜm ꝙ reqͥrit̉ ad ſtatum ⁊dignitatē ⁊ alia que iuſte exercent̉ ⁊ habētur. ⁊ hic nō eſt peccatū. ¶ Tertio retinēt̉ſuꝑflua ⁊ que nihil proficiūt ad neceſſitatem ⁊ ad ſtatū hoīs/ ⁊ ibi ſepe eſt peccatūmortale ⁊ ſpecialit̓ quādo hoc fit ꝑ ardēsdeſideriū hn̄di vel adqͥrēdi qd̓ ſatiari nōpoteſt. Et huiꝰ ſignū eſt ꝙ plus eligit̉ ꝙres putreſcat ⁊ vaſtet̉/ qͣꝫ ꝙ tradat̉ ad vſuꝫ⁊ fructū Sed tamē amor retinendi talianō neceſſaria poteſt eē ita ꝑuus. ꝙ nō eritniſi peccatū veniale. Et ſpecialiter ſi tūcnō occurrat vel cōpareat pauꝑ qͥ ſit in ꝑiculo mortis/ niſi ei ſuccurrat̉. qꝛ tūc tenet̉aliquis iuuare ꝓximū tam de ſuꝑfluis qͣꝫde his que ſunt neceſſaria ad ſtatū. nō autem de his que ſunt neceſſaria ſimplicit̓ad victū. quia melius debeo me amare etvitā meā qͣꝫ alteriꝰ Et ibi data eſt general̓regula/ qn̄ dari debꝫ elemoſina ſub penapeccati mortalis. tūc ſcꝫ/ quādo videt̉ ali
us in ꝑiculo mortis nec videt̉ qūo ei ſuccurrat̉ ꝑ aliū. Tunc enī tenet̉ quis occurrere ſub pena peccati mortal̓/ ſi facere poteſt ſine ꝑiculo tali in quo alter eſt/ quodnominat̉ extreme neceſſitatis:¶ Conſideratio. XIQuando gula eſt peccatū et quale.Ula eſt deſideriū aūt appetitdeordinatus. in manducandoEt eſt de ſe veniale ¶ Et p̄t euenire quinqꝫ modis. Aliqn̄ appetitus eſt ſolū ex natura. quādo naturaliter deſiderat̉ manducare ⁊ bibere. qn̄ fames aut ſitis habet̉. et in hoc nō eſt pctm̄nec in delectatōe que naturalit̓ eſt in māducādo. quia hoc non eſt in noſtra. ptāte¶ Scd̓o vltra deſideriū hoc/ iungit̉ qn̄ꝫdeſideriū voluntariū ⁊ placentia in delectatōne. ⁊ ibi eſt peccatū veniale ¶ Tertōquādo fit tranſgreſſio alicuiꝰ mandatoꝝdei vel eccleſie. ſicut ieiunioꝝ ſtatutoꝝ/ ꝑgulam ſine cauſa rationabili. Qn̄ tn̄ ꝑſona grāditer ſe grauaret in ieiunādo ſcꝫ velꝓpter eiꝰ ſenectutē/ vel infirmitatē/ aut nimiā iuuētutē; aut propter laborē q̄ eſt eivtilis ⁊ neceſſariꝰ vel qꝛ nō habꝫ vn̄ paſcatur vna vice. aut qꝛ habet infantē quemlactat ⁊ nutrit. In caſibꝰ iſtis ⁊ ſimilibusnō tenet̉ ꝑſona ieiunare. īmo peccaret aliquādo ſi ieiunaret. quia aliqn̄ grauarꝫnaturā ſuā ⁊ cōplexionē nimis; ¶ Quartoquādo tale placitū habet̉ in manducādoꝙ preponit̉ diuino amori. hoc eſt dictuꝫꝙ potiꝰ fieret trāſgreſſio mandatorū deiqͣꝫ ꝙ abſtineret̉ a manducādo. ⁊ ibi ē peccatū mortale. ſicut ſi aliquis propter ſuūguloſum māducare. vult raꝑe alienū. autnō vult ire ad eccleſiā quādo ad hoc tenetur aūt qn̄ ſcienter omittit facere aliquodmādatoꝝ dei ꝓpter nimiā ſuā repletiōemaut inebriatōnem ¶ Et hic ſcit̉ qn̄ ebrietas eſt pctm̄ ⁊ qn̄ nō. Quia ſi qͥs cadit inebrietatē fortuitu. ꝑ potatiōeꝫ maiorē qͣꝫſit rationale/ vel fortius vinū qͣꝫ putauit.peccatū eſt veniale. Si autē ꝑſona beneꝑcipit ⁊ vidit ⁊ ſcit malū quod accidit exinebriatōne; ⁊ nihilominꝰ ꝑ guloſitateminebriat ſe ſciēter/ ipſe peccat mortaliter.Et ſimiliter facit ille qͥ aliū ꝑ maliciā inebriat. aut ꝓ inebriati malo ſcꝫ vel ad decipiendū vel ad infamādū ¶ Eſtqꝫ conſiderādum ꝙ ſi ꝑſona tenet̉ ꝑ votū aut ꝑ gene
P