Liber
ſumus: ſobrij ſimꝰ. Sed hec allegoria: non eſtenigma. Nā niſi multū tardis iſte ſenſus īprōptu eſt. Enigma eſt aūt vt breuiter explicemo obſcura allegoria: ſicut eſt. Sāguiſuge eranttres filie: ⁊ quecūqꝫ ſimilia. Sed vbi allegoriānoīauit apl̓s: nō in verbis eā reperit. ſed in facto: cū ē duobꝰ filijs abrae: vno de ancilla: altero de libera: qd̓ nō dictū ſed etiā factū fuit:duo teſtamēta intelligēda monſtrauit: qd̓ anteqͣꝫ exponeret obſcurū fuit: ꝓinde allegoriatalis quod eſt generale nomē poſſet ſpecialit̓enigma noīari. Sed qꝛ non ſoli qͥ eas litterasneſciūt quibꝰ diſcūt̉ tropi q̄rūt qͥd dixerit apl̓snunc in enigmate nos videre: verū etiaꝫ quiſciunt: tn̄ quod ſit illud enigma vbi nūc videmus noſſe deſiderāt. ex vtroqꝫ īueniēda vnaeſt ſentētia. ⁊ ex illo .ſ. ꝙ ait? Uidemus nūc ꝑſeculū: ⁊ ex illo qd̓ addidit: in enigmate Unaeſt em̄ cum tota ſic d̓r: videmus nūc ꝑ ſpeculūin enigmate: ꝓinde qͣꝫtuꝫ mihi videt̉ ſicut nomine ſpeculi īmaginē voluit intelligi: ita nomine enigmatis qͣꝫuis ſimilitudinē: tn̄ obſcuram: ⁊ ad ꝓſpiciēdū difficilē. Cū igit̉ ſpeculi ⁊enigmatis noīe quecūqꝫ ſimilitudīes ab apoſtolo ſignificate intelligi poſſunt: q̄ accommodate ſunt ad intelligenduꝫ deum: eo mō quopōt: nihil tn̄ ē accōmodatiꝰ qͣꝫ id qd̓ imago eiꝰnon fruſtra dicit̉. Nemo itaqꝫ miret̉ etiā ī iſtomodo videndi qͥ cōceſſus eſt huic vite: ꝑ ſpeculū ſcꝫ in enigmate laborare nos vt quōcunqꝫ videamꝰ. Nomē qͥppe hic non ſonaret enigmatis: ſi eſſet facilitas viſionis. Et hoc ē grandius enigma: vt non videamus quod non videre non poſſumus. Quis em̄ non videt cōgitationē ſuā? Et qͥs videt cogitationē ſuam:non oculis carnalibus dico: ſed ip̄o īteriore cōſpectu. Quis nō eam videt: ⁊ qͥs eam videt:qn̄ quidē cogitatio viſio eſt animi quedā: ſiueaſſint ea que oculis qͦꝫ corꝑalibus videant̉: vl̓ceteris ſentiant̉ ſenſibꝰ: ſiue non aſſint: ⁊ eoꝝſimilitudines cogitatōe cernant̉. q̄ nec corꝑalia ſunt. nec corꝑaliū ſimilitudīes. ſicut virtutes ⁊ vitiā: ſicut ip̄a deniqꝫ cogitatio cogitat̉:ſiue illa que ꝑ diſciplinas tradunt̉ liberaleſqꝫdoctrinas: ſiue iſtoꝝ oīm cauſe ſuꝑiores atqꝫrōnes in natura īmutabili cogitent̉: ſiue etiāmala ⁊ vana ac falſa cogitemus: vel non conſentiente ſenſu: vel errante conſenſu.Quō ꝑ inſpectionē verbi quod eſt in cogitatione mentis humane ad agnitioueꝫ verbiqd̓ deꝰ eſt aliqͣtenꝰ poſſit accēdi. Ra. X.Ed nūc de his loquamur q̄ nota coſgitamus ⁊ habemus in noticia etiaꝫſi non cogitemus: ſiue ad cōtempla
tiuā ſcīam ꝑtineant: quā ꝓprie ſapīam dicimꝰſiue ad actiuā: quā ꝓprie ſcīam nūcupandameſſe diſſeruimus Simul em̄ vtrūqꝫ mentis eſtvnius ⁊ imago dei vna. Cū ꝟo de inferiore diſtinctius ⁊ ſeorſum agit̉. tunc nō eſt vocandaimago dei: qͣꝫuis ⁊ tūc in ea nōnulla reperiat̉ſil̓itudo illius trinitatꝭ: qd̓ in terciodecimo volumine on̄dimus. Nūc gͦ ſimul d̓ vniuerſa ſcīahoīs loqͥmur: in qͣ nobis nota ſunt q̄cūqꝫ ſuntnota: q̄ vtiqꝫ vera ſunt: alioqͥn nota nō eſſentNemo em̄ falſa nouit: niſi cuꝫ falſa eſſe nouit.Qd̓ ſi nouit: veꝝ nouit. Ueꝝ eſt em̄ ꝙ illa falſa ſūt. De his gͦ nūc diſſerimus q̄ nota cogitamus: ⁊ nota ſunt nobis etiam ſi nō cogitent̉ anobis. Sed certe ſi ea dicere velimus: niſi cogitata nō poſſumus. Nā ⁊ ſi verba nō ſonent:in corde ſuo dicit vtiqꝫ qͥd cogitat. Un̄ illud ēin libro ſapientie. Dixerūt apud ſe cogitātesnō recte. Expoſuit em̄ qͥd ſit: dixerūt apud ſe:cū addidit: cogitantes. Huic ſimile eſt in euāgelio: ꝙ qͥdam ſcribe cū audiſſent a dn̄o dictūꝑalytico. Confide fili remittunt̉ tibi pctā tua:dixerūt intra ſe. hic blaſphemat. Quid eſt em̄dixerūt intra ſe: niſi cogitando? Deniqꝫ ſeqͥt̉.Et cū vidiſſet ieſus cogitatiōes eoꝝ dixit. Utꝰqͥd cogitatis mala in cordibus vr̄is? Sic mattheus. Aucas aūt hoc idē ita narrat Ceperūtcogitare ſcribe ⁊ phariſei dicentes. Quis ē qͥloquit̉ blaſphemias? Quis pōt dimittere peccata niſi ſolus deus? Ut cognouit aūt cogitationes eoꝝ ieſus: rn̄dens dixit ad illos. Quidcogitatis in cordibus vr̄is? Quale eſt in libroſapīe: dixerūt cogitantes: tale hic eſt: cogitauerūt dicenteſ. Et illic em̄ ⁊ hic oſtendit̉ intraſe atqꝫ in corde ſuo dicere. id eſt cogitando dicere. Dixerunt quippe intra ſe: ⁊ dictū eſt eis.Quid cogitatis? Et de illo diuite cuiꝰ vberesfructus ager attulit: ait ip̄e dn̄s. Et cogitabatintra ſe dicens. Quedā gͦ cogitatiōes locutiones ſunt cordis: vbi ⁊ os eius eſſe dn̄s oſtēditcū ait. Non qd̓ intrat in os coinquinat hoīemſed qd̓ ꝓcedit ex ore hoc cōinqͥnat hoīeꝫ. Unaſnīa duo q̄dam hoīs ora cōplexus eſt: vnū corporis: alteꝝ cordis Nā vtiqꝫ vnde illi hoīeꝫ putauerūt inquinari in os intrat corꝑis. Un̄ aūtdn̄s dixit inqͥnari hoīem: de cordis ore ꝓceditIta quippe expoſuit ipſe qd̓ dixerat. Nā paulopoſt de hac re diſcipulis ſuis. Adhuc inquit⁊ vos ſine intellectu eſtis. Non intelligitis: qꝛom̄e qd̓ in os intrat in ventrē vadit ⁊ in ſeceſſum emittit̉? Hic certe aꝑtiſſime demōſtrauitos corꝑis. At in eo qd̓ ſequit̉ os cordis oſtendens. Que aūt inquit ꝓcedūt de ore: de corde exeūt: ⁊ ea cōinqͥnant hoīeꝫ. De corde em̄
j. Coꝝ. j.
Prou̓. 30
j. Coꝝ. j.Albiͣ
Gap̄. 2.
Luce. 5.
Eipo
Maxd̓. o
Bidem.
Ibidem.
Eat. ꝯLuc̄. 12
pidem
Pat. ij