XV

que ad ea nō vident̉ q̄ futura ſunt: ſꝫ ad p̄terita pertinere. Qd̓ licꝫ experiri in eis dictis velcanticis: quoꝝ ſeriē mēoriter reddimus. Niſieniꝫ p̄uideremus cogitatione qd̓ ſequit̉: nonvtiqꝫ diceremus. Et tn̄ vt p̄uideamus: nō ꝓuidentia nos inſtruit: ſꝫ mēoria. Nam donec finiat̉ om̄e qd̓ dicimus: ſiue canimus: nihil ē qd̓nō ꝓuiſum ꝓſpectūqꝫ ꝓferat̉. Et tn̄ cū id agimus: nō dicimur ꝓuidenter: ſꝫ memoriter canere vel dicere: ⁊ qui hoc in multis ita ꝓferendis valent plurimū: nō ſolet eoꝝ ꝓuidentia:ſꝫ mēoria p̄dicari: fieri iſta in animo vel ab aīonoſtro nouimus: ⁊ certiſſimi ſumus. Quō autē fiant: quāto attentius voluerimus aduertere: tanto magis noſter ⁊ ſermo ſuccūbit. ⁊ ip̄anō ꝑdurat intentio: vt ad liquidū aliquid noſtra intelligentia: ⁊ ſi non lingua ꝑueniat. Etputamus nos vtrū dei ꝓuidētia eadē ſit q̄ memoria ⁊ intelligentia: qͥ nō ſingula cogitandaaſpicit: ſꝫ vna eterna ⁊ īmutabili atqꝫ ineffabili viſione complectit̉ cuncta que nouit: tantamentis infirmitate poſſe comp̄hendere? Inhac igit̉ difficultate ⁊ anguſtia libet exclamaHō re ad deum viuū. Mirificata eſt ſcientia tuaex me: inualuit: ⁊ nō potero ad illā. Ex me qͥppe intelligo qͣꝫ ſit mirabilis ⁊ incōprehenſibilis ſcientia tua: qua me feciſti: qn̄ nec meip̄mcōprehendere valeo quē feciſti: ⁊ tn̄ in medi38 tatione mea exardeſcet ignis vt queraꝫ faciētuam ſemper.De ſpeculo in quo per imaginē dei trinitaseius vtcūqꝫ intellecta conſpicit̉. Ca. VIII.icorꝑalem ſubſtantiā ſcio eſſe ſapiēitiam: ⁊ lumen eſſe in quo vident̉ queoculis carnalibus vident̉: ⁊ tn̄ vir tātus tanqͣꝫ ſpiritalis. Uidemus nunc inquit ꝑſpeculū in enigmate: tunc aūt facie ad facieꝫQuale ſit ⁊ qd̓ ſit hoc ſpeculū ſi queramus: ꝓfecto illud occurrit qd̓ in ſpecl̓o niſi imago nocernit̉. hoc ergo facere conati ſumus vt perimagineꝫ hanc qd̓ nos ſumus: videremus vtcūqꝫ a quo facti ſumus: tanqͣꝫ ꝑ ſpeculū. Hoc ſignificat etiā illud qd̓ ait idem apl̓us. Nos aūtreuelata facie gl̓iaꝫ dn̄i ſpeculantes: in eandēimaginē tranſformamur de gl̓ia in gl̓iam tāqͣꝫa dn̄i ſpiritu. Speculantes dixit: ꝑ ſpeculū videntes: nō de ſpecula ꝓſpicientes. Quod ingrecalingua nō eſt ambiguū. vnde in latinaꝫtranſlate ſunt apl̓ice littere. Ibi quippe ſpeculum vbi apparent imagines rerū a ſpecula decuius altitudine longius aliquid intuemur.etiam ſono verbi diſtat om̄ino: ſatiſqꝫ apparetapl̓m a ſpeculo: nō a ſpecula dixiſſe: gloriā dn̄iz. ſpeculantes. Qd̓ vero ait. In eandem imagi

nem trāſformamur: vtiqꝫ imaginē dei vult intelligi: eandēqꝫ dicens: iſtā ip̄aꝫ ſcꝫ. id eſt quāſpeculamur: qꝛ eadē imago eſt ⁊ gloria dei: ſicut alibi dicit. Uir quidē nō debet velare ca­ j.put cū ſit imago ⁊ gloria dei. De quibus verb̓iam in libro duodecimo diſſeruimus. Tranſformamur ergo dixit: de forma in formā mutamur: atqꝫ trāſimus de forma obſcura in formā lucidam: qꝛ ⁊ ipſa obſcura imago dei eſt. ⁊ſi imago: ꝓfecto etiaꝫ gl̓ia in qua hoīes creatiſumus: p̄ſtantes ceteris aīalibꝰ. De ipſa qͥppenatura humana dictū eſt. Uir quidem nō de­ jbet velare caput cū ſit imago ⁊ gl̓ia dei. Quenatura in rebus creatis excellentiſſima: cū aſuo creatore ab impietate iuſtificat̉: a deformiforma formoſaꝫ tranſfert̉ in formā. Eſt quippe⁊ in ipſa impietate qͣꝫtomagis dānabile vitiūtanto certius natura laudabilis. Et ꝓpter hͦaddidit. De gloria in gloriā. de gloria creationis in gloriā iuſtificationis. Ꝙͣuis poſſit hoc⁊ alijs modis intelligi qd̓ dictū eſt. De gloriain gloriā. de gloria fidei in gloriam ſpeciei. degloria qua filij dei ſumus. in gloriā qua ſimilesei erimus: qm̄ videbimus eū ſicuti eſt. Qd̓ vero adiunxit. Tanqͣꝫ a dn̄i ſpū: oſtendit gratia 3dei nobis ꝯferri tam optabilis tranſformationis bonum.De enigmate ⁊ tropicis locucionibus.Ec dicta ſunt ꝓpter Capl̓m. IX.h quod ait apl̓us: nunc ꝑ ſpeculuꝫ nosvidere. Quia ꝟo addit. in enigmate.multꝭ hoc incognitū eſt qͥ eas litteras neſciūtin qͥbus eſt doctrina q̄dam de locutionū modis quos greci tropos vocant: eoqꝫ greco vocabulo etiam nos vtimur ꝓ latino. Sicut em̄ſchemata vſitatius dicimus qͣꝫ figuras: ita vſitatius dicimus tropos qͣꝫ modos. Singulorū/aūt modoꝝ ſiue tropoꝝ noīa: vt ſingula ſingulis referant̉: difficillimū eſt ⁊ inſolentiſſimū latine enūciare. Unde qͥdam interp̄tes noſtri:qd̓ ait apl̓us q̄ ſunt in allegoria: nolentes grecū vocabulū ponere: circūloq̄ndo interp̄tatiʰſunt dicentes: que ſunt aliud ex alio ſignificātia. Huius aūt tropi. id eſt allegorie pl̓es ſuntſpecies. in quibus eſt etiaꝫ qd̓ dicitur enigmaDiffinitio aūt ipſius noīs generalis: oēs etiāſpecies cōplectat̉ neceſſe eſt. Ac per hoc ſicutoīs equus aīal eſt. nō om̄e aīal equus eſt: itaom̄e enigmā allegoria ē: nō oīs allegoria enigmna ē Quid gͦ eſt allegoria niſi tropus vbi exalio aliud intelligit̉ qͣle illud ē ad theſſalonicēſes. Itaqꝫ nō dormiamꝰ ſic̄ ⁊ ceteri: ſꝫ vigilemꝰ⁊ ſobrij ſimꝰ. Nā qͥ dormiūt nocte dormiūt ⁊ qͥinebrinat̉ nocte ebrij ſunt. Nos autē qui diei

m

2. Colo. 3

j. Coꝝ. 12

Ubi. sͣ.

3ͣ. 139

pͣ. 38

Gal̓. 4

j. Ioh̓. 32. Coꝝ. 3.

j. Eoꝝ iī

. Theſ. 5

. Coꝝ. jj