XI

tn̄ vt dixi tanta facta eſt in corꝑibus ꝯſuetudo⁊ ita in hec miro mō relabēs foras ſe nr̄a ꝓiecit intētio: vt cū ab incerto corꝑm ablata fuerit vt in ſpm̄ ml̓to certiore ac ſtabiliore cognitione figat̉: refugiat ad iſta: ⁊ ibi appetat reqͥem̄ vn̄ traxit infirmitatē. Cuiꝰ egritudini cōgruendū eſt: vt ſi qn̄ interiora ſpiritalia accōmodatiꝰ diſtinguere atqꝫ faciliꝰ inſinuare conamur: de corꝑalibus exterioribꝰ ſil̓itudinūdocumēta capiamus. Senſu igit̉ corꝑis exterior hō p̄ditus ſentit corꝑa: ⁊ iſte ſenſus qd̓ facile aduertitur quinquipertitus eſt: vidēdo:audiendo: olfaciendo: guſtādo: tangēdo. Emultū eſt ⁊ non neceſſariū vt omnes hos qͥnqꝫ ſenſus id qd̓ querimus interrogemꝰ. Qd̓em̄ nobis vnus eoꝝ renunciat: etiam in ceteris valꝫ. Itaqꝫ potiſſimū teſtimonio vtamuroculoꝝ. Is em̄ ſenſus corꝑis maxime excellit⁊ eſt viſioni mentis ꝓ ſui generis diuerſitatevicinior.De viſibili ⁊ vidente atqꝫ viſiōe. Ca. II.Um igitur aliquod corpus videmꝰc hec tria qd̓ facillimū eſt conſideranda ſunt ⁊ dinoſcēda. Primo ip̄a resquā videmus ſiue lapidem ſiue aliquam flammam ſiue quid aliud qd̓ videri oculis poteſt.quod vtiqꝫ iam eſſe poterat: ⁊ anteqͣꝫ videretur. Deinde viſio que non erat pͥuſqꝫ rem illāobiectam ſenſui ſentiremus. Tertio qd̓ in eare que videtur qͣꝫdiu videtur ſenſum detinetoculoꝝ: id animi intentio. In his igitur tribꝰnon ſolum eſt manifeſta diſtinctio: ſed etiamdiſcreta natura. Primum quippe illud corpꝰviſibile longe alterius nature qͣꝫ ſenſus ocl̓orum quo ſibim et incidente fit viſio. Ip̄aqꝫ viſio quid aliud qͣꝫ ſenſus ex eare que ſentit̉ informatꝰ apparet. qͣꝫuis re viſibili detracta nulla ſit: nec vlla omnino eſſe poſſit talis viſio: ſicorpus non ſit quod videri queat. Nullo modo tamen eiuſdem ſubſtantie eſt corpus quoformatur ſenſus oculoꝝ: cum ideꝫ corpus videtur: ⁊ ip̄a forma que ab eodem impͥmit̉ ſenſui que viſio vocatur. Corpus em̄ viſum ī ſuanatura ſeꝑabile eſt. Senſus aūt qui iam eratin animante: etiam pͥuſqͣꝫ videret qd̓ vide̓ poſſet: cū in aliquid viſibile incurreret: vel viſioque ſit in ſenſu ex viſibili corꝑe cū iam cōiunctum eſt ⁊ videt̉. Senſus ergo vel viſio .i. ſenſus nō formatus extrinſecus: vel ſenſus formatus extrinſecꝰ: ad animātis naturā ꝑtinetoīno aliā qͣꝫ ē illud corpus qd̓ vidēdo ſentimꝰquo ſenſus nō ita format̉ vt ſenſus ſit: ſꝫ vt viſio ſit. Nam ſenſus ⁊ ante obiectū rei viſibilisniſi eſſet in nobis nō diſtaremus a cecis: dum

nihil videmus: ſiue ī tenebris: ſiue clauſis luminibꝰ. Hoc aūt diſtamꝰ: qd̓ nobis ineſt ⁊ nōvidentibus quo videre poſſimꝰ qͥ ſenſus vocat̉: illis ꝟo non ineſt. Nec aliunde niſi ꝙ eocarent: ceci appellant̉ Itēqꝫ illa animi intētioque in ea re quā videmus ſenſum tenet atqꝫvtrūqꝫ ꝯiungit: non tm̄ ab ea re viſibili natura differt: qn̄ quidē iſte animꝰ illud corpus eſtſed ab ip̄o qͦꝫ ſenſu atqꝫ viſione qm̄ ſolius animi eſt hec intentio. Senſus aūt oculoꝝ nō obaliud ſenſus corꝑis d̓r: niſi qꝛ ⁊ ipſi oculi membra ſunt corꝑis: Et qͣꝫuis nō ſentiant corpusexanime: aīa tn̄ cōmixta corꝑi ꝑ inſtrumentūſentit corporeū: ⁊ idē inſtrumētū ſenſus vocatur. Qui etiā paſſione corꝑis cuꝫ quiſqꝫ excecat̉ interceptꝰ extinguit̉: cum ideꝫ maneatanimꝰ: ⁊ eius intentio luminibꝰ amiſſis: cumnon habet quidē ſenſum corꝑis quē videndoextrinſecꝰ corꝑi adiūgat: atqꝫ in eo viſo figataſpectū: viſu tn̄ ip̄o iudicet ſe adempto corporis ſenſu: nec ꝑire potuiſſe: nec minui. Manet em̄ quidā vidēdi appetitꝰ integer: ſiue idpoſſit fieri: ſiue non poſſit. hec igit̉ tria: corpqd̓ videt̉: ⁊ ipſa viſio: ⁊ que vtrūqꝫ coniungitintētio: manifeſta ſunt ad dinoſcendū: nō ſoluꝫ ꝓpter ꝓpria ſinguloꝝ: verūētiā ꝓpter differentiā naturaꝝ. Atqꝫ in his cum ſenſus nōꝓcedat ex corꝑe illo quod videt̉: ſed ex corꝑeſentiētis animantis: cui aīa ſuo quodaꝫ miromō cōtemꝑat̉: tn̄ ex corꝑe quod videt̉ gignit̉viſio .i. ſenſus ip̄e format̉: vt iam nō tm̄ ſenſusqͥ etiā in tenebris eſſe integer pōt: dum eſt incolumitas oculoꝝ: ſed etiā ſenſus informatꝰſit: q̄ viſio vocat̉. Gignit̉ gͦ ex re viſibili viſio: ſꝫnō ex ſola: niſi aſſit ⁊ vidēs. Quocirca ex viſibili ⁊ vidēte gignit̉ viſio: itaſane vt ex vidente ſit ſenſus oculorū: ⁊ aſpiciētis atqꝫ intuentis intentio. Illa tn̄ informatio ſenſus: que viſio dicit̉ a ſolo imprimat̉ corꝑe qd̓ videt̉ .i. a realiqua viſibili: qͣ detracta: nulla remanet forma que inerat ſenſui dū adeſſet illud qd̓ videbat̉. ſenſus tn̄ ip̄e remanet qͥ erat ⁊ priuſqͣꝫ aliqͥd ſentiret̉: velut in aqua veſtigiū tādiu eſt:donec ip̄m corpus qd̓ imprimit̉ ineſt: quo ablato nullū erit: cū remaneat aqua que erat: ⁊anteqͣꝫ illā formā corꝑis caꝑet. Ideoqꝫ nō poſſumus quidē dicere ꝙ ſenſum gignat res viſibilis: gignit tn̄ formā velut ſimilitudinē ſuamque ſit in ſenſu. cum aliqͥd videndo ſentimusSed corꝑis formā qd̓ videmus: ⁊ formā q̄ abilla in ſenſu videntis fit ꝑ eundē ſenſum nondiſcernimꝰ: qm̄ tanta ꝯiunctio eſt: vt non pateat diſcernendi locus. Sed rōne colligimusnequaqͣꝫ nos potuiſſe ſentire: niſi fieret in ſenh 2

h 2