Liber
a ſe non pōt: vt ſe ſolā videat Coheſerunt em̄mirabilit̓er glutino amoris: ⁊ hec eſt eius immundicia: qm̄ dū ſe ſolē nititur cogitare. hͦ ſeputat eſſe ſine quo ſe non pōt cogitare. Eumigit̉ ei p̄cipit̉ vt ſeip̄am cognoſcat: non ſe tāqͣꝫſibi detracta ſit querat: ſed id qd̓ ſibi addiditdetrahat. Interior eſt em̄ ip̄a: non ſolū qͣꝫ iſtaſenſibilia que manifeſte foris ſunt. ſed etiaꝫ qͣꝫimagines eoꝝ q̄ in parte quadā ſunt aīe. quāhabent ⁊ beſtie: qͣꝫuis intelligentia careant q̄mētis eſt ꝓpria. Cū ergo ſit mens interior qͦdam mō exit a ſemetip̄a. cū in hec quaſi veſtigia multaꝝ intentionū exerit amoris affectūQue veſtigia tanqͣꝫ imprimunt̉ memorie: qn̄hec que foris ſunt corꝑalia ſentiunt̉: vt etiamcū abſunt iſta: preſto ſint tn̄ imagines eorumcogitantibꝰ. Eognoſcat gͦ ſemetip̄am: nec qͣſiabſentē ſe querat: ſed intentionem voluntatis qua ꝑ alia vagabat̉ ſtatuat in ſeip̄am: ⁊ ſecogitet. Ita videbit ꝙ nunqͣꝫ ſe nō amauerit:nunqͣꝫ neſcierit: Sed aliud ſecū amando cuꝫeo ſe confudit ⁊ cōcreuit quodammō: atqꝫ itadū ſicut vnum diuerſa cōplectitur: vnum putauit eſſe que diuerſa ſuntQuō mens cognoſcit ſeip̄am Capl̓. IX.An itaqꝫ velut abſentem ſe queratncernere: ſꝫ pn̄teꝫ ſe curet diſcernereNec ſe quaſi nō norit cognoſcat. ſedab eo qͦ alterū nouit dinoſcat. Ip̄m em̄ quodaudit: cognoſce. teip̄am. quō agere curabit ſineſcit. aut qͥd ſit cognoſce. aut qͥd ſit teipſam.Si aūt vtrūqꝫ nouit: nouit ſeip̄am. qꝛ ita n̄ d̓rmenti. cognoſce teip̄aꝫ. ſicut d̓r. cognoſce chorubin aūt ſeraphin. De abſentibus eī illis credimus: ẜm qd̓ celeſtes quedā ptātes eſſe p̄dicant̉. Neqꝫ ſicut d̓r cognoſce̓ voluntatē illiushoīs. q̄ nobis nec ad ſentienduꝫ vllo mō. necad intelligendū p̄ſto eſt. niſi corꝑalibꝰ ſigniseditis. ⁊ hoc ita vt magis credamꝰ qͣꝫ intelligamus: Neqꝫ ita vt d̓r hoī. vide faciē tuā. quodniſi in ſpeculo fieri nō pōt. Nā ⁊ ip̄a nr̄a faciesabſens ab aſpectu nr̄o eſt. qꝛ nō ibi eſt qͦ ille dirigi pōt. Sed cū d̓r mēti. Cognoſce teip̄am. eoictu qͦ intelligit qd̓ dictū eſt. teip̄am. cognoſcitſeip̄am. nec ob aliud qͣꝫ eo qͦ ſibi pn̄s eſt. Si ātqd̓ dictū eſt nō intelligit: nō vtiqꝫ facit. hͦ igit̉ei p̄cipit̉ vt faciat. qd̓ cū ip̄m p̄ceptū intelligit.facit. Nō ergo adiūgat aliud ad id qd̓ ſeip̄amcognoſcit. cū audit vt ſeip̄am cognoſcat. Certe enim nouit ſibi dici. ſibi ſcilicet̉ que eſt. ⁊ viuit. ⁊ intelligit. Sed eſt ⁊ cadauer. viuit ⁊ pecus. intelligit autem nec cadauer nec pecus.Sicut ergo ſeſe eſſe ⁊ viuere ſcit. quomodo ē⁊ viuit intelligentia.
Ꝙ mens noſſe ſe cupiēs nihil eorum de ſeopinari dēat de qͥbꝰ ſcit eē dubitādū. Ca. X.Um ergo: verbi gr̄a: mens aereꝫ ſecputat. aerē intelligere putat. Se tn̄intelligere ſcit. aerem aūt ſe eſſe nōſcit. ſed putat. Se cernat qd̓ putat. cernat qd̓ſcit. hoc ei remaneat. Un̄ ne illi quidē dubitauerunt. qͥ aliud atqꝫ aliud corpꝰ eſſe mentemputauerūt Neqꝫ em̄ oīs mens aerem ſe eē exiſtimat. ſꝫ alie ignē: alie cerebrū. alieqꝫ alid̓ corpus. ⁊ aliud alie. ſic̄ ſupra cōmemoraui. oēs tūſe intelligere nouerunt ⁊ eſſe ⁊ viuere. Sed ītelligere ad id qd̓ intelligunt referunt. eē̄ aūt⁊ viuere ad ſeip̄as. Et nulli eſt dubiū. nec quēqͣꝫ viuere qͥ non ſit. Ergo ꝯſequenter ⁊ eē ⁊ viuere id qd̓ intelligit. non ſicuti eſt cadauer qd̓nō viuit. nec ſicuti viuit aīa q̄ nō intelligit: ſedꝓprio quodā eodēqꝫ p̄ſtantiore mō. Itē velleſe ſciunt. neqꝫ hoc poſſe quēqͣꝫ qui non ſit ⁊ qͥnon viuat pariter ſciunt Itēqꝫ ip̄am voluntatem referunt ad aliquid qd̓ ea voluntate volunt. Heminiſſe etiā ſe ſciunt. ſimulqꝫ ſciuntquod nemo meminiſſet niſi eſſet ac viueret.Sed ⁊ ip̄am memoriam referimus ad aliqͥdquod ea meminimus. Duobus igitur horumtrium memoria ⁊ intelligentia multarū reruꝫnoticia atqꝫ ſcientia ꝯtinentur. Uoluntas ātadeſt. per quā fruamur eis vel vtamur. Fruimur enim cognitis. in quibus volūtas ip̄is ꝓpter ſeip̄a delectata conquieſcit. vtimur veroeis que ad illud referimus quo fruendum eſtNec eſt alia vita hominū vitioſa atqꝫ culpabilis. qͣꝫ male vtens ⁊ male fruens. De qua re n̄eſt nunc diſſerēdi locus. Sed quoniam de natura mentis agitur. remoueamus a conſideratione noſtra oēs noticias que capiūtur extrinſecus per ſenſus corporis. ⁊ ea q̄ poſſumꝰoēs mentes de ſeip̄is noſſe. certaſqꝫ eſſe diligentius attendamus. Utrum enim aeris ſitvis viuendi. reminiſcendi. intelligēdi. volēdicogitandi. ſciendi. iudicandi. An iguis. an cerebri. an ſanguinis. an athomoruꝫ. an pretervſitata quattuor elementa. quinti neſcio cuiꝰcorporis. an ip̄ius carnis noſtre compago. vl̓temperamentum hec efficere valeat. dubitauerunt hoīes. ⁊ alius hoc: alius aliud affirmare conatus eſt. Uiuere ſe tn̄ ⁊ meminiſſe. ⁊ intelligere. ⁊ velle. ⁊ cogitare. ⁊ ſcire. ⁊ iudicarequis dubitet. Qn̄ quidem etiam ſi dubitat viuit. ſi dubitat vnde dubitet meminit: ſi dubitat dubitare ſe intelligit. ſi dubitat certus eſſevult. ſi dubitat cogitat. ſi dubitat ſcit ſe neſcire. ſi dubitat iudicat non ſe temere conſentire oportere Quiſquis igitur aliunde dubitat