VII
eſſe qd̓ ſubſiſtere: ita nō erant dicende tresſub̓e: vt nō dicunt̉ tres eſſentie: quēadmodūquia hͦ ē deo eſſe qd̓ ſaꝑe: ſicut nō tres eſſentias: ita nec tres ſapiētias dicimꝰ. Sic em̄ qͥahͦ illi ē deū eē qd̓ ē eē: tā tres eſſentias qͣꝫ tresdeos dici fas nō eſt. Si aūt aliud eſt deo eſſealiud ſubſiſtere: ſicut aliud deo eē: aliud patrem eē vel dn̄m eē: qd̓ em̄ eſt ad ſe dicit̉: pat̓aūt ad filiū: ⁊ dn̄s ad ſeruientem creaturā dicitur: relatiue gͦ ſubſiſtit: ſic̄ relatiue gignit:⁊ relatiue dn̄at̉. Ita iā ſubſtantia nō erit ſubſtātia: quia relatiuū erit. Sicut em̄ ab eo qd̓eſt eē appellat̉ eſſentia: ita ab eo qd̓ eſt ſubſiſtere ſubſtantiā dicimus. Abſurdū eſt autemvt ſubſtātia relatiue dicatur. Om̄is em̄ resad ſeip̄am: ſubſiſtit quātomagis deus. Si tn̄dignū eſt: vt deus dicat̉ ſubſiſtere.De ſubſtantia ⁊ eſſentia.Ca. VEhis em̄ rebus recte intelligit̉: ind quibus ſubiectis: ſunt ea que in aliquo ſubiecto eſſe dicunt̉: ſicut coloraut forma in corꝑe. Corpus eniꝫ ſubſiſtit: etideo ſubſtantia eſt. Illa vero in ſubfiſtenteatqꝫ ſubiecto corꝑe: que nō ſubſtantie ſunt:ſed in ſubſtantia: ⁊ ideo ſi eē deſinat: vel illecolor: vel illa forma: nō adimūt corpori eſſecorpus: qꝛ nō hoc ei eſt eſſe: qd̓ illā vel illamformā colorem ve retinere. Res vero mutabiles neqꝫ ſimplices ꝓprie dicunt̉ ſubſtantieDeus aūt ſi ſubſiſtit vt ſubſtantia ꝓprie dicipoſſit: ineſt in eo aliquid tanqͣꝫ in ſubiecto: ⁊nō eſt ſimplex: cui hoc ſit eſſe qd̓ illi eſt: ⁊ qͥcqͥd aliud de illo ad illuꝫ dicit̉: ſicut magnus:om̄ipotēs: bonꝰ: ⁊ ſi quid hmōi de deo nō incōgrue dicit̉: Neſas ē aūt dicere vt ſubſiſtat:⁊ ſubſit deus bonitati ſue: atqꝫ illa bonitasnō ſubſtantia ſit vel potius eſſentia: neqꝫ ipſe deꝰ ſit bonitas ſua: ſꝫ in illo ſit tanqͣꝫ in ſubiecto. Un̄ manifeſtū eſt deū abuſiue ſubſtantiam vocari: vt noīe vſitatiore intelligat̉ eſſentia: qd̓ vere ⁊ ꝓprie dicit̉: ita vt fortaſſe ſolum deū dici oporteat eſſentiā. Eſt em̄ vereſolus: qui incōmutabilis eſt: idqꝫ nomē ſuuꝫfamulo ſuo moyſi enūciauit: cū ait: Ego ſuꝫxqui ſum. Et dicēs ad eos: qui eſt miſit me advos. Sed tn̄ ſiue eſſentia dicat̉ qd̓ ꝓprie dicitur: ſiue ſubſtantia qd̓ abuſiue: vtrūqꝫ ad ſedicit̉. nō relatiue ad aliqͥd. Un̄ hoc eſt deo eēqd̓ ſubſiſtere: ⁊ ideo ſi vna eſſentia trinitas:vna etiā ſubſtantia. fortaſſis igit̉ cōmodiusdicunt̉ tres ꝑſone: qͣꝫ tres ſubſtantie.De tribꝰ ꝑſonis vniꝰ eēntie Ca. vjAd ne vobis videar ſuffragari: hocſ qͦꝫ reqͥramus Ꝙquā ⁊ illi ſi vellent
ſicut dicunt tres ſub̓as. tres hypoſtaſes. poſſent dicere tres ꝑſonas. tria ꝓſopa. Illud aūtmaluerūt qd̓ forte ẜm lingue ſue ꝯſuetudinēaptius diceret̉. Nanqꝫ ⁊ in ꝑſonis eadē rō eſt.nō em̄ aliud eſt deo eſſe. aliud ꝑſonā eſſe. ſedoīno idē. Nam ſi eſſe ad ſe dicit̉ ꝑſona vero relatiue. ſic dicamus tres ꝑſonas pr̄em ⁊ filiū etſpm̄ ſctm̄. quēadmodū dicunt̉ aliqͥ tres amici.aut tres ꝓpinqui. aut tres vicini ꝙ ſint adīuicem nō ꝙ vnuſqͥſqꝫ eoꝝ ſit ad ſeip̄m. Quapropter quilibet ex eis amicus eſt duoꝝ ceteroꝝ.aut ꝓpinquus. aut vicinus. qꝛ hec noīa relatiuam ſignificatiōem habēt. Quid gͦ nō placetvt dicamus prēm ꝑſonam eſſe filij ⁊ ſpūſſanctiaut filiū ꝑſonam eſſe pr̄is ⁊ ſpūſſancti. aut ſpiritū ſctm̄ ꝑſonam eſſe pr̄is ⁊ filij. Sed neqꝫ ꝑſona ita dici alicubi ſolet. neqꝫ in hac trinitatecū dicimus ꝑſonā pr̄is. aliud dicimꝰ qͣꝫ ſubſtantiam patris. Quo circa vt ſub̓a pr̄is ip̄e patereſt. non quo pater eſt ſed qͦ eſt. ita ⁊ ꝑſona patris nō aliud qͣꝫ ip̄e pater eſt. ad ſe quippe dicit̉ꝑſona nō ad filiū vel ſpm̄ſctū. ſicut ad ſe dicit̉deus. ⁊ magnus ⁊ bonus ⁊ iuſtus. ⁊ ſi qͥd alid̓hmōi. Et quēadmodū hoc illi eſt eſſe qd̓ deuꝫeſſe qd̓ magnū qd̓ bonū eſſe. ita hoc illi eſt eſſeqd̓ ꝑſonam eſſe. Cur ergo non hec tria ſimulvnam ꝑſonam dicimus. ſicut vnā eſſentiam ⁊vnū deum. ſed tres dicimꝰ ꝑſonas cū tres deos. aut tres eſſentias non dicamus. niſi qͥa volumus vel vnū aliqd̓ vocabulū ſeruire huic ſignificationi qua intelligitur trinitas ne oīnotaceremus interroganti. quid tres. cum treseſſe fateremur? Nam ſi genus eſt eſſentia. ſpecies aūt ſubſtātia ſiue ꝑſona. vt nonnulli ſentiunt omitto illud qd̓ iam dixi. oportere appellare tres eſſentias. vt appellantur tres ſubſtātie. vel ꝑſone. ſicut appellant̉ tres equi eademqꝫ animalia tria cum ſit ſpēs equus. animal genus. Neqꝫ em̄ ſpecies ibi pluraliter dicta eſt.⁊ genus ſingulariter tanqͣꝫ diceret̉ tres equivnum animal. ſed ſicut tres equi ſpeciali nomine. ita tria animalia generali nomine. Ꝙſi dicunt ſubſtantie vel perſone nomine nonſpeciem ſignificari. ſed aliquid ſingulare atqꝫindiuiduum. vt ſubſtantia vel ꝑſona. non itadicatur ſicut dicitur homo quod commune ēomnibus hominibus. Sed quomodo diciturhic homo velut abraam. velut yſaac. velut iacob. vel ſi quis alius qui etiā digito preſens demonſtrari poſſit. ſic qͦꝫ illos eadem ratio conſequetur. Sicut em̄ dicuntur abraam yſaac ⁊iacobtria indiuidua. ita tres homines ⁊ tresanime. Cur gͦ pat̓ ⁊ filius ⁊ ſpūſſctūs. ſi ẜm genus ⁊ ſpēm ⁊ indiuiduum etiam iſta diſſerimꝰf 2
f 2
Exod̓