Druckschrift 
Augustinus de Trinitate
Einzelbild herunterladen
 

Liber

pe vno nomine qͣꝫuis pluraliter enūciamusque cōiter habent illud qd̓ eo noīe ſignificat̉abraā qͥppe iſaac iacob: cōe habent id qd̓eſt: Itaqꝫ dicunt̉ tres hoīes. Equꝰ quoqꝫ bos canis: cōmune habe̓t id qd̓ ē animalꝫDicunt̉ tria animalia. Ita tres aliqͣs lauros: etiā tres arbores dicimꝰ: laurū vero etmirtū: oleā: tm̄ tres arbores vl̓ tres ſub̓asaut tres naturas: atqꝫ ita tres lapides: etiaꝫtria corꝑa: lapidem vero lignum ferrumtantū tria corꝑa: vel ſi quo etiā ſuꝑiore generali noīe dici poſſunt. Pater filiꝰ ſpiritꝰſanctus: qm̄ tres ſunt: queramus quid tresſunt: qͥd cōmune habeant. Non em̄ cōmune illis eſt id qd̓ pater ē: vt inuicē ſibi ſint patres: ſicut amici: cum relatiue ad alterutruꝫdicant̉ poſſunt dici tres amici inuicem ſibi ſunt. Non aūt hoc ibi: qꝛ tātū pater ibi pater. nec duorū pater: ſed vnici filij. Nec tresfilij: pater ibi ſit filius nec ſpūſſanctusNec tres ſpūſſancti: quia ſpūſſanctus propria ſignificatione qua etiā donū dei diciturnec pater nec filius. Quid igit̉ tres? Si em̄tres ꝑſone: cōmune ē eis id qd̓ ꝑſona eſt: ergo ſpeciale hoc: aut generale nomen eſt eisſi cōſuetudinē loquendi reſpicimꝰ. Sed vbieſt nature nulla diuerſitas: ita ibi generalit̓enūciant̉ aliqua plura vt etiā ſpecialit̓ enūciari poſſint. Nature em̄ differentia facit: vtlaurus mirtus: olea: aut equus: aut bos:aut canis: dicant̉ ſpeciali noīe: iſte treslauri: aut illi tres boues: ſed generali: vt iſtetres arbores: illa tria animalia. Hic verovbi nulla eſt eſſentie diuerſitas: oꝑtet vt ſpeciale nomen habeant hec tria: qd̓ tn̄ inuenitur. ꝑſona generale nomen eſt: intantum vt etiā poſſit hoc dici: tm̄ interſitinter hoīem deum. Deinde in ipſo generali vocabulo: ſi propterea dicimus tres perſonas: quia cōmune eſt eis id qd̓ ꝑſona ē. Alioqͥn nullo modo poſſunt ita dici: quemadmodum dicunt̉ tres filij: quia cōmune eſteis id qd̓ eſt filius: cur etiā tres deos dicimus: certe em̄ quia pater ꝑſona: filius ꝑſona: ſpūſſanctus ꝑſona: ideo tres perſone.Quia pater deus: filius deus: ſpūſſanctus deus: cur tres dij? Aut qm̄ ꝓpter ineffabilem coniūctionē hec tria ſimul vnꝰ decur etiam vna ꝑſona: vt ita poſſimusdicere tres ꝑſonas: qͣꝫuis ſingulam quāqꝫ appellemus ꝑſonam: quē admodū poſſumꝰdicere tres deos: qͣꝫuis quēqꝫ ſingulū appellemus deum: ſiue patrē: ſiue filiū: ſiue ſpiritūſanctum. An quia ſcriptura dicit tres de

os: ſed nec tres ꝑſonas alicubi ſcripturāmemorare inuenimꝰ. An quia nec tres: necvnā ꝑſonaꝫ ſcriptura dicit hec tria. Legimꝰem̄ ꝑſonā dn̄i: ꝑſonā dn̄m: propterea licūit loquēdi diſputandi neceſſitate tres perſonas dicere: quia ſcriptura dicit: ſed qͥaſcriptura contradicit. Si aūt diceremustres deos: ꝯtradiceret ſcriptura dicēs AudiHiſrael: dn̄s deꝰ tuus deus vnꝰ ē. Cur treseſſentias licet dicere: qd̓ ſimiliter ſcpͥturaſicut dicit: ita nec ꝯtradicit. eſſentiaſi ſpeciale nomē eſt cōmune tribus: cur nondicant̉ tres eſſentie: ſicut abraā iſaac iacobtres hoīes: qꝛ homo ſpeciale nomen eſt commune oībus hominibus. Si aūt ſpeciale nomen eſt eſſentia ſed generale: qꝛ homopecus arbor ſidus angelus dicit̉ eēntiacur dicunt̉ iſte tres eſſentie: ſicut tres eqͥdicunt̉ tria animalia: tres lauri dicūt̉ tresarbores: tres lapides tria corꝑa? Aut ſipter vnitatem trinitatis dicunt̉ tres eēntie ſed vna eſſentia: cur ꝓpter eandē vnitatem dicunt̉ tres ſubſtātīe: vel ꝑſone: ſꝫvna ſubſtantia vna ꝑſona? em̄ eſt illiscōmune nomen eſſentie: ita vt ſingulus qͥſqꝫ dicat̉ eſſentia: tam illis cōmune ē vel ſubſtantie vel ꝑſone vocabulū. Qd̓ em̄ de perſonis ẜm nr̄am: hoc de ſubſtātijs ẜm grecoꝝconſuetudinem ea que diximus oꝑet intelligi. Sic em̄ dicūt illi tres ſubſtantias vnameſſentiam: quēadmodū nos dicimus tresſonas: vnā eſſentiā vel ſubſtantiā. Quid igitur reſtat: niſi vt fateamur loquēdi neceſſitate parta hec vocabula: opus eſſet copioſa diſputatione aduerſum inſidias vel errores hereticoruꝫ? em̄ conaret̉ humanainopia loquēdo ꝓferre ad hominū ſenſus:qd̓ in ſecretario mētis captu tenet: de domino deo creatore ſuo: ſiue piā fidē: ſiuequalēcūqꝫ intelligentiā: timuit dicere treseſſentias: ne intelligeret̉ in illa ſūma equalitate vlla diuerſitas. Rurſus eſſe tria quedam: poterat dicere qd̓ ſabellius: qꝛ dixitin hereſim lapſus eſt: Certiſſime qͥppe et deſcripturis cognoſcit̉ qd̓ pie credendū ē: aſpectu mētis īdubitata ꝑceptione ꝑſtringit̉ patrē filiū ſpm̄ſcm̄: nec eundē filiū pater ē: nec ſpm̄ſcm̄ eundē patrē vel filium. Queſiuit qͥd tria diceret: dixit ſubſtātias ſiue ꝑſonas: qͥbus noībus diuerſitatem ītelligi voluit: ſꝫ ſingularitatē voluit: vt ſolū ibi vnitas intelligatur: ex eo qd̓ dicitur vna eēntia: ſ trinitas: ex eo dicunturtres ſubſtantie vel ꝑſone. ſi hoc ē de deo

Deui.