Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

diues ī natura diuina: ⁊ pauꝑ in natura humana: ⁊ ꝙſic debeat ītelligi auctoritas p̄dicta zacharie: pꝫ ꝑ gloſam hebreoꝝ apud eos auctenticā ſuꝑ illud canticorūprimo. Exultabimus ⁊ letabimur in te gl̓ia .i. ī te ſctō⁊ bn̄dicto. ſil̓e eſt .n. hic cuidā reginc cuiꝰ maritꝰ filij etgeneri trāſierūt mare: poſtea ꝑ magnū tp̄s dictū eſt ei:venerunt generi tui: rn̄dit quid ad mecletent̉ filie meevcm̄ ē ei: venerūt filij tui: rn̄dit: qͥd ad me?letent̉ nurꝰmee qn̄ aūt dcm̄ eſt ei: venit vir tuꝰ: dixit: nūc facta ē perfecta leticia mea: ſic factū eſt vt eēt ꝓph̓e dicentes adhierl̓m filij tui delōge venerūt: rn̄dit: qͥd ad mecletent̉filie iude. ſꝫ cū dcm̄ eſt ei illud zacha. ix. Ecce rex tuꝰ venit: tūc fuit ei leticia ꝑfecta: vn̄ ibidē ſatis p̄mittit̉: Exulta ſatis filia ſyon: iubila filia hierl̓m ⁊cͣ. Ex iſta gloſapꝫ ꝙ zacharias ꝓpheta loquit̉ de aduētu dei ad filiosiſrl̓. ſi igit̉ ẜm eos iſta auctoritas loquit̉ de meſſia qꝛ et̓in eadē auctoritatē dr̄ venire in pauꝑtate ꝯcludit̉ ꝙ igſe ſit d̓s ⁊ bō: ita ꝙ ſit pauꝑ rōe hūanitatꝭ ⁊ potēs ſaluare rōe diuītatꝭ. Pꝫ gͦ ex p̄dictꝭ ſcd̓m pͥncipale .ſ. qͣl̓rex ſcripturꝭ receptꝭ poſſit ꝓbari īcarnatio dīne ꝑſone.Eſtat ꝓbare terciū prīcipale .ſ. ꝙ tp̄s hꝰ incarnationis ſit p̄teritū ad hoc aūt induco ꝓphetiaꝫiacob: gen̄. xlix. Nō auferet̉ ſceptrū d̓ iuda necdux de femore eiꝰ donec veniat qui mittendus eſt ⁊ ipſe erit expectatio gentiū: ſed mō ablatū ē regimē ⁊ dn̄atio a iudis a tꝑe herodis aſcalonite ſub quo natus eſtieſus: ergo ab illo tꝑe venit xp̄s. Ad hoc rn̄dēt aliq iudei ꝙ hec auctoritas nō eſt intelligenda de xp̄o ad lr̄aꝫſed d̓ nabuchodonoſor rege babylon̄: qui miſſus eſt exordinatione diuina ꝯͣ hierl̓m ꝓpter pctā ppl̓i: vt hr̄. iiij.Regū. xxiiij. Extunc em̄ defecit regimē iudeoꝝ: qꝛ cepit ſedechia regē ⁊ excecauit eū ⁊ filios eius occidit: vthr̄ ibidē. c. xxv. nec poſtea aliqͥs de eiꝰ ſtirpe regnauit:ſed hoc dcm̄ apparet falſuꝫ: qꝛ poſt captiuitatē babylonicā habuerūt duces ⁊ principes: ſicut patꝫ de zorobabel: eſdra: ne emia: ⁊ machabeis. Habuerūt etiā regesqꝛ iohānes hircanus ſymeonis machabei filius impofuit ſibi diadema regni: et extunc regnauerūt filij eiusvſqꝫ ad herodem qui fuit alienigena a gente iudeoruꝫ⁊ iō vſqꝫ ad illud tp̄ſ nō fuit amotū omnino dn̄ium iudeoꝝ. Si aūt dicat̉ ꝙ a tꝑe nabuchodonoſor fuit amotū a tribu iuda de qua amotione loquit̉ ꝓpheta p̄dictꝰqꝛ illi qͥ regnauerūt poſtea fuerūt de alia tribū: qꝛ machabei fuerūt de tribu ſacerdotali: nō valet hoc dictuꝫqꝛ zorobabel qͥ poſt captiuitatē babylonicā fuit eoruꝫdux fuit de tribu iuda: vt patet manifeſte ex textibꝰ ml̓tis ſacre ſcripture: ſil̓r machabei: quia tribus ſacerdotalis ⁊ regia erāt commixte: Et iō alij ſoluūt alit̓ dicētes ꝙ intelligit̉ de roboam filio ſalomonis a quo receſſerūt decē tribꝰ: et adheſerūt hieroboam filio nabath:vt hr̄. iij. Reg. xij. ſic ergo exponūt p̄dictā auctoritateꝫNon auferet̉ ſceptrū de iuda ⁊cͣ. donec veniat ſylo: qꝛvbi hicronymꝰ tranſtulit: mittēdus. hebraica veritashꝫ: ſylo. ⁊ eſt nomē loci vt dicūt: qꝛ in illo loco venit roboam vt ꝯſtitueret̉ poſt patrē rex ⁊ in illo loco receſſitppl̓s iſrl̓ ab eo: ⁊ ꝯſtituerūt ſuꝑ ſe regē hieroboā qͥ eratde alia tribu .ſ. ep̄hraim: ⁊ ſic ablatu fuit ſceptrū tūc deiuda: verū tn̄ qꝛ ip̄i filio ſalomonis remanſerūt due tribus: iō ſequitur in hebraica veritate: Et ei aggregabūtur gentes. vbi hieronymꝰ tranſtulit: Et ip̄e erit expectatio gentiū. Sed iſta reſponſio pꝫ falſa ꝑ textum. iij.Regū. xij. qꝛ ibi dr̄: ꝙ ille locus vbi roboam fit a populo derelictus vocat̉ ſichem: et eſt locus bn̄ remotꝰ ab illo qͥ vocat̉ ſylo. Itē hmōi rn̄ſio p̄cedens ⁊ ꝯſil̓es apparent falſe ꝑ trāflationē chaldaicā: qꝛ vbi hieronymustranſtulit: Donec veniat qͥ mittendus eſt hebraica veritas hꝫ: Donec veīat meſſias: qꝛ id qd̓ erat obſcuruꝫꝑ hoc voluit declarare: ⁊ ſic ptꝫ ꝙ p̄dicta auctoritas nopoterat intelligi de nabuchodnoſor nec de roboam necde alio ꝙͣ de xp̄o. quod aūt ſequit̉ in hebraico: Et ei aggregabunt̉ gentes. ſic eſt intelligendū qꝛ iudei in aduētu xp̄i ꝓ maiori ꝑte ſunt obſtinati in ſua infidelitate: etgentiles qui noīe gentiū deſignant̉ aggregati ſunt ip̄i

xp̄o fidemqꝫ eius deuote ſuſcipientes ẜm ꝙ dicit apl̓s adRo. xj. Cecitas ex ꝑte cōtigit in iſrl̓ donec plenitudo gentium introiret ⁊c̄. Ꝙ aūt tꝑe herodis ablatū eſt a iudeisſceptrū patet: qꝛ ip̄e fuit primus alienigenia qͥ regnauit īiudea: pater em̄ ſuus fuit idumeus. Iſte herodes romanoꝝ auxilio fretus debellauit antigonū regē iudeoꝝ qͥ deſcenderat a machabeis ⁊ oēm ꝓlem regiam occidit: et libros de genealogia regū cōbuſſit ne poſtea deprehenderetur ip̄e ⁊ filij eius alieni a regno dauid. interfecit etiamdoctores legis q̄ docebāt in ppl̓o illd̓ deutē. xvij. c. De medio fratrū tuoꝝ pones ſuꝑ te regē. vt ſic auferret a iudeisoēm viam recuperandi ſceptrū: qd̓ etiā pꝫ ꝑ effectū: quiaab illo tꝑe vſqꝫ nūc fluxerūt. M. cccix. anni ad minꝰ: qͥatali anno incarnationis ceptum eſt hoc opꝰ: et adhuc iudei vident̉ magis a p̄dicto ſceptro longinqui qͣꝫ a principio. Cū em̄ ablatio ſceptri fuit ſignū eis p̄dictu de aduentu xp̄i manifeſte pꝫ ꝙ illud impletū eſt tꝑe herodis: quoregnante natus eſt xp̄s ieſus: ⁊ ſic pꝫ ꝓpoſitū .ſ. ꝙ tempꝰincarnationis ſit p̄teritū. Itē hoc idē ꝓbatur auctoritateaggei. ij. Hec diē dn̄s exercituū adhuc modicū vnū eſt ⁊ego mouebo celū ⁊ t̓rā mare ⁊ aridā ⁊ mouebo oēs gentes et veīet deſideratꝰ cūctis gētibꝰ. ⁊ ſeqͥt̉. Magna eritgl̓ia iſtiꝰ domꝰ nouiſſime magꝭ qͣꝫ pͥme dic̄ dn̄s exercituūym oēs expoſitores hebreoꝝ hr̄ ꝙ iſte d̓ſideratꝰ ē meſſiasſiue xp̄s. pꝫ igitur ꝑ plura in auctoritate p̄dicta poſita otp̄s aduētus xp̄i ſit p̄teritū: pͥmo ꝑ id qd̓ dicit̉ ibidē. Adhuc vnū modicū: et ſubdit̉ de aduentu xp̄i: Ueniet deſideratus cunctis gentibus ⁊cͣ. Aggeus ꝓpheta dixit hͦ verbum ſecūdo anno darij regis ꝑſaruꝫ: ab illo aūt tꝑe vſqꝫnunc fluxerunt anni. M. cccccclix. ẜm computationemiudeoꝝ ⁊ plures adhuc ẜm cōputatiōꝫ nr̄am. M. dcc̄. jͣ.Talis em̄ numerus nō dr̄ in ſcriptura modicū: cū em̄ dicat ꝓph̓a ī ſcriptura reſtare tp̄s modicū vſqꝫ ad tp̄s deſiderati cunctis gentibꝰ pꝫ ꝙ tempus ſui aduentus eſt p̄teritū. Sed ad hoc rn̄dent aliqui ꝙ tātuꝫ tp̄s in ſcripturabn̄ dr̄ modicū: qꝛ in psͣ. lxxxj. dr̄. Mille anni an̄ ocl̓os tuos tanqͣꝫ hodierna dies preterijt. Sed ꝙ hec rn̄ſio nō valeat: pꝫ qꝛ ſi tp̄s mille annoꝝ comꝑaret̉ eternitati modicū eſt: ⁊ ſic loquit̉ auc̄tas pſalmi p̄dicti: quod pꝫ ꝑ hoc ꝙdicit: Mille ani ⁊cͣ. qꝛ diuina cognitō q̄ ꝑ oculos deſignatur eternitate menſurat̉: ſed ſi referat̉ tꝑs mille annoruꝫad expectationē ppl̓i: ſic nō pōt dici rōnabilit̓ loquēdo tēpus modicū ſed magnū: vn̄ ⁊ baruth. vj. Tp̄s captiuitatis babylonice p̄dicitur magnū: et longum qd̓ tn̄ fuit valde modicū reſpectu .ſ. lxx. annoꝝ. Itē ꝓpoſitū ꝑ id quodin auctoritate ſubditur: Ueniet deſideratus cunctis gentibus: et replebo domum iſtam gl̓ia. ⁊ loquit̉ ꝓph̓a de domo dei edificata a iudeis poſt captiuitatē babylonicamIgitur ſtante illa domo venit ieſus xp̄s: qꝛ ꝓpheta dic̄ eāreplendā gl̓ia ꝑ aduentum ip̄ius deſiderati cunctis gentibus ad eam: domus aūt illa deſtructa eſt ꝑ tytum ⁊ veſpaſionum. xlij. anno poſt dn̄i paſſionē ergo ⁊cͣ. Item tercio ꝑ hoc idem patet ꝓpoſitū ꝑ illud qd̓ ſequit̉ in auctoritate p̄dicta .ſ. Magna erit gloria iſtiꝰ domus nouiſſimemagis qͣꝫ prime. ⁊ conſtat ꝙ ꝓpheta loquit̉ de domo edificata poſt captiuitatē babylonicā vt dcm̄ eſt: ad cuiꝰ edificationem inducebat populū ⁊ p̄dixit gloriā eius maiorēfuturam qͣꝫ fuit gloriā domus edificare ꝑ ſalomonē: hocaut nō intelligitur ꝓpter maiores diuitias ſeu honoresſeu cultū diuinū vel edificatores: qꝛ ſtatus ppl̓i tunc eratquaſi nullus reſpectu illius domus ⁊ ſtatus qͥ fuit ſub ſalomone: ꝓpt̓ hoc dr̄. ij. eſdre. xiij. ꝙ ſacerdotes qͥ viderātprimam domuꝫ lachrymabant alijs exultantibus in dedicatione domus ſcd̓e: quia quaſi nullius momenti eratreſpectu prime: et iō nō pōt intelligi gloria eius maior niſi ꝑ aduētū ip̄iꝰ deſiderati cūctis gētibꝰ qͥ eā glorificauitpn̄tia ſua: qꝛ in ea fuit a matre oblatus ẜm ꝙ ꝓpheta malachias p̄dixerat. iij. c. Statim veniet ad tēplū ſctm̄ ſuuꝫdn̄ator quē vos queritis ⁊ angelus teſtis quē vos vultis.Ip̄am aūt domū frequent̓ honorauit qn̄ ibi docuit ⁊ p̄dicauit. Dicūt aūt aliqͥ iudei ad hoc ꝙ maior fuit gl̓ia ſcd̓edomꝰ qͣꝫ pͥme ī annis: qꝛ plꝰ durauit: ſꝫ hoc nō valet: lꝫ qͥaverū ſit ꝙ plꝰ durauit: hoc tn̄ nō fuit ad gloriā ſed igno-