Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

miniā: qꝛ pluribꝰ temporibꝰ fuit ꝯculcata et dehonorataquia antiochus epiphanes poſuit ibi abominandū idolum ⁊ fecit ibi ꝓſtibula mulieꝝ ẜm ꝙ hr̄. jͣ. mach̓. ⁊. ij. Sꝫqꝛ librum iſtū non recipiunt iudei: ideo poteſt dici ꝙ hocidem hr̄ Daniel̓. viij. hoc etiam dicit Ioſephus li. xij. antiquitatum. Similiter qn̄ ciuitas hierl̓m fuit capta ꝑ pōpeyum imꝑatorem romanaꝝ. Item iterum al̓s ꝑ herodem aſcalonitam: ⁊ vltimo qn̄ deſtructa fuit ꝑ tytum ⁊ veſpaſianum omnibus em̄ iſtis temporibus fuit illa domꝰdeiecta ⁊ conculcata. Itē iſta maioritas durationis nonvidetur eſſe alicuiꝰ glorie notabilis: aliter em̄ lapis diceretur maioris honoris ⁊ glorie qͣꝫ natura humana: qꝛ eſtmaioris durationis. Item ſi computemus durationemdomus ſcd̓e ẜm iudeos dicentes eam duraſſe. ccccxx. annis habebimus ꝙ prima domus plus durauit: qꝛ pluresanni fluxerunt a quarto anno ſalomonis in quo fūdataeſt domus prima vſqꝫ ad. xj. annū ſedechie in quo deſtructa fuit: qꝛ fluxerunt anni. cccc.xxvij. cōputando tempora regum intermedioꝝ in. iij. ⁊. iiij. li. regum ꝑfecta autēꝫfuit xj. anno ſalomonis ⁊ ſtetit ꝑfecta. ccccxxiij. et ſic pluſqͣꝫ ſcd̓a durauit: ſi accipiat̉ duratio ſcd̓e domus ẜm computationem iudeoꝝ. licet aūt domus ſcd̓a plus durauit:vt. sͣ. dcm̄ eſt: tn̄ iſta obiectio eſt efficax ꝯtra iudeos: qꝛ ꝓcedit ex ſuppoſitione computationis eoꝝ quā reputat veram. Patet ergo ex p̄dicta auctoritate aggei ꝙ tempusaduentus chriſti eſt preteritum. Sed reſtat oſtendere ꝙin p̄dicta auctoritate vr̄ dubium .ſ. ꝙ in aduentu deſiderati cunctis gentibꝰ ſit impletū ꝙ ibi dr̄ .ſ. Adhuc modicuꝫet mouebo non ſolum terram ſed celum. Dicendū eſt ꝙcelum in aduentu xp̄i motū eſt large accipiendo motū ꝓomni innouatione: qꝛ magna innouatio in celo apparuitqn̄ in natiuitate xp̄i noua ſtella eſt viſa: ꝓpter qd̓ reges venerūt ad ip̄m adorandū. Item circa illud tp̄s .ſ. tꝑe herodis ſub quo natus eſt xp̄s in iudea de qua magis loquit̉ꝓpheta qͣꝫ de alijs terris fuit maximus terremotus intantum ꝙ gentes ꝓpinque credebant ꝙ in iudea nullus homo remanſiſſet vt dicit Ioſephꝰ in primo libro de iudaico bello: ⁊ ex hoc arguit̉ ꝓbabiliter aliquā ꝯiunctionemfuiſſe planetarū notabilē ſiue ꝯſtellationem ex quibꝰ ſolent accidere talia. Ꝙ aūt mote tunc fuerūt omnes gentes pꝫ: quia imminente xp̄i natiuitate precepit ceſar auguſtus deſcribi vniuerſum mundum: et omnes gētes romanoꝝ tributarios ſe ꝓfiteri: ⁊ ꝓpterea ſinguli ibant adloca vnde erantoriundi ad predicta facienda ꝓpter qd̓etiam Ioſeph de galylea aſcendit in bethleem cū mariaſibi diſponſata pregnante vt ibi profiteretur: vt pꝫ Luce.ij. capi. In iudea etiā tunc fuit facta magna commotio:quia quidam nomine iudas natione galileus: publice aſſerebat iudeis eſſe illicitum cognoſcere alium dominumpreter deum: et multi iudei ſecuti ſunt ip̄m ⁊ poſtea interfecti ab exercitu romanorum: vt dicit Ioſephus. ij. li. antiquitatū: et idem hr̄ Actuū. v. Ante hos dies extitit iuvas ⁊cͣ. de commotione autem maris non oportet exemplum ponere: qꝛ frequenter ſolet accidere. Item ꝙ tempus aduentus chriſti ſit completum: patet ꝑ auctoritatēdānie. ix. vbi angelus gabriel inſtruit eum de tempore aduentus xp̄i dicens. lxx. hebdomade abbreuiate ſūt ſuperpopulum tuum ⁊ ſuꝑ vrbem tuam ſanctam vt conſumeretur preuaricatio ⁊ finem accipiat peccatum ⁊ deleaturiniquitas ⁊ adducatur iuſticia ſempiterna et implebiturviſio ⁊ ꝓphetia ⁊ vngatur ſanctus ſanctorum. Ad intellectū huiꝰ ꝓphetie primo videndū eſt qͣliter hic accipiat̉hebdomāda vl̓ hebdomadas: qd̓ idem eſt: In ſacra em̄ſcriptura accipitur hebdomada dupliciter: vno mō protꝑe ſeptem dieꝝ: et hoc mado communiter accipit̉: namhoc modo loquit̉ ſcriptura d̓ hebdomada: leui. xxxiij. vbidr̄ ꝙ ſeptem hebdomade accipiende ſunt a feſto paſcheque faciunt. xlix. dies ⁊. l. die celebrandum eſt feſtum pēthecoſtes. Alio modo accipitur hebdomoda pro tempore ſeptem annorum: ⁊ hoc mō loquitur ſcriptura leui.xxv. vbi dr̄ Numerabis. iiij. hebdomadas annoꝝ que faciunt. xlix. annos ⁊. l. annus ſequens dicitur iubileꝰ: quiapud iudeos dicitur annus remiſſionis: non inuenit̉ aūt

hebdomada poſſe accipi pluribus modis: et ideo hicnon poteſt accipi pro hebdomāda dieruꝫ: quia al̓s tota prophetia danielis fuiſſet completa infra annum ⁊dimidium: ergo per locum a diuiſione oportet ꝙ accipiatur pro hebdomada annorum: et in hoc omnes catholici ⁊ hebrei conueniunt: ſed differunt in hoc: quiaaliqui catholici vt beda: et alij dicūt ꝙ iſti anni intelligendi ſunt anni lunares qui breuiores ſunt annis ſolaribus. xj. diebus: motus autem fuit ad hoc dicendumex duobus: primo ex textu quia dicitur: Hebdomadeabbreuiate: ⁊ ſicut dictuꝫ eſt anni lunares ſunt breuiores ſolaribus ⁊ per conſequens hebdomade annorūlunarium ſunt breuiores. Secundo quia angelus loquehatur danieli qui erat hebreus et iudei computabant per annos lunares: vt dicit beda: et ideo angelꝰpoſuit numerum predictorum lunarium: ſed ſalua reuerentia bede vtrunqꝫ videt̉ falſum eſſe: qꝛ in hebreonō ponit̉ abbreuiate in detruncationē ſeu diminutōeꝫꝓut ſonat: ſed ponit̉ preciſe prout denotat tēporis determinationem .i. non plus neqꝫ minus. Similiter ſecundum videtur falſum: ſi em̄ iudei haberent annumbreuiorem. xj. diebus qͣꝫ annus ſolaris quo vtimur cūẜm legem teneantur primo menſe cuiuſlibet anni facere paſcha in die determinato .ſ. xvj. die pͥmi mēſis:ſeq̄retur ꝙ paſcha iudeoꝝ huiꝰ anni an̄cederet ſcū anticiparet paſcha anni precedentis in. xj. diebus et eodem modo paſcha anni ſequentis precederet per. xxij.dies ad quod ſequeretur ꝙ ipſi celebrarent paſcha ſuum ex obligatione precepti infra breue tempus ī quolibet menſe totius anni. Hoc auteꝫ apparet manifeſtefalſum ex vſu eorum: ſemper enim faciunt eodem tēpore: et ideo patet ꝙ computant per annos ſolares ſicut et nos: licet enim incipiant ipſi menſes a lunationibus: tamen tercius annus apud eos habet. xiij. lunationes: ita ꝙ per emboliſmos faciunt equatōem temporis: ⁊ ſic cōputant ꝑ annos ſolares ſicut nos: datotamen ꝙ computarent per annos lunares nihilominꝰhaberetur ꝓpoſitum noſtrum vt videbitur. Secundovidendum eſt quot annos continent hebdomade p̄dicte: ⁊ patet per hoc quia ſi multiplicentur. lxx. ꝑ. vij.reſultant. cccclxxxx. ⁊ ſic. lxx. predicte hebdomade cōtinent annos. cccclxxxx. Tercio videndum eſt a quoanno incipiat computatio iſtarū hebdomadarum: etdicūt aliqui iudei ꝙ incepit ab. xj. anno regis ſedechiequando deſtructū eſt primum templum. alij dicunt ꝙincepit a primo anno darij regis mēdi: quia illo tempore dixit iſta angelus danieli: alij dicunt ꝙ incepit areditu captiuitatis ſub zorobabel: duce anno. ij. cyri regis perſarum: alij dicunt ꝙ incepit a ſcd̓o anno regniartaxerxis quando miſſus eſt: neemias ad reedificandum ciuitatem ſanctam: que autem iſtarum opinionūſit vera et aliarum improbationē omitto ꝓpter prolixitatem vitandam: qꝛ iſtud diffuſe ſcripſi ſuꝑ danielem⁊ ẜm omnes iſtas tres computationes habebitur ſufficienter ꝓpoſitum .ſ. ꝙ tempus aduentus chriſti ſit p̄teritum: quod patet quia angelꝰ determinate aſſignatcccclxxxx. annos vſqꝫquo impleatur viſio: et prophetia et vngatur ſanctuſſanctorum .i. chriſtus. Sed qͣlitercunqꝫ incipiantur anni ſolares vel lunares et vbicunqꝫ incipiatur computatio ẜm predicta: quia inferius nō poteſt accipi qͣꝫ in ſecūdo anno artaxerxis totūtamen tempus predictum iam diu eſt preteritum: ethoc ſufficit ad propoſitum noſtrum. Si autem aliqͥsvelit plenius videre qualiter iſte numerꝰ annorū predictus impletus eſt per partes ſingulas ⁊ qualit̓ in medio hebdomade vltime paſſus eſt chriſtus ⁊cͣ. que faciunt ad expoſitionem huius textus poteſt recurreread id quod ſcripſi ſuper Danielem vbi iſta diffuſe tractaui et contraria dicta vt potui improbaui: verū hicvolo remouere quandam ſolutionem falſam quā datrabbi ſalomon ad rationem predictam dicens ꝙ ille.ixx. hebdomade non continent tempus preciſum vſqꝫ ad chriſti aduentum et paſſionis eius myſteriū: vt