tetragrāmaton non dicit̉ d̓ aliquo niſi de deo vero tm̄Hoc etiā expreſſe dixit rabbi moyſes in libro directionis ꝑplexoꝝ dicens expreſſe: ꝙ omnia nomina diuina deriuata ſunt ab operibus diuinis: p̄ter nomen tetragrāmaton: quod eſt appropriatū altiſſimo creatori⁊ ẜm ipſuꝫ ſolum denotat diuinam eſſentiā cum ꝓprietatibus ſuis intrinſecis. Cetera autem nomīa diuinaimpoſita ſunt ab operibus diuinis ſicut patꝫ de hoc nomine heloy ⁊ adonay: que inter cetera nomīa ſunt magis ꝓpria: ⁊ tamē hoc nomen heloy vl̓ adonay imponit̉ad ſignificandū deum ex generali prouidentia: ⁊ ꝓpterhoc cōmunicat̉ alijs. vnde iudices ⁊ ſapientes ⁊ diuina ſapientia p̄diti aliquādo nominant̉ heloy in ſacraſcriptura: vt dicit pſal. Ego dixi dij eſtis ⁊cͣ. In bebratco ponitur heloym ⁊ cōſimilia habent̉ in pluribus locis. ⁊ ſimiliter habet̉ de hoc nomine Adonay: qd̓ imponitur ab vniuerſali p̄ſidentia: ⁊ ideo bene dicit̉ in ſcriptura de potentibus et regibus: non autē ita eſt de nomine domini tetragrāmatō qd̓ ſignificat diuinā eſſentiam nudam ⁊ puram abſqꝫ reſpectu ad extra: vt dicitdoctor p̄dictus: ⁊ ideo non eſt cōmunicabile alteri: etideo cum ip̄e chriſtus nominet̉ hoc nomīe: vt patꝫ perauctoritatē allegatā Hiere. xxiij. patꝫ ꝙ ip̄e chriſtus ēverus deus. Propter hoc alij ſoluerūt aliter auctoritatem predicta corrūpentes verā litterā dicentes: ꝙ ſiceſt in hebreo Hiere. xxiij. Et hoc eſt nomē eius qui vocauit eum dominus iuſtus noſter. ita ꝙ nomen domini tetragrāmaton loco cuiꝰ ponitur in tranſlatiōe noſtra dominꝰ: vt dictū eſt: non refert̉ ad meſſiam filiumdauid: ſed ad deum verū qui vocabit ip̄m ad liberationem populi iſrael qn̄ placuerit ſibi. Contra iſtā ſolutione nō poteſt argui: niſi oſtendendo ꝙ ſibi corrūpūtverā litterā: ⁊ negant veritatē vt negent chriſti diuinitatem: hoc autē poſſet optime fieri ex antiquis biblijsque non eſſent corrupte in paſſu iſto: ⁊ in alijs in quibꝰfit mētio d̓ diuinitate chriſti ſi haberi poſſent: ⁊ hoc mōilli qui p̄ceſſerunt nos ꝯtra eos in hoc paſſu ⁊ cōſimilibus arguebant: licꝫ aut ego nō viderim aliquā bibliāiudeorū que non ſit in paſſu iſto corrupta: tamē audiui a fidedignis ratione vite ⁊ cōſcientie ⁊ ſcientie affitmantibꝰ iuramento: ꝙ ſic viderāt in antiquis biblijs:ſicut habet tranſlatio hiero. ſuperius inducta. Si aūtnō poſſunt haberi antique biblie nō corrupte: recurrendū eſt ad alias tranſlatiōes: quas iudei ratōnabiliter negare non poſſunt. Et ꝑ hoc poterit p̄dicta falſitas dep̄hendi. Et primo dep̄hendit̉ ꝑ tranſlationē. lxx.interpretū que ſic habet vt tranſlatio hiero. vt patꝫ ꝑofficium eccleſiaſticū qd̓ de iſta tranſlatōne aſſumptūeſt: in quo quideꝫ officio ſic ponit̉ iſta auctoritas: Indiebus illis ſaluabit̉ iuda: ⁊ iſrael habitabit ꝯfidenter:et hoc eſt nomen qd̓ vocabunt eum dn̄s iuſtus noſter.Ex hoc patꝫ ꝙ nomē dn̄i tetragrāmaton ad chriſtumrefert̉. Sed quereret aliqͥs ⁊ bn̄ qūo. lxx. interp̄tesſic tranſtulerūt: qꝛ quātum poterāt in ſua tranſlatiōeoperiebant diuinitatē ipſius chriſti ne rex ptolemeuscrederet eos adorare duplicē diuinitateꝫ: vt dicit hierony. in prologo pentatenchi: ⁊ in pluribus alijs locisAd hoc eſt dicendum: ꝙ. lxx. in hoc loco ſufficienteroperuerāt diuinitatē chriſti: qꝛ tranſferendo de hebraco in grecū non poſuerūt nomē dei tetragrāmaton: ſꝫloco eius poſuerunt nomē cōmune: kyrios: qd̓ ī grecoſonat idem ꝙ dn̄s apud nos. Et hoc nomen pōt dicide deo vero ſeu de quolibet magno pͥncipe ſeu magnate⁊ eodem mō hierony. tranſferēs de hebraico in latinūpoſuit nomen cōmune dn̄s: qꝛ nō habuit nomē ꝓpriūcorreſpondens nomini dn̄i tetragrāmaton: ideo locoeius poſuit hoc nomē cōmune dn̄s qd̓ indifferēter dictum eſt de deo ⁊ quolibet homīe magno: ꝓpter qd̓ auctoritas hiere. xxiij. ſimiliter nō eſt efficax ad probandū xp̄i diuinitatē ẜm trāſlationē hiero. ſed ſolū ex hebraica veritate ẜm quē moduꝫ ego ꝓceſſi. Secūdopatet falſitas iudeorū in loco p̄dicto ꝑ tranſlationemchaldaicaꝫ que eſt auctētica apud eos que ſic habet:
Ecce dies veniunt dicit dn̄s ⁊ ſuſcitabo dauid meſſiā iuſtum. vbi habemꝰ Germē iuſtū. Ex quo pꝫ ꝙ hec auctoritas intelligit̉ de chriſto ad litterā: ⁊ ſequit̉ in tranſlationechaldaica. Et hoc eſt nomē qd̓ ip̄i appellabūt ei dominusiuſtus noſter. ⁊ hiere. xxiij. trāſlatio chaldaica hꝫ: Et hoceſt nomē quod ip̄i dicent ei dn̄s iuſtus noſter. ⁊ ibi ponit̉nomē dn̄i tetragrāmaton: vbi poſuit hoc nomē dominꝰ.Ex quo pꝫ ꝙ in hebraica veritate nō eſt vocabit ſed vocabunt: ⁊ ſic pꝫ ꝙ nomē dn̄i tetragrāmaton refert̉ ad meſſiam quo nomīē dicit hiere. ip̄m appellandū ſeu nominādum a populis ſibi ſubditis. Et ideo alij aliter ſolueruntdicētes ꝙ ꝑ hoc nomē nō habet̉ ꝙ meſſias ſit deus: qꝛ nōdicit̉ ꝙ debeat eſſe deus: ſed vocabit̉ deus. Sed iſta reſpōſio nō valet: qꝛ iſta nomīatio vel vocatio ſi vera eſſꝫ ſequitur ꝙ ſit deus re ſicut nomīe: ſic autē eſt inꝓpoſito: qꝛ ibidem deus p̄mittit̉ de ip̄o ſic nomīato: Ecce dies veniūt dicit dn̄s ⁊ ſuſcitabo dauid germē iuſtum: ⁊ regnabit rex ⁊ſapiens erit: ⁊ faciet iudiciū ⁊ iuſticiā in terra. Hoc auteꝫeſſet falſum ſi nomē diuinitatis ꝓpriū ſibi vſurparet: ⁊ illonomīe vocari ſe ꝑmitteret: niſi ẜm veritatē deus eſſet. Itēlicꝫ iudei expectet meſſiam purū hominē futurū tamen expectāt eū ſicut ꝓphetā ſanctiſſimū ⁊ ſanctiorē moyſe: hocautē eſſet impoſſibile ſi ꝑmitteret ſe vocari nomīe dn̄i tetragrāmaton: niſi ſic eſſet ẜm veritate: īmo incurreret peccatum blaſphemie: ⁊ ſic patet ꝙ illa obiectio nulla eſt.tem ad probandū xp̄m eſſe verū deū ⁊ homīeꝫ adducat illa auctoritas Eſa. ix. vbi de xp̄o ſic dicit̉: Paruulusnatus eſt nobis ⁊ filius datus ē nobis ⁊ factꝰ eſt pͥncipatus ſuꝑ humerū eius: ⁊ vocabit̉ nomē eiꝰ admirabilis: cōſiliariꝰ: deus fortis: pater futuri ſeculi: princeps pacis. Etꝑ hoc ꝙ dicit̉ Paruulus natus ⁊cͣ. oſtendit̉ ip̄ius xp̄i verahumanitas. ꝑ hoc aūt ꝙ ſequit̉: Et vocabit̉ nomē eius admirabilis ⁊cͣ. apparet eius diuinitas. Sed ad hoc rn̄dentdicētes ꝙ in hebreo non habet̉ vocabit̉: ſed vocabit. et ſicillud qd̓ imediate ſequit̉ qd̓ exprimit diuinitatē: non refert̉ ad paruulū natū: ſed ad verū deuꝫ nominantē ip̄m etnomen pueri ponit̉ in fine auctoritatis cū dicit̉. Prīcepspacis. ita ꝙ ẜm eos non eſt pͥnceps in nomīatiuo: ſed potius in vocatiuo: o princeps vel potiſſime in accuſatiuo:principē pacis: qd̓ defacili poſſunt dicere: qꝛ nomīa apudeos ſunt indeclnabilia: ⁊ ideo eodē mō ſcribit̉ noīatiuꝰ etaccuſatiuꝰ: Eſt igit̉ ſenſus auctoritatis ẜm eos: Paruulus natus eſt nobis ⁊cͣ. ⁊ vocabit ille qͥ eſt admirabilis cōſiliarius deus fortis pater futuri ſeculi nomē eius .i. paruuli nati: principe pacis. ⁊ ideo dicūt ꝙ iſta auctoritas ēintelligenda de principe Ezechia rege iuda ſub quo dominus dedit populo pacē interfecto exercitu ſenacherib regis aſſyriorū ab angelo diuinitus miſſo: vt habet̉. iiij. Re.xix. vel ſi dicat̉ ꝙ de chriſto debebat intelligi ꝑ hoc non ꝓbatur eius diuinitas: ſed quia ſic reſpōdentes corrūpunttextū: ideo recurrendū eſt ad alias tranſlatiōes ſicut feciin auctoritate ſupradicta. Et pͥmo patꝫ hoc falſum ꝑ. lxx.interp̄tes qui habēt hic: vocabitur. ſicut dicit hiero. in ſuatranſlatiōe: ſed tn̄ in hoc differūt a trāſlatiōe hiero. qꝛ nomina exprimētia diuinitatē xp̄i celauerant in ſua trāſſatione rōne p̄dicta in p̄cedenti auctoritate: ⁊ id̓o ſic trāſtulerūt. Puer natus eſt nobis et filius datus eſt nobis cuiꝰimperiū ſuꝑ humerū eius ⁊ vocabit̉ nomē eius magni cōſilij angelus. Et iſto modo in officio miſſe recitat̉ in natiuitate domini: qꝛ officiū eccleſiaſticū in his que accipiuntur de veteri teſtamento ſequit̉ tranſlationē. lxx. interp̄tūſaltē in pluribus: ꝑ hanc aūt tranſlationē patꝫ ꝙ ī hebreonō eſt vocabit: ſed vocabit̉: vt iſti dicunt corrupentes textum: ⁊ ꝑ ꝯſequēs ꝙ iſta nomīa: admirabilis: conſiliarius⁊ deus fortis ⁊cͣ. que ſunt exprimentia diuinitatē referūt̉ad puerū natum: ſicut ⁊ illud qd̓ iſtis nomībus correſpōdet in tranſlatiōe. lxx. ſcꝫ hoc: Et vocabit̉ nomen eius magni cōſilij angelus. qd̓ idem ſignificat implicite ⁊ velate:quia iſta nomīa diuinitatē chriſti exprimētia ſignificantexplicite ⁊ manifeſte ꝙ maximū conſiliū ⁊ ſecretū diuinūfuit incarnatiōis diuine myſteriū anteqͣꝫ in effectu compleret̉. patet etiā ꝑ hāc tranſlationē ꝙ hec auctoritas nōpōt intelligi de ezechia rege iuda: qꝛ iſta noīa diuītatē xp̄i