Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Iacobi

Si aūt eqͥs frena ī ora mittimꝰ ad ꝯſentiendū nob̓: oēcorpꝰ illoꝝ circūferimꝰ. Etecce naues cū magne ſint ⁊a vētis validis minent̉: circūferunt̉ aūt a modico guh̓ naculo vbi īpetꝰ dirigētisvaluerit. Ita ⁊ lingua modicū quidē mēbꝝ ē: ⁊ magͣexaltat. Ecce qͣntꝰ ignisꝙͣmagnā ſiluā incēdit. Etlinguaᵏ ignis ē: ⁱ vniuerſitaſiniqͥtatis. Lingua ꝯſtituit̉in mēbris nr̄is qͣ maculattotū corpꝰⁿ ⁊ inflamat rotānatiuitatis nr̄eº inflamataa gehenna.q Oīs .n. naturabeſtiaꝝ ⁊ volucrū ⁊ ſerpētium ⁊ cet̓oꝝ domant̉ ⁊ domita ſt̄ a natura hūana:q linguā aūtᶠ nullꝰ hoīmˢ domare pōt. Inqͥetū malūᵛ plēaveneno mortifero. In ip̄abn̄dicimꝰ deū et pr̄em:ᶻ et inip̄a maledicimꝰ hoīes qͥ ad

imaginē ⁊ ſil̓itudinē dei factiſt. Ex ip̄o ore ꝓcedit bn̄dictio ⁊ maledictio.ª Nonoꝑtet frēs mei hec ita fieri.Nunqͥd fons de eodē foramīe emanat dulcē ⁊ amarāaquā? Nunqͥd pōt fratresmeificꝰ vuas facē̓: aut vitisficus. Sic neqꝫ ſalſa dulceꝫpōt face̓ aquā. ʰ Quis ſapiens ⁊ diſciplinatꝰ int̓ vos?On̄dat ex bona ꝯuerſatōeoꝑatōeꝫ ſuāᵇ ī māſuetudīeſapīe.ᵉ Ꝙ ſi zeluꝫ amaꝝᵉ habetis: ᶠ ⁊ ꝯtentōes ſint ī cordibꝰ vr̄isᵍ nolite gl̓ariʰ ⁊ mēdaces eſſe aduerſus vitatēNō eſt .n. iſta ſapīa d̓ſurſūdeſcēdens a pr̄e luminū:ᵏ ſꝫterrenaⁱ aīalisᵐ dyabolica.Ubi eī zelꝰ ⁊ ꝯtentio: ibi incōſtātia ⁊ oē opꝰ pͣuūⁿ Queaūt deſurſum ē ſapīa:ᵈ pͥmūqͥdem pudica eſt: deinde pacifica: modeſta: ſuadibilis:

Primū eſt aīale: nā equꝰ ē aīal magnū circūducit̉ cumfreno ꝑuulo. ſcd̓m artificiale: qꝛ nauis magna mouet̉cum ꝑuo gubernacl̓o. terciuꝫ naturale: qꝛ modicꝰ ignismagna ſiluā incendit. Et eodē mō lingua q̄ ē modicumembꝝ ml̓ta mala facit: ꝑ ꝯtentōes: detractōes: ſeditiones ⁊ hmoi: itaꝙ vere oīa malaꝓueniunt exvicio lingue. Et exdictꝭ pꝫ lr̄a paucis exceptis quediſcurrent̉.e Pōt etiā freno circūduce̓ totum corpus. ſcꝫaīalis magni.f Et magnaſcꝫ mala. gExaltat .i. ꝓuocat. d Eccequantꝰ ignis. idqꝫ modicus.i Et lingua .ſ.mala. KIgnis eſt accēdens ꝯtentōes:ſeditōnes ⁊ aliamala: iō ſubdit̉l Uniuerſitasiniqͥtatis. ſuppleeſt mala linguavirtualiter.m Que maculat totū corpus.nam in alia mēbra redūdat malum eius.n Et inflamatrotam natiuitatis nr̄e .i. curſuꝫvite nr̄e. qͥ aſſimilat̉ rote q̄ incipit ⁊ terminat̉ in eodē puncto: ⁊ ſic naſcit̉ hō impotens ⁊ ignorans: ⁊ ſi morit̉ natural̓r redit ad eunde ſtatum de cōi curſu. o Inflamata a gehenna .i. a dyabolo qͥ ſic noīat̉: eo ꝙ gehēne deputat. p Om̄is eīnatura. Hic ꝯn̄ter on̄dit̉ ꝙ inficit incurabil̓r: qꝛ linguamala nō eſt domabilis: ſicut cetera mēbra: q̄ pn̄t ligari⁊ a ſuis actibus impediri: non ſic aūt lingua niſi p̄ſcindat̉: ⁊ hoc eſt qd̓ dr̄. p Oīs em̄ natura beſtiaꝝ ⁊cͣ.hoc videmꝰ ad ſenſum ꝙ multa aīalia feracia domant̉ab hoīe. q Linguā aūt. maliloquā. r Nullꝰ hominū. qͣꝫtumcunqꝫ ſapiens. s Domare pōt: ⁊ ſubditur rō: eſt em̄. t Inquietū malū. qꝛ ſita ē in lubrico vt dictū eſt. v Et plena veneno. detractōis.Mortifero. nam detractor interficit eū de qͦ detrahit ꝑinfamiā ⁊ eū qui libēter audit. ⁊ ſeip̄m ꝑ culpā.In ipſa. Hic ꝯn̄ter on̄dit ꝙ viciuꝫ lingue inficit īnaturaliter. ꝯtra em̄ curſum nature eſt ꝙ ex eodē principioꝓcedūt ꝯͣria: nā ꝯͣrioꝝ ꝯͣrie ſūt cāe: ⁊ tn̄ ex eadē linguaꝓcedūt ꝯtraria .ſ. bn̄dictio ⁊ maledictio: ⁊ hͦ ē qd̓ dr̄.y In ipſa .n. bn̄dicimꝰ deū patrem. ꝓ bn̄ficijs ſuis.z Et in ipſa male. ho. qͥ freq̄nter ſt̓ innocētes qͥ ad ſimilitudinē dei facti ſunt: ⁊ ſic maledictio redūdat ī deūſicut vituperū factū imagini regis redundat in ipſum.a Non oꝫ fratres mei hec ita fieri. qꝛ vident̉ natureꝯtrariari: ⁊ ſubdit ad hͦ exemplū de fonte: ⁊ pꝫ lr̄a de ficū que nō ꝓducit nūces: qꝛ hoc eēt ꝯͣ eiꝰ naturā: et ſil̓e ēquodāmodo de lingua que creata ē ad benedicendum⁊ maledice̓ ē ei innaturale. ⁊ de aqͣ ſalſa que nō fit dulcis: ſꝫ manet in ꝓprietate nature ſue: lingua aūt maledica tranſmutat̉ a natura ſua: vt dictū eſt. h Quis

ſapiens. Poſtqͣꝫ. b. iacobꝰ on̄dit mala ex loquacitate ꝓuenientia ꝓpter que ē fugiēda: hic ꝯn̄ter on̄dit bona ex taciturnitate ꝓuenientia: ꝓpter q̄ ē appetēda. Hec aūt bonaſunt ſapīa ⁊ diſciplina ⁊ eis annexa: que. b. iacobꝰ pͥmo ꝓponit: ſcd̓o ſapīam diſtinguit: ibi. Q ſi zelū. Circa primūſciendum ꝙ ex taciturnitate q̄ cōſiſtitin bona audiendoꝓuenit diſciplina:nam diſcipuli boniꝓpriū eſt audire exauditu ꝟo ſapīa acquirit̉ et acquiſitaaugmentat̉. Prouer. jͣ. Audiens ſapiens ſapientiorerit. ⁊ ſic vlteriꝰ ſapientia ī bonis operibus manifeſtat̉⁊ hoc eſt qd̓ dicit̉.b Quis ſapiens⁊ diſciplinatꝰ intervos. ẜm habitū acquiſitū vel infuſuꝫvel vtroqꝫ mō: qͥaſapīa acquiſita bene diſponit ad ſapientiā infuſaꝫ: ſicutpꝫ de danieſe et ſocijs eiꝰ: Daniel̓. j.c On̄dat ex bonaꝯuerſatōe .i. ꝑ effectū exteriorem.d In manſuetudine ſapīe. q̄ opponit̉ loquacitati ⁊ vicio lingue. eꝘ ſi zelū. Hic cōſequēter diſtinguitſapīam: in mundanam ⁊ diuinam: ſecūda deſcribit̉: ibi.Que aūt deſurſuꝫeſt. Circa primū ſciendū ꝙ ſapientia humana hec diciturque ꝑ cautelas ⁊ mendaciā tendit ad finē indebitū: ⁊ hocꝓcedit ex paſſionibꝰ inordinatis ⁊ maxīe inuidie ⁊ odij: ⁊hoc eſt quod dicitur. e Ꝙ ſi zelum amarum .i. inuidiam. e Habetis. adinuice. f Et ꝯtentōnes ſint incordibus veſtris .i. intentōnes inferendi nocumentū ꝓximo. g Nolite gloriari. ſi deducatis ad effectum tanqͣꝫſitis ſapientes. h Et mendaces eſſe aduerſus veritatem. qꝛ nō eſt vera ſapientia: ſed magis ſtulticia: iō ſubditur. i Non eſt em̄ iſta ſapientia deſurſuꝫ deſcendens.ideſt a deo a quo eſt omne honum. k Sed terrena. inqͣꝫtum procedit ex concupiſcentia oculorum. l Animalis. ꝓcedens ex concupiſcentia carnis. m Dyabolica. ꝓcedens ex ſuperbia vite: ideo dicitur ſapientia mūdana: quia omne quod eſt in mūdo reducitur ad iſta triaprima: Ioh. j. n Que autē. Hic ꝯſequenter deſcribitur ſapientia diuina ſiuc a deo data ⁊ ordinate: primo qͣꝫtum ad terminum a quo facit recedere qd̓ eſt malum cuꝫdicit̉. n Que autē de ſurſum eſt ſapientia .i. a deo data. o Primū quidē pudica eſt .i. faciens recedere abom̄i turpitudine: ſcd̓o qͣꝫtum ad terminū ad quē facit tendere: qͥ eſt beatitudo in qua quietat̉ appetitꝰ. qd̓ notaturcū dicit̉. Pacific. tercio qͣꝫtum ad illa ꝑ que ſapientia perducit ad pacē ſiue finē: vbi poſt receſſum a corruptela turpitudinis primo occurrit homini ꝙ in om̄ibꝰ modū debitum teneat: ideo dicit̉: Modeſta. ſcd̓o vt in his in quibuſipſe ſi ſibi n̄ ſufficit: alioꝝ monitꝭ acqͥeſcat: ⁊ qͣꝫtuꝫ ad hͦ ſb̓dit̉. Suadibilis. ⁊ hec duo ꝑtinet ad hoc qd̓ hō pacē habeat in ſeipſo. Sꝫ vlteriꝰ ad hoc ꝙ ſit pacificus etiā alijs:primo requ ritur vt eoꝝ bonis non repugnet: iō dicitur: