Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

ſic̄ euāgeliſtas dudū ad veritatis lineā correximꝰᵍ itahas ꝓprio ordiniʰ deo iuuāte reddidīꝰ. Eſt eī prīa eaꝝvna iacobi: due petri: tresioh̓is ⁊ iude vna. Que ſi ſicut ab eisᵏ digeſte ſt̓:ˡ ita qͦꝫab īterp̄tibꝰ fidel̓r ī latinuꝫverterēt̉ eloquiū:ᵐ nec ambiguitatē legētibꝰ facerentnec ſermonū ſeſe varietasimpugnaret: illo p̄cipuo loco vbi de vnitate trinitatisº in pͥma ioh̓is epl̓a poſituꝫlegimꝰ: ī qͣ etiā ab infidelibꝰtrāſlatoribꝰ multū erratuꝫeē a fidei veritate ꝯperimꝰtriū tm̄mō vocabula: hoc ēaq̄ ſanguīs ⁊ ſpūs ī ipſa ſuaeditōe ponētibꝰ: ⁊ pr̄is v̓biqꝫ ac ſpūs teſtimoniū omittētibꝰ. In qͦ maxīe ⁊q fideſcatholica roborat̉: ⁊ pr̄is⁊filij ⁊ ſpūſſctīʳ vna diuinitatis ſb̓a ꝯprobat̉.ˢ In ceteriſv̓o epl̓is qͣntū a nr̄a aliorūdiſtet editio lectoris prudētie derelinqͦ. Sed tu virgoxp̄i euſtochiū dū a meᵛ impenſiꝰ ſcripture veritatē inqͥris:ˣ meaꝫ qͦdammō ſenectutē inuidoꝝᵛ dentibꝰ corrodendā exponis: qͥ me falſariūª corruptorēqꝫ ſcāꝝ ꝓ-

nūciāt ſcpͥturaꝝ. Sꝫ ego intali oꝑeʰ nec emuloꝝ meoꝝinuidētia ꝑtimeſco: nec ſācte ſcripture veritatem poſcentibꝰ denegabo.Explicit ꝓlogꝰ in ſepteꝫepl̓as canonicas.Incipit arguᵐ in eaſdem.Acobꝰ: petrꝰ: ioh̓es: etiudas: ſeptē epl̓as ediderūt tā myſticas ꝙ ſuccinctas: ⁊ breues ꝑiter ac longas breues in v̓bis lōgas inſentētijs. vt ratꝰ ſit qͥ nō earum lectōne cecutiat.Explicit arguᵐ in ſepteꝫepiſtolas canonicas.Incipit arguᵐ in epl̓am canonicā. b. iacobi apl̓i.Acobꝰ apl̓s ſctm̄ īſtruit clerū de cultura celeſtiū p̄ceptoꝝ ⁊ regl̓a catholice obſeruātie: ⁊ de inuictepatientie maieſtate: ⁊ de reuelatōne plurimoꝝ: ⁊ de mēdatio magiſtroꝝ.Explicit̓ arguᵐ. Incipit epl̓a canonica. b. Iacobi apl̓i.Capl̓m.aAcobus dei⁊ dn̄i nr̄i ieſuᵇ xp̄i ſeruꝰduodecī tribubꝰ:ᵈ q̄ ſūt

tranſlatoꝝ imperitiā fuerat immutatū. g Ita hasepl̓as ꝓprio ordini reddidimꝰ .ſ. ẜm ꝙ ordinate ſt̓ apd̓grecos: ⁊ nō ẜm latinos antiquoꝝ codices qͥ rectū ordinē nō hēbāt. hDeo nos iuuāte. ſine qͦ nihil poſſumus facere bn̄: nec etiā cogitare bonū. ij. coꝝ. iij. Fiduciā talē habemus ꝑ xp̄m addeū nō ꝙ ſufficientes ſimꝰ cogitare aliqͥd a nobis. q. ex nobis:ſꝫ ſufficientia noſtra ex deo eſt.i Que ſi ſic vtab eiſ ⁊ cct̄a. Inhac ꝑte tria tangunt̉. Primū ēvtilitas tranflationis debite. ſecundū eſt errortranſlatōis antique: ibi. In quaetiā ab infidelibus ⁊cͣ: terciū ēꝑiculū incidensvel imminēs exhmōi errore: ibiIn qͦ maxīe ⁊cͣ.lr̄a eſt plana.k Digeſte. ideſt ordinate: eo.ſ. ordine qͦ ſt̄ ſcripte: Nota ꝙ digero ris dr̄ ordinare vel explicare vel ordinē deſcribere vel ī numerū ordinare:vel exponere: vl̓diuidere ordīatim: vel euacuare: vel ebrietatēdeponere: vel cibaria ⁊ potꝰ diuidunt̉: et quedaꝫꝑs purior tranſmittit̉ ad membra ad alimētavite: quedā groſſior emittit̉ ī ſeceſſuꝫ: ⁊ inde dr̄digeſtus ta. tū.l Ab interpretibus. latinis.m Ambiguitatē .i. dubietatē in ordine. n Necſermonū varietas. ꝓpter diuerſitatē littere. o Inprima epl̓a. j. Io. v. Tres qͥ ſunt teſtimoniū dant in celo: pr̄ verbū ⁊ ſpūſſanctꝰ. ⁊ illud omiſerāt latini interpretes. p In qͦ .ſ. teſtimonio pr̄is verbi ⁊ ſpūs.q Fides catholica maxīe roborat̉ .i. ꝯfirmat̉ ꝯtra hereticos impugnātes. r Et vna diuinitatꝭ ſb̓a ꝯprobatur. eē Pr̄is ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti .i. ꝙ ſit vna ſb̓a triumꝑſonaꝝ. Qd̓ negat arrius: ſicut ſabelliꝰ negat eaꝝ trinitatem. vn̄ verſus: Arriꝰ horret idē dicitqꝫ ſabelliꝰ idem.s In ceteris .ſ. a prima ioh̓is. t Sꝫ tu virgo xp̄iHic tangunt̉ duo: primo em̄ tāgunt̉ incōmoda occaſione interp̄tatōis ſacre ſcripture ip̄m circūſtantia: ſecundo fortitudo ipſiꝰ ſiue ꝯſtantia: ibi. Sed ego in talioꝑe ⁊cͣ. Dicit gͦ. t Sꝫ tu virgo xp̄i euſtochiū. vide.sͣ. verſus finē ꝓlogi ſuꝑ Ioſue: ⁊ inuenies ſatis de euſtochio. v Impenſiꝰ .i. inſtantiꝰ .i. freq̄nter et cummagna inſtātia. x Meā quodāmō ſenectutē .i. me

ſenē. y Dentibꝰ .i. mordacibus detractōnibꝰ: Eccl̓. x.Si mordeat ſerpens in ſilentio nihil eo minꝰ hꝫ: qͥ occultedetrahit: Prouer. xxx. Generatio q̄ ꝓ dentibꝰ gladios hꝫ:psͣ: Lingua eoꝝ gladius acutus.Falſariū. intermiſcendo falſa. a Corruptorēqꝫ ſanctaꝝ ꝓnunciās ſcripturarū. dānandovera ab alijs ſcpͥta⁊ hoc cōtra aſtericos ⁊ obelos: qͥbusſupplebat dimīutaiugulabat ⁊ dānabat ſuꝑfulua ī talioꝑe tamutili.b Nec emulorūmeoꝝ inuidentiaꝫꝑtimeſco. Proue̓.xxviij. Fugit ipſiꝰnemine ꝑſequenteIuſtus aūt qͥſi leoꝯfidens abſqꝫ terrore erit.c Nec ſancte ſcripture veritateꝫ denegabo. hoc em̄ eſſet inuidere: immocōicabo ex caritate⁊ maxime poſcentibus: Sapiē. vij.Quā ſine fictōe didici et ſine inuidiaꝯmunico.Capituluꝫ. .j.Acabusihu xp̄i.ILiber iſtediuidit̉ īquatuor ꝑtes ẜmquatuor apl̓os huius libri ſcriptoe̓s:ſicut dictū fuit de libro. xij. ꝓphetaruꝫqͥ diuidit̉ ẜm nūerū .xij. ſcriptoꝝ: ꝑtes autē libri patebunt ꝓſequendo.Prima ꝑs ꝯtinetepl̓am. b. iacobi: q̄diuidit̉ in duas ꝑtes .ſ. in ꝓhemiū ettractatu: ſcd̓a incipit: ibi. Om̄e gaudiū. In prima ꝑteprimo deſcribit̉ ꝑſona ſalutās ex noīe cū dr̄. aIacobꝰ. iſte eſt iacobusminor frater iude apl̓i ⁊ filiꝰ alpbei: aliꝰ ꝟo iacobꝰ qͥ dr̄ maior fuit frater ioh̓is apl̓i ⁊ euāgeliſte ⁊ filiꝰ zebedei: ſcd̓o exreligione cum dicit̉. b Chriſti ſeruus. nō autem dicitapoſtolus: quia ſcribebat cōuerſis ex iudaiſmo qui preferebant ſe cōuerſis ex gentilitate. vt patet Act. vj. Et inepiſtolis pauli in pluribus locis: ꝓpter quod vt eos induceret ad humiliatōnem exemplo ſui non nominat ſe apoſtolum quod nomen eſt dignitatis: ſed ſeruum quod nomen eſt ſubiectōnis. Conſequenter deſcribuntur perſoneſalutare cuꝫ dicitur: c Duodecim tribubus. Ex quopatet ꝙ ſcribebat conuerſis de iudaiſmo. Populus enimiudaicus in xij. tribus diuidebatur. d Que ſunt ī diſperſione. id eſt extra terram iudee. Illos enim qui erantin iudea poterat informare verbo: qui modus informandi efficacior eſt qͣꝫ ſcripto: erat enim epiſcopus hieroſolymitanus: et ſic illi qui erant in iudea cuiꝰ metropolis ē hieruſalem erāt de dyoceſi ſua. Conſeq̄nter exprimunt̉ bona