Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ad hebreos

qui facit angl̓os ſuos ſp̄s:⁊ mīſtros ſuos flamā ignisAd filiū āt: thronꝰ tuꝰ deꝰin ſecl̓m ſeculi: v̓ga eqͥtatisv̓ga regni tui. Dilexiſti iuſticiā ⁊ odiſti iniqͥtatēª propterea vnxit te deus deꝰ tuꝰoleo exultationis p̄ participibꝰ tuis. Et tu ī pͥncipio

domine terraꝫ fundaſti: ᶜ etoꝑa manuū tuarū ſunt celiIp̄i ꝑibunt tu aūt ꝑmanebis ⁊ om̄es vt veſtimentuꝫveteraſcent.ᶜ Et velut amictū mutabis eos: mutabūtur: tu aūt idē ip̄e es ⁊ anni tui nō deficiēt. Ad quēautem angl̓oꝝ dixit aliqn̄:

x Qui fa. an. ſuos ſpūs ⁊ mi. ſuos fla. ignis. q. d. licetangeli tante excellentie ſint: ꝙ ſint ſpūalis nature: nōtn̄ ſunt idē ꝙ deus: ſicut filius: ſed ſunt ſerui ⁊ mīſtri: n̄ſolū ip̄m adorādo: ſꝫ etiā nobis ꝓpter ip̄m qͦdāmō miniſtrando. veruntn̄ qꝛ ſuū miniſterium in deū referūt:ideo in hoc dicuntur: ſicut flama ignis: q̄ ſemper aſcendit inaltū. y Adfilium aūt. Hicadducit terciaꝫauctoritateꝫ adꝓbandū ſuū ꝓpoſitū: q̄ accipitur de pſal. xliiijAd cuius euidētia ꝯſiderandūꝙ moderni iudei ne coganturrecognoſcere diuinitatē chriſti:exponunt hunc pſal. de aſſuero: et dicunt ꝙ iſte pſal. factus eſt a mardocheo: ſꝫ hoc patet falſum: pͥmo ꝑ pſalmi titulū. qꝛ nō intitulat̉ a mardocheo: ſicut aliqͣ pſalmi intitulant̉ ab aſaph qͥ eos fecit: vt pꝫ in titulo pſal.xlix. ⁊ in pluribus alijs locis. Iſte aūt pſalmus intitulat̉ a dauid: vt patet in bebreo. hoc etiam patet ꝑ literam pſalmi ſequentē: quia iſte rex de quo eſt pſalmus:habet̉ tanqͣꝫ deus adorandus ẜm ꝙ ibidem dicit̉: Cōcupiſcet rex decorē tuū: qm̄ ipſe eſt dn̄s deus tuꝰ ⁊ adorabunt eū. ⁊ tranſlatio Hiero. ſic habet: Et adora euꝫ.Si aūt iſta ꝟba dicant̉ de aſſuero rege: ſeqͥtur ꝙ mardocheus induceret totū ppl̓m ⁊ potiſſimū ip̄am heſterad quā dirigunt̉ ꝟba p̄miſſa ẜm expoſitōeꝫ eoꝝ ad adorandū aſſuerū ſicut deū: qd̓ manifeſte patet falſuꝫ: qꝛin eodē libro dicit̉: ꝙ noluit genua flectere corā amanne bonorē dei tranſferret in hoīem. hoc etiā patꝫ ꝑ trāſlationē chaldaicā ſuꝑ pſal. iſtum que autētica eſt apd̓hebreos: vbi .n. in hoc pſal. hēmus ſic: Specioſus forma p̄ filijs hoīm: diffuſa eſt gratia in labijs tuis. chaldaicum ſic habet: Pulcritudo tua meſſia maior eſt qͣꝫfilioꝝ hoīm: datꝰ eſt ſpūs ꝓph̓ie in labijs tuis. ſic igiturpatet ex predictis: ꝙ auctoritas que hic inducit̉ de ilio pſal. intelligenda eſt ad literā de chriſto: hoc aūt ſuꝑpoſito ꝓbat̉ ꝑ hͦ ip̄ius chriſti diuinitas: ⁊ ꝑ conſequēsꝯſubſtātialitas eius ad patrē ⁊ diſtinctio in ꝑſona: qꝛibi dr̄: Thronus tuꝰ deus in ſecl̓m ſcl̓i ⁊cͣ. a Propterea vnxit te deus tuꝰ. ⁊ ſic pꝫ ꝙ xp̄s eſt vnctus dea deo vngente: qꝛ filius dei in hūana natura vnctus eſtplenitudine gratie ⁊ cū nō poſſunt eſſe plures dij: vt sͣdictū eſt: ex hoc ſequit̉ ꝯſubſtantialitas patris et filij.cetera que ſunt ex auctoritate patēt. b E tu dn̄ein principio. Hic ꝯn̄ter ꝓbat equalitatē potētie in filio ⁊ in patre: ⁊ breuiter tranſit: qꝛ ꝓbato ꝙ xp̄s ẜm naturā diuinā eſt ꝯſubſtantialis pr̄i: ꝑ ꝯn̄s ſunt probatealie tres ꝯditiōes .ſ. eqͣlitas ptātis dignitatis ⁊ durationis: potētia aūt dei relucet potiſſime in creatiōe rerūde nihilo: ⁊ eaꝝ ꝯſeruatōe: ⁊ hoc nō ſolū ꝯuenit deo patri: ſꝫ etiā eiꝰ filio: qͥ ē eiuſdē nature cū ip̄o: ⁊ iō dicit ꝓpheta: b Et tu dn̄e in pͥncip. ter. fundaſti .i. tu dn̄epr̄ feciſti terrā de nihilo: et ꝯſeruas in ſtabilitate: ⁊ hocexprimit̉ ꝑ hͦ qd̓ dr̄ fundaſti. ⁊ qꝛ nulla creatura inferior eſt ip̄a terra: ſicut in domo illud dr̄ fundamentū: qd̓eſt infimū: ſꝫ qꝛ in hoc oꝑe cōicat filiꝰ cū patre tanqͣꝫ eiuidē potētie: iō dicit: In pͥncipio .i. in filio ſiue ꝑ filiū perquē oꝑat̉ pr̄ ſicut ꝑ arte ſuā: vt sͣ dictū eſt. ꝙ aūt filiusdicat̉ principiū pꝫ Ioh. viij. vbi xp̄s iudeis q̄rētibꝰ abeo: Quis es? Rn̄dit. Ego principiū qͥ ⁊ loq̄r vobis.c Et oꝑa manuū tuaꝝ ſunt celi. manꝰ aūt diuine poteniie metaphorice dicūtur virtus ſue potētie. nomīatur hic celuꝫ ⁊ terra que ſunt extrema in creaturis: vtper hoc intelligantur creature medie: quia om̄is crca

tura a patre et filio ſimul eſt ꝓducta ⁊ ꝯſeruata: ⁊ ſic patꝫcqualitas potētie: d Ipſi ꝑibūt. Hic ꝯn̄ter apl̓s probat filiū pr̄i coeternū. Ad cuius euidētiā ſciēdū ꝙ ſicut tēpus ſeqͥt̉ motus ⁊ mutatiōeꝫ: ita eternitas ad īmutationem. ſolus aūt deus immutabilis eſt ꝑ oēm modū: iō ipſeſolus menſurat̉ et̄nitatē: eo mō qͥ pōtibi dici menſura. ꝙem̄ in omni creatura ſit aliqua mutabilitas pꝫ: qꝛ angeli ſt̓ mutabiles ẜmactum intelligēdiet volēdi: loquēdode cognitiōe ⁊ affectōne naturali. ſūtetiā mutabiles deeē ad non eſſe: ſi dimittāt̉ a diuīa cōſeruatiōe. Sil̓r celiſuꝑiores hoc modo ſunt mutabiles⁊ ẜm hoc mutant̉ qͣꝫtum ad ſituꝫ: celi aūt inferiores ſcilicet ignis ⁊ aer cū iſtis modis mutationū ſunt mutabilesqͣꝫtum ad alterationē ⁊ generationē: ⁊ ꝑ ꝯn̄s alia elementa ⁊ mixta ex eis. In omni aūt motu ⁊ mutationē eſt aliqua corruptio ẜm ph̓m. iiij. phyſi. ⁊ etiā ẜm aug. ſtatꝰ aūtmūdi immutabit̉ in fine: qꝛ celuꝫ ceſſabit a motu ꝯpletonumero electoꝝ: ad quē numerū finaliter ordinat̉: et percōſequens alteratio ⁊ generatio in elementis: q̄ etiā elemēta ꝑ ignē ꝯflagrationis purgabūt̉: ⁊ iō ſicut dictuꝫ eſttā in celeſti corꝑe qͣꝫ in elemētis erit mutatio: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝑibunt qͦdāmodo a ſtatu in qͦ mō ſunt: et hoc eſt qd̓ dicit:d Ipi ꝑibūt .ſ. celi ſuꝑiores ⁊ inferiores: ⁊ qꝛ nō corrumperet qͣꝫtum ad ſb̓am: ideo ſubdit̉: e Et velut amictūmutabis eos. ſicut .n. ceſſante frigore mutat̉ veſtis q̄ eratꝯtra frigus neceſſaria: nō qͥdē tūc mutat̉ ſic veſtis ꝙ corrumpat: ſꝫ qꝛ frigus ceſſat: ſic celi ⁊ elementa dicūt̉ mutari: qꝛ motꝰ celi et alteratio elementoꝝ: que ſunt ꝓpter generationē: vt .ſ. impleat numerus electoꝝ: qͦ qͥ impleto ceſſabunt manente tn̄ ſubſtantia ⁊ elementoꝝ ⁊ celoꝝ: deꝰ aūtſolus eſt oīno īmutabilis: vt iā dictū eſt: iō ꝯcludit.fTu aūt idē ip̄e es .i. ꝑ oēm modū īmutabilis: ⁊ ꝑ ꝯn̄s: gAnni tui nō deficiēt .i. duratio tua: nō ꝙ in duratiōe diuīaſit aliqua ſucceſſio ſicut eſt in annis: ſꝫ qꝛ eternitas diuinain ſe ſimpliciſſima nō pōt app̄hendi a nobis niſi ex ꝯꝑatōne ad tp̄s: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ex ꝓprietate tꝑm eam expͥmimꝰ. Ex hocpatet coeternitas filij ad patrē. qꝛ exqͦ ſunt vniꝰ ſubſtātie:vt ſupra ꝓbatū eſt: ſeudit̉ ꝙ ip̄is eſt vnū eſſe: ⁊ eadem immutabilitas: ⁊ ꝑ ꝯn̄s eternitas. h Ad quē aūt. Hicconſequenter ꝓbat apl̓s equalitatē dignitatis in chriſtoꝑ auctoritate pſal. cix. qͥ pſal. de xp̄o ē intelligendꝰ ad lr̄aꝫAd cuius euidentiā ꝯſiderandū ꝙ iudei moderni: aliqͦ dicunt ip̄m debere intelligi de abraa: ⁊ ꝙ eleazar eiꝰ diſpenſator fecit illū pſal. ad reddenduꝫ gratias deo de victoriaquā habuit abraaꝫ ꝯtra illos reges qui captiuauer̄t lothnepotem ſuū ẜm ꝙ br̄ gen̄. xvj. Sꝫd hoc pꝫ falſum ex titulo pſal. qꝛ nō intitulat̉ ab ip̄o eleazar: ſꝫ a dauid: iō dicuntalij ꝙ eſt pͥſ. factus a dauid: et nō loqͥt̉ de ip̄o ſꝫ de angeloſuo: vt ſit ſenſus: Dixit dn̄s do. meo ⁊cͣ .i. deꝰ celi angl̓o mecuſtodienti: ſꝫ hoc pꝫ falſum: qꝛ infra dicitur: Tu es ſacerdos ineternū ⁊cͣ. qd̓ nō eſt intelligendū de angelo dauid:qꝛ ſacerdotiū nō cōpetit angelis. ⁊ iō dicendū ꝙ ad lr̄ameſt pſal. factus a dauid loquens de xp̄o: ⁊ hoc patet ꝑ trāſlationem chaldaicā: quia vbi habetur: Dixit dn̄s do. meochaldaicum ſic habet: Dixit dn̄s verbo ſuo ⁊cͣ. Item ꝑ illud quod ſequit̉. Ex vtero ante luciferuꝫ genui te. ideſt exſubſtantia mea ante omnem creaturam: hoc autem n̄ poteſt competere niſi ſoli dei filio. qui filius eſt verbū dei. Exhoc igitur ſuppoſito patet ꝙ apoſtolus bene inducit auctoritatem huius pſal. ad probandum equalitatē dignitatis in chriſto: que eſt in deo patre: introducens verbū depatris ad filium dicens ſibi: