Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Epiſtola pauli

eſtᵏ hicrl̓m:ˡ libera ē:ᵐ q̄ eſtmat̉ nr̄a. Scriptū ē .n.º Letare ſterilis q̄ nō parꝭ:ᵖ erūpeq et clama q̄ nō parturis:qꝛ multi filij deſerteˢ magꝭꝙͣ eius q̄ hꝫ virū. Nos aūtfrēsᵛ ẜm yſaacˣ ꝓmiſſiōis filij ſumꝰ. Sed qūo tūc is qͥẜm carnē natꝰ fueratᶻ ꝑſeq̄bat̉ eum qͥ ẜm ſpūm:ª ita etnūc. ᵇ Sed qͥd dic̄ ſcpͥtura?Eijce ancillā et filiū eius.Nō .n. heres erit filiꝰ ancille cū filio libere. ᵈ Itaqꝫ fratres nō ſumꝰ ancille filij: ᶜ ſꝫlibere: qͣ libertate chriſtusnos liberauit. Capl̓m. v.

Tateᵇ et nolite iterūugo ſeruitutis cōtineriᶜ Ecce ego paulꝰ dico vobis: quoniā ſi circūcidamini chriſtus vobis nihil ꝓderit.ᵈ Teſtificor aūt rurſusomī homini circūcidēti ſe:qm̄ debitorē vninerſe legisfaciende. Euacuati eſtis axp̄o. Qui ī lege iuſtificamī:a gr̄a excidiſtis. Nos enimſpūᵍ ex fideᵇ ſpē iuſticie expectamus. Naꝫ in chriſto ieſu neqꝫ circūciſio aliqͥd valet neqꝫ preputiūᵏ ſed fidesque ꝑ charitatē oꝑat̉. Currebatꝭ bn̄.ᵐ Quis vos faſci

eccleſia q̄ eſt. k Hierl̓m. allegorice: q̄ dr̄ ſurſuꝫ: qꝛ p̄dicat ⁊ ꝓmittit bona celeſtia. l Libera eſt. a ẜuitute legism Que ē mr̄ nr̄a. ꝑ baptiſmū em̄ regenerati ſumꝰ ex ea.n Scriptū eſt em̄. Eſa. liiij. de hac generatiōe ſecūda:o Letare ſterilis q̄ nō paris .i. eccl̓ia de gentibꝰ collectaq̄ tꝑe veteris teſtamenti erat ſterilisab oꝑibus bonis.Erūpe. in laudem diuinam:q Et clama. corde et ore ꝓ gr̄arūactiōe: r Quiamulti filij deſerte.ideſt gētilitatꝭ adfidē xp̄i cōuerſe: q̄an̄ erat a deo deſerta ꝓpter eius idolatria. s Magꝭqͣꝫ eius q̄ hꝫ virū.ideſt ſynagoge q̄ īmōte ſynai deſpōſata fuit deo ī legisſuſceptione.t Nos. Hic ꝯn̄rmagis adaptat̉ figura ad ꝓpoſitum:cū dr̄: Nos aūt .ſ.xp̄iani. v Scd̓myſaacͣ .i. ad ſil̓itudinem eiꝰ. x Promiſſiōis filij ſumꝰ.ideſt geniti ꝑ gr̄aꝫ non ꝑ naturā ſicut yſmael. y Sedqūo tucis qͥ ẜm carnē natꝰ fuerat .i. yſmael. z Perſeq̄bat̉ eū qui ẜm ſpm̄ .ſ. yſaac qͥ natꝰ erat ẜm ꝓmiſſionē diuinā: ſpūs .n. eſt deꝰ: Ioh̓. iiij. z Perſeq̄bat̉. de hac ꝑſecutiōe dictū eſt Gen̄. xxj. ꝙ ẜm expoſitores catholicos fuit corꝑalis. nā yſmael qͥ erat maior corꝑe et fortior yſaacſub ſpecie ludi ledebat euꝫ malicioſe: ẜm hebreos ꝟo fuitſpūalis: qꝛ inducebat yſaac ad aliqͣ q̄ ſapiebāt idolatriā.dictio .n. hebraica ibidem poſita ē equiuoca ad ludū ⁊ idolatriā: ⁊ dictuꝫ apl̓i videt̉ eſſe magis ꝯſonū ſcd̓e expōni:cū ſubdit̉: a Ita ⁊ nūc. qꝛ p̄ſeudo apl̓i ſuadebāt galathis iudaizare: qd̓ eſt ſil̓e ip̄i idolatrie poſt euāgeliū publicatū. b Sed qͥd dicit ſcriptura: Gen̄. xxj. c Eijceancillā ⁊cͣ. ⁊ ſic factū eſt ad lr̄am de agar ⁊ yſmaele filio eiꝰꝑ qd̓ figuratū fuit ꝙ legalis obſeruātia cū obſeruatoribꝰſuis a ꝯſortio fideliū erat in aduentu xp̄i abijciēda: ideoꝯcludit apl̓us: d Itaqꝫ fratres nō ſumꝰ ancille filij.ideſt ſeruituti legaliū ſubiecti. e Sed libere .i. militatis eccleſie a talibꝰ liberate: f Qua libertate xp̄s nosliberauit. qui ꝑ ſuā bn̄dictā paſſionē legalia euacuauit.In ca. iiij. vbi dicit̉ in poſtilla: Que ſunt ꝑ allegoriamdicta.Additio.Icet in q̄ſtione ſuꝑ ꝓlogū Gen̄. in ar. v. dictū fuit:Lꝙ epiſtole pauli hn̄t vnū ſenſum lr̄alem: tn̄ nihilominꝰ ip̄e apl̓us plures auctoritates allegat in ſenſu myſtico ſicut ⁊ in alijs locis. fuit em̄ principalis doctorſacre ſcripture ad quē ꝑtinet exponere in quo ſenſu accipiant̉ auctoritates: ſic etiā faciūt ſancti doctores eccl̓ie:qui licꝫ in libris ſuis multas auctoritates allegant in myſticūſenſum: ip̄i tn̄ dicta ſua ẜm ſenſum lr̄alē tradunt.In eodem ca. vbi dicit̉ in poſtilla: De hac ꝑſecutiōe dictum fuit Gen̄. xxj.Additio.Ualit̓ intelligit̉ hec ꝑſecutio yſmaelis ꝯͣ yſaacͣ hr̄Iplene in additione ſuꝑppriū locū .ſ. Gen̄. xxj. q̄ bn̄ꝯſonat dictis apl̓i in hoc loco. yſmael .n. irridebatyſaac credens ſeip̄m fuiſſe maiorē natū ⁊ legitimū ⁊ etiāa deo benedictū: ⁊ ſic credebat ſe ſuccedere in hereditatēideo irridebat de magno feſto ip̄i yſaac in ablactatiōe: ſuper quo ſara dixit abrae: Eijce ancillā ⁊ filiū eius: nō enimerit heres filiꝰ ancille cū filio meo. q. d. nō erit heres yſina

el ſicut ip̄e ſe iactat deridēdo yſaac: quaꝫ ſnīaꝫ ſare deꝰꝯfirmauit. d. Oīa q̄ dixerit tibi ſara audi vocē eiꝰ. cuiꝰrōneꝫ reddēs ſubdit: Quia ī yſaac vocabit̉ tibi ſemen:q. d. lꝫ yſmael ſit filiꝰ tuꝰ pͥmogenitꝰ: non tn̄ heres eritꝓut putat. Et hec expō videt̉ magis ꝯcordare cuꝫ ſnīaapl̓i in hͦ libro.iudei .n. vidēteſſe fuiſſe prīogetos a deo per ſuſceptōeꝫ legis:deridēt de gētilibus ex hͦ ꝙ credunt ꝙ ad ip̄osꝑtinet he̓ditasqd̓ tn̄ nō eſt ita:naꝫ in ſcd̓o filioſcꝫ yſaac qͥ ẜmꝓmiſſionē natꝰeſt: vocabit̉ nomen abrac.Replica.N ca. iiij.vbi dicit̉Que ſūtꝑ allegoriā dcāburgen̄. dicit. ꝙqͣꝫuis apl̓us aliqn̄ allegat auctoritates ſacreſcripture in ſenſu myſtico: vt h̓⁊ ī alijs locis ⁊cͣſed hoc ē ꝯͣ poſtil. ⁊ etiā ꝯͣ veritatē. nā apl̓us allegat hicſcripturā ſic̄ vera ē ad lr̄am: ip̄e tn̄ vt doctor pͥncipalisdocet eā exponere ꝑ allegoriā: Ꝙ ſiqͥs expone̓t idē allegatū de agēdis: eſſet tropologia: ſi d̓ ſꝑandis: eēt anagogia: ſic̄ apl̓s exponēs d̓ crededis vt fiat̉ allegoria. exhoc .n. nō fundaret p̄dicti expoſitores ſenſum myſticūin allegoria apl̓i: ſed in veritate textus allegati. vide. sͣ.pͥmo Corin. iij.In eodē ca. de ludo yſmael: vide corrup. gen̄. xxj. ⁊cͣCapitulū. v.peate Poſt q̄ ho apſ̓a ſuā ſentētiā de ceſſatiōeRegaliū on̄dit multiplicit̓ eſſe iuſtā: hic ꝯn̄ter inducit galathas ad eiꝰ obſeruantiā: ⁊ diuidit̉ induas ꝑtes: qꝛ primo inducit ad hoc ex euaſione mali:ſecūdo ex cōſecutione boni: ibi. Vos in libertatē. Primū autē malū qd̓ euadit̉ ꝑ ſentētiā apl̓i eſt ſeruitus q̄eſt mors ciuilis: ideo dicit̉: a State. in fide catholica. b Et nolite ite. iu. ſerui. ꝯtineri. legis .n. ſeruitus erat quaſi importabile onus: vt dictū eſt. sͣ. iij. cap̄.ſecūdū malū eſt amiſſio gr̄e xp̄i: qd̓ tangit̉ cū dicitur:c Ecce ego paulꝰ. ⁊ pꝫ lr̄a. terciū eſt obligatio ad vniuerſam legē faciendā: qd̓ vix aut nunqͣꝫ pōt qͥs facere:qd̓ notat̉ cū dr̄: d Teſtificor aut ⁊cͣ. ſicut .n. in ſuſceptiōe baptiſmi obligat̉ recipiēs ad fidē catholicā ẜuādam: ſic in circūciſiōe obligabat̉ ad legē moſaicā faciēdam: qꝛ ſicut lex moſaica dr̄ lex factoꝝ: ſic lex euāgelica dr̄ lex fidei: Roma. iij. quartū malū ē ſeꝑatio a xp̄o:⁊ hoc notat̉ cū dr̄: e Euacuati eſtis a xp̄o qͥ in legeiuſtificamini .i. in obẜuātia legaliū q̄ritis iuſtificari: reputātes nō ſufficere vobis fidē xp̄i ad ſalutē: et pͦ ꝯn̄sblaſohematis eū tanqͣꝫ impotentē. f Nos .n. in ſpūideſt ꝑ ſpiritūſcm̄: g Ex fide .ſ. chriſti. h Spemiuſticie expecta .i. eternā beatitudinem: que eſt mercesiuſticie ꝑ xp̄m date. i Nā in xp̄o ieſu neqꝫ circūciſio ⁊cͣ. .i. ad ſalutē que ꝑ xp̄m dat̉: circūciſio vel p̄putiūnihil oꝑat̉. k Sed fides que ꝑ charitatē oꝑat̉. fides em̄ ſine oꝑibus mortua eſt: vt dicit̉ Iaco. ij. et iōnō ſufficit ad ſalutē ꝯſequēdam: ad quā requirit̉ vitagr̄e. l Currebatꝭ. Hic infert ꝯcluſionē ex dictis: ſcꝫꝙ gala. īpediti erāt a ꝓfectu iuſticie ꝑ falſos apl̓os dicēs: Currebatꝭ bn̄. ad brauiū ſalutis et̓ne. m Quis