Epiſtola pauli

Ico āt:ᵇ Quā. .iiij.to tꝑe heres ꝑuulus ēnihil differta ſeruo: cū ſitdn̄s oīm:ᵇ ſed ſub tutoribuſ⁊ actoribꝰ ēᵉ vſqꝫ ad p̄finitūtēpus a pr̄e. Ita ⁊ nosᵍ cūeſſemꝰ ꝑuuliʰ ſub elementꝭmūdi eramus ſeruientes.At vbi venitᵏ plenitudo tēporisˡ miſit deꝰ filiū ſuū factū ex muliere:ᵐ factū ſb̓ legeⁿ vt eoſ qͥ ſub lege erātᵈ redimeret:ᵖ vt adoptōeꝫ filio

rūq reciperemꝰ. Qm̄ auteꝫeſtꝭ filūj dei:ᵍ miſit deꝰ ſpm̄ filij ſuiᵗ in corda vr̄a clamātēabba pr̄. Itaqꝫ iā nō ē ſeruus: ſed filiꝰ.ᶻ Quod ſi filiꝰ⁊ heres ꝑ deū.ʰ Sed tūc qͥdēᵉ ignorātes deū: his quinaͣ n̄ ſūt dij:ᵉ ẜuiebatꝭᶠ Nūcātᵍ cū cogͦueritis deū:ʰ īmocogniti ſitta deo: quō ꝯuertimī iteꝝ ad infirma ⁊ egena elemēta qͥbꝰ denuo ẜuir̄vultis?ᵏ Dies obſeruatiſˡ ⁊

qꝛ ꝓpinqua ē ſalus nr̄a vt appareat: ⁊ ſic in illis duobꝰ ẜmeū ꝯcludūt̉ oīa ad ſalutē ꝑtinētia. Conſequēt̓ dicit ille doctor veīt abachuc ⁊ ꝯſtituit ea ſuꝑ vnū tm̄: abachuc. ij. Iuſtus ex fide ſua viuet. pꝫ gͦ ex dictis iſtiꝰ doctoris a prīo advltimū: ꝯſideratis ꝙ oīa p̄cepta moſaice legis ī ſola fid̓ cōſiſtūt: ſic ꝙ hn̄s rectā fidē .ſ. formatāviuet .ſ. vitā eternaetiā ſine alijs operibus exterioribus q̄in lege moſaica precipiunt̉: qd̓ vald̓ cōſonat ſnīe apl̓i: licꝫforte ille qͥ dixit nōbene ītelligeret verba ſua ꝓpria: contīgit em̄ ſepe aliqͦs ꝓphetare neſciētesvt ptꝫ de caypha.keplica.N ca. iij. epiſtole ad galathas vbidicit̉: Lex nō eſt exfide poſtil. dicit fidēeē credēdoꝝ: lex ātē factoꝝ: iō dic̄ ī veteri lege non fuiſſe data p̄cepta de credēdis ſꝫ ſolū de agendis. Burgen. obijcit ꝑ hoc qd̓ dicit. Audi iſrl̓ deus tuꝰ vnꝰeſt: qd̓ eſt manifeſtū p̄ceptū de vnitate dei credenda. Oppoſitū aūt huiꝰ aſſūpti oſtendit burgenſis ſupra: Exod̓. ij.ca. in magna ſua digreſſione quā fecit ꝯtra iudeos aſſerētes ꝙ primū preceptū ē de credēda vnitate dei: cū dicitur.Ego dn̄s deꝰ tuꝰ. Cōtra qͦs ſicut dicit burgen. nō oportuitdare aliqd̓ p̄ceptū de hͦ qd̓ ē credere deū vl̓ credere deo: cūhoc p̄ſupponebat̉ ad p̄cepta decalogi tanqͣꝫ ꝑ ſe notū ei qͥhabet fidē: ⁊ iō nō indiget ꝓml̓gatōne accepta infuſiōe fidei: vt prīa ſcd̓e. q. c. arti. iiij. in rn̄ſione primi argumēti. etde hoc intelligit̉ illud ad hebre. xj. Accedentē ad deū oportet credore ⁊cͣ. vnde manifeſtū ē in hoc qd̓ dicit̉. Dn̄s deꝰtuꝰ eſt vnus. nihil p̄cipit̉ eis: ſed ſolū intimatur quis eſt qͥloquebat̉ .ſ. dn̄s deus ⁊cͣ. hec oīa burgen. vnde pꝫ ꝙ ꝯtradicit ſibipſi: ⁊ fortaſſis odiū quo ferebat̉ in poſtillatoremnō ſinebat eū hic ⁊ alibi contradictionē euitare.Capitulū. iiij.Ico aūt. Poſtqͣꝫ apl̓s declarauit ceſſatōeꝫ legaliūꝑ rōneꝫ: hic ꝯn̄r ide facit ꝑͦ ſil̓itudinē. Et diuiditurin duas ꝑtes ẜm duas ſil̓itudines. ſcd̓a ibi. Dicitemihi. Prīa adhuc in duas: quia prīo ponit ⁊ adaptat primā ſil̓itudinē: ſcd̓o arguit galathaꝝ ingratitudinem: ibi.Sed tūc quidē. Hec aūt prīa ſil̓itudo accipit̉ ex hūana cōſuetudine qua filiꝰ tenet̉ ſeruire: ſicut ſeruus qͣꝫdiu paruūlus ē: factus aūt adultꝰ liberat̉ ab illis modis ſeruilibus:ſtatus aūt legis fuit quaſi ſtatus puerilis: vt. sͣ. dictū ē: iōfuit ibi ſeruitus ſub multis obſeruantijs legalibꝰ a quibꝰliberamur in no. teſta. in quo ē ſtatus. q. viri ꝑfecti: ⁊ hoceſt quod dr̄: a Dico aut .i. ꝓbo ꝑ ſimilitudinē.b Quanto tꝑe he. ꝑuu. ē nihil dif. a ſeruo: in ſtatu vite ⁊ſubiectionis modo. c Cum ſit dn̄s oīm: vt in potentiaꝓpinqua. d Sed ſub tuto. ⁊ acto. ē ip̄ꝫ caſtigatibꝰ ⁊ reprimētibus ſicut ſeruū. e Uſqꝫ ad p̄finiituꝫ tep̄s a pr̄e.i. vſqꝫ ad etatē adultā. f Ita ⁊ nos .ſ. iudei. g Cueſſemꝰ ꝑuuli .i. in ſtatu ve. teſta. h Sub elemē. hu. mū.era. ſeruientes .i. ſub legalibus obſeruantijs que dicunturelementa .i. lr̄e. qꝛ ſicut in addiſcendo puer incipit ab iſtiselemētis vt ſciat ea noīare ⁊ diſtinguere: ꝓcedente ꝟo tꝑedimiſſa hac occupatōe circa ſcīas occupat̉: ita legales obſeruantie fuerunt quedā figure diſponētes ad xp̄m vt dictū eſt: ꝓpter qd̓ in eiꝰ aduētu ſunt dimiſſe: iō ſubditur.i Atⁱ vbi venit plenitudo tꝑis .i. tp̄s xp̄i in qͦ data ē pleītudo ſpūſſancti. vel alit̓. k Plenitudo tꝑis .i. impletōtꝑis p̄teriti a deo patre diffiniti. l Miſit deꝰ filiū ſuūfactū ex muliere. qͣꝫtū ad corpus ſumptū de virgine.

m Factū ſub lege. qꝛ voluit legalia ſeruare. n Uteos q̄ ſub lege erat. legalibus obſeruātijs obligati.o Redimeret. pͦ ſua paſſionē ꝑ quā abſtulit dictā obligatōem. p Vt adoptōeꝫ filioꝝ .ſ. dei. q Reciperemꝰ. ꝑ xp̄m qͥ ē filiꝰ naturalis: ⁊ hanc filiatōeꝫ declarat ꝯn̄r ꝑ effectūdicens.Qm̄ eſtis filij .i.vt hec filiatō mōſtraret̉.s Miſit deusſpm̄ filij ſui .i. ſpiritūſanctū qͥ dr̄ſpūs filij ſicut etpatris eo ꝙ ꝓcedit ab vtroqꝫ.t In corda noſtra. ꝑ gr̄e infuſionē. v Clamātē .i. clamarefacientē ꝑ cōfeſſionē fidei: Roma. x. Corde em̄credit̉ ad iuſticiam: ore autē confeſſio fit ad ſalutem vel aliter:v Clamantē .i. ꝑ ſignū ſenſibile oſtendentē. ſicut gene. iiij. dicit̉. Vox ſanguinis fratris tui abel clamat adme de terra. In primitiua em̄ eccleſia baptizatis dabatur ſpūſſanctus in ſigno ſenſibili ſignificante gratiaminfuſam menti: ⁊ ꝑ ꝯn̄s filiationē adoptiuā ⁊ paternitatē ſibi corrn̄dentem. x Abba pater. ꝯfitendo deūpatrē: ⁊ ponūtur hic due dictiones idem ſignificantes:prīa hebraica velpotius ſyriaca: tn̄ ea cōiter vtūtur hebrei: qꝛ lingua ſyria ⁊ hebrea: ſūt ꝓpinque. ſcd̓a grecalꝫca vtantur latini ad ſignificandū ꝙ deus pater cōuerſus de iudaiſmo ⁊ gentilitate ad fidē vniret in fidei cōfeſſione: ⁊ ex dictis infert ꝯcluſionē dicēs. y Itaqꝫiam non eſt ſeruus ſed filius. ſcilicet quicunqꝫ confitetur fideliter deum patrem. z Ꝙ ſi filius. ꝑ adoptionem. a Et heres per deum. ipſum adoptanteꝫ:filio em̄ adoptiuo debetur aliqua pars hereditatis ẜmleges. b Sed tunc quidem. Hic arguit galatharuꝫingratitudinem. per filiationem enim dei adoptiuamerant liberati a ſeruitute legis vt predictum eſt: ⁊ ideomagna erat ingratitudo. hanc ſeruitutem recipere tāqͣꝫ dei donum eſſet inſufficiens ad ſalutem: ⁊ erat maior ingratitudo in gentibus conuerſis de idolatria: etſic non erant nutriti in obſeruantijs legalibus: ſicutfuerant conuerſi de iudeis: ideo dicitur.b Sed tunc quidem. ſcilicet ante conuerſionem veſtram: c Ignorantes deum. verum: d His qͦnatura non ſunt dij. ſed ſolum fictione hominum: cuiuſmodi ſunt idola. e Seruiebatis. colendo ipſa.f Nunc aūt. poſt vr̄aꝫ conuerſionē. g Cum cōgnoueritis deum. per fidem. h Immo cogniti ſitis a deo. qui vocauit vos per ſuam gratiam.i Quomodo conuertimini iterum ad infirma ⁊ egena elementa. ideſt ad legales obſeruantias: que dicuntur elementa ratione predicta: et in firma ⁊ egena: qꝛnon iuſtificabant nec gratiam continebant: ſicut faciunt ſacramenta noue legis. Dicit autem Iterum. nonquia ante ſuam conuerſionem legalia ſeruaſſent vt p̄dictum eſt: ſed quia tunc idola coluerant qui cultꝰ eatillicitꝰ: ⁊ ſimiliter legalium ritus ponendo in ſpem ſuam tanqͣꝫ eſſet neceſſarius ad ſalutem: quod galathefaciebant: iō ſubditur. k Dies obſeruatis. apud iudeos celebres: vt decimam diem menſis primi ad accipiendum agnum paſchalem ⁊ huiuſmodi.l Et mē. ī p̓nci. em̄. mēſiū celebrabāt iudei neomeniā