Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ad Galathas

Inſēſati gala­ .iij.the: qͥs vos faſcinauitnon obedire veritati?ᶜ Ante quoꝝ oculos xp̄us ieſusproſcriptus eſt: et in vobiscrucifixꝰᵉ hoc ſolū a vobisvolo diſcē:ᶠ ex oꝑibus legisſpm̄ accepiſtis: an ex auditu fidei?ʰ Sic ſtulti eſtꝭ: vtcū ſpū ceperitꝭ.ˡ nunc carneconſūmamini.ᵏ Tanta paſſi eſtisˡ ſinę cauſa: ſi tn̄ ſinecauſa.ᵐ Qui ergo t̓buit vobis ſpm̄ⁿ ⁊ oꝑat̉ v̓tutes ī vo

bis:ᵈ ex oꝑbꝰ legꝭ: an ex auditu fideiᵖ Sicut ſcriptū ēabraāq credidit deo ⁊ reputatū ē illi ad iuſticiam. Cognoſcite ergo: quia qui exfide ſunt: hiˢ ſūt filij abrae.Prouidēs autem ſcriptura: quia ex fid̓ iuſtificat gētes deus:ˣ p̄nūciauit abraeqꝛ benedicentur in te omnes gentes. Igitur qui exfide ſunt:ª benedicentur cūfideli abraam. Quicunqꝫeniꝫ ex operibus legis ſunt

ꝓut plane fuit on̄ſū in additōe. sͣ. p̄dictū ca. deut̓. ⁊ ſichr̄ ꝙ alia lex a lege moſaica eat dāda. Allegat̉. ſcd̓o adhͦ in glo. illd̓ hiere. xxxj. qd̓ ī poſtil. allegat̉: t̄cio allegat̉illd̓ psͣ. Sacrificiū ⁊ oblationē noluiſti: aures aūt ꝑfeciſti mihi. qd̓ ad literā ſignificat ꝙ ſacrificia ⁊ oblatōnesq̄ erāt de p̄cipuis ceremonialibus vete. te. nonerāt deo placitade ſe: vt ibidē exponit̉ in poſtillavn̄ he tres auctoritates quarumvna accipit̉ de libro legis alia deꝓphetis: alia depſalmis ſūt ſatꝭeffi caces ad on̄denduꝫ ꝙ legalia veteris teſtamēti erāt euacuanda.Ca. iij.In ſenſati. Poſtqͣꝫ apl̓us improbauit erroreꝫ delegaliū obſeruatōne cū cuāgelio ex ꝑfectōne legis euāgelice: hic ꝯn̄r idē facit ex imꝑfectōe legꝭ moſaice. Iſtatn̄ diuiſio nō eſt preciſa: qꝛ in p̄cedētibus poſita ſūt aliqͥ de imꝑfectōne legis moſaice: ⁊ ecōuerſo in ſequētibꝰaliqua ponuntur de perfectione legis euangelice: ſedhec diuiſio accipit̉ ẜm id qd̓ principaliꝰ intelligit̉. Et diuidit̉ in duas ꝑtes: qꝛ prīo galathas increpat: ſcd̓o ꝓpoſitū declarat: ibi. Qui ergo. Prima adhuc in duas:qꝛ primo ꝓponit ſua interpretationē: ſcd̓o interp̄tationis rōnē: ibi. Hoc ſolū. Circa primū. d. a O inſenſati galathe quis vos faſcinauit .i. adulando decepit.b Nō obedire veritati .ſ. euāgelice ꝑ quā legalia ſuntexcluſa: licꝫ eī apl̓s ſciret eos eē deceptos ꝑ p̄ſeudo apoſtolos: tn̄ querit qͥs vos faſcinauit nō ignorās: ſꝫ admirans eoꝝ inſtabilitatē: ſicut Gene. iij. dicit̉: Adam vbies? nō ex ignorantia. Sciēdū etiā ꝙ faſcinatio aliquādo accipit̉ ꝓ illuſiōe ſenſuū q̄ aliquis nō aduertit ea q̄ſūt ante ip̄m: ⁊ ſic erat de galathis: qꝛ iniuriā factā xp̄oꝑ falſos apl̓os in pn̄tia eoꝝ nō aduertebāt: iō ſubdit̉.c Ante quo. ocu. ie. xp̄s ꝓſcriptus ē .i. condēnatꝰ ꝑ falſos apl̓os: aſſerētes vobis ꝙ fides eiꝰ nō ſufficit ad ſalutē ſine legalibꝰ: ⁊ ſic cōdēnāt eū tanqͣꝫ impotētē ad ſaluandū: cū tn̄ ꝓmittat de xp̄o venturo ip̄m fore ſaluatorē: vt pꝫ ꝑ auctoritatē hiere. p̄cedenti ca. inductam:lex em̄ frequēt̓ accipit̉ ꝓ toto ve. te. d Et in vob̓ cru.ꝑ eoſdē tanqͣꝫ hō purus: hoc em̄ aſſerebant a tꝑe apl̓orū aliqui pſeudo apl̓i ſiue heretici: ꝓpter qd̓ Ioh̓. ī pͥncipio ſui euāgelij cōpulſus fuit eiꝰ diuinitate declararevt dicit hiero. in ꝓlogo ſuꝑ ioh̓. e Hoc ſolū. Hic cōſequēt̉ ponit rōne duplice increpatōnis: ſcd̓a ibi. Tanta. Circa primū ſciēdū ꝙ in primitiua eccl̓ia baptizatꝭdabat̉ ſpūſſanctus ſub ſigno ſenſibili ꝑ impoſitōnemmanuū apl̓oꝝ: ſicut ptꝫ act. viij. ⁊ pl̓ibꝰ alijs locis: ⁊ ſicdatus fuerat galathis in fide xp̄i baptizatis: nō aūt ſicdabat̉ obſeruantibꝰ legalia: ⁊ ſic poterāt aduertere ꝙlegalia nō erāt ad ſalutē neceſſaria: niſi eſſent predictomodo faſcinati: ⁊ hoc ē qd̓ dicit̉. e Hoc ſo. a vobisvolo diſcere .i. audire: vt deceptio vr̄a appareat ex vr̄areſponſiōe. f Ex ope. le. ſpi. accepiſtis .ſ. in ſigno viſibili. g An ex au. fidei .i. ex receptōe fidei xp̄i ꝑ baptiſmū: qͣſi dicat: manifeſte ptꝫ ꝑ effectū: ꝙ nō poteſtisnegare vos ex fid̓ xp̄i r̄cepiſſe: iō ꝯcludit eoꝝ deceptōeꝫdicens. h Sic ſtulti eſtis vt cū ſpū ceperitis. de gentilitate recipiētes īmediate doctrina euāgelicā q̄ ſpūal̓eſt. i Nūc carne ꝯſūma. ſuꝑ eā volētes reciꝑe lega

liū obſeruationeꝫ: q̄ dicunt̉ iuſticie carnis. hebre. ix. eo ꝙtollebāt quaſdā īmudicias ex īmundoꝝ tactu ꝓueniētesvt ex tactu morticini: menſtruate: ⁊ hmōi: ex quibꝰ hō reddebat̉ inabilis ad ingreſſū tēpli. KTanta paſſi eſtis.Hic ponit̉ ſcd̓a rō qꝛ pati detrimētū magnū ſine cā fatuūeſt: ſic erat de galathis: ꝓpter qd̓ erātincrepandi ſicut fatui: ⁊ hoc ē qd̓ dicitk Tāta paſſi eſtqd̓ exponit̉ dupliciter: vno mō de ꝑſecutōibꝰ quaſ ꝓ xp̄oſuſtinuerantSine cā. i. ſinevtilitate ꝓueniente: īmo cū detrimēto: minus em̄ dicēdo plus ſignificat:ꝑ deceptōeꝫ p̄ſeudoapl̓oꝝ dicte ſufferētie ꝑdiderāt meritū ⁊ cū hoc incurrebāt peccatum.Si tn̄ ſine cā. i.ſi ꝑſeucretis in errore. q. d. ſi abijciatis errorē recipietꝭiterū gr̄am bona mortificata reuiuificantē. Alio modo exponit de expenſis quas fecerāt ꝓ p̄ſcudo apl̓is: ⁊ ſic paſſifuerāt dānū in tꝑalibus ⁊ ſine vtilitate ſpūali: īmo cū detrimēto bonoꝝ ſpūaliū: ⁊ hoc videt̉ ſonare lr̄a cū dr̄: Tāta paſſi eſtis .i. plura dāna in tꝑalibꝰ ⁊ ſpūalibꝰ bonis.m Qui ergo. Poſt galathaꝝ increpatōnem. hic ꝯn̄terdeclarat apl̓s ceſſatōeꝫ legaliū ꝓpter eoꝝ imperfectōnemEt diuidit in duas ꝑtes: qꝛ prima hoc declarat ꝑ rōneꝫ: ſecudo ꝑ ſil̓itudinis adaptationē. ca. ſequē. Pirma adhuc īduas: qꝛ primo ponit̉ rō: ſcd̓o ſoluit̉ tacita qō: ibi. Quidigit̉. Circa primū facit talē rōnē: Illa lex que nō iuſtificatnec benedictionē dei confert: nec hereditateꝫ affert tanqͣꝫimꝑfecta ceſſat adueniente lege iuſtificāte benedictioneꝫdei ꝯferēte: ⁊ hereditatē etiā eternā afferente: ſꝫ ſic ſe habꝫlex moſaica ad euāgelicā: gͦ ⁊cͣ. In hac rōne ſic ꝓcedit ꝙſupponit maiorē tanqͣꝫ manifeſte verā: ⁊ declarat minorēqͣꝫtū ad tres eiꝰ ꝑtes: primo primā ſcd̓o ſecūdā: ibi. Prouidēs aūt. tercio terciā: ibi. Fratres. Primā aūt declarat .ſ.ꝙ lex nō iuſtificat: ſꝫ fides xp̄i. d. m Qui gͦ tri. vo. ſpm̄ſanctū .ſ. in ſigno ſenſibili. n Et oꝑat̉ ꝟtutes in vobis.i. miracula vidētibꝰ vobis: de qͦ certū ē ꝙ ip̄e ē deꝰ: qꝛ taliafieri nō poſſūt niſi ꝟtute diuina: facit ne hoc. o Ex operibus legis an̄ ex auditu fidei .i. ex receptōne fidei xp̄i. q. d.manifeſte ptꝫ ꝑ effectū ꝙ hoc nō eſt ex merito legis ſed exmerito fidei. qꝛ talia nō fiūt ſeruātibꝰ legeꝫ ſꝫ recipiētibusfidē: ⁊ ꝯfirmat ꝑ ſcripturā. d. p Sicut ſcpͥtū ē. gen̄. xv.ca. q Credidit abraaꝫ deo ⁊ reputatū ē ei ad iuſticiaꝫ.⁊ ſic ex fide xp̄i venturi iuſtificatꝰ fuit ⁊ nō ex oꝑibꝰ legis:q̄ ꝑ magnū tempus poſtea fuit data: ideo cōcludit:r Cognoſcite gͦ qꝛ que ex fide ſunt. credentes ꝑ fidē xp̄iiuſtificari. s Hi ſūt filij abrae .i. imitatores fidei ſue:⁊ per eaꝫ iuſtificati ſicut ⁊ ip̄e. t Prouidens aūt. Hicdeclaratur ſcd̓a pars minoris .ſ. ꝙ benedictio dei nō habetur ex lege ſed ex chriſti fide. d. Prouidēs aūt ſcriptura .i.deus auctor ſcripture. v Quia ex fide iuſti. ge. deus. etnon ex lege vt predictū eſt. x Prenūciauit abrae. gene. xxij. ante dationē legis longo tꝑe. y Quia benedicent̉ in te oēs gētes. qd̓ impletū ē in xp̄o ab abrahā deſcēdente ẜm carnē: in quē ex oībus getibus aliqui credūt: etplenius implebit̉ circa finē mundi. z Igit̉ qui ex fideſunt .i. de numero fideliū. a Benedicentur cum fideliabraam. quod non conuenit legalia ſeruantibus: idcoſubditur. h Quicunqꝫ enim ex operibus legis ſuntaſſerentes ꝙ ſine illis operibus non eſt ſalus.