Epiſtola pauli
Nos nat̉a iudei: ⁊ nō ex gētibꝰ pctōres.ʰ Scientes ātꝙ non iuſtificat̉ hō ex operibꝰ legis: ᶜ niſi per fidē ieſuxp̄i:ᵈ ⁊ nos ī xp̄o ieſu credimuſ: vt iuſtificemur ex fidexp̄i ⁊ non ex operibꝰ legis.Propt̓ qd̓ ex operibꝰ legisnō iuſtificabitur oīs caro:Quod ſi querētes iuſtificari ī xp̄o:ᶠ īuēti ſumꝰ ⁊ ip̄i peccatores:ᵍ nunquid xp̄s pctīmīſter ē?ʰ abſit. Si eī q̄ de
ſtruxi: ᵏ iteꝝ hec reedifico:p̄uaricatore me eē ꝯſtituo.i Ego eī ꝑ legēⁿ legi mortuus ſū:ᵖ vt deo viuāq Chriſtocōfixus ſū cruci Uiuo aūtiam nō ego:ˢ viuit v̓o in mexp̄s. Quod aūt nunc viuoin carne:ˣ ī fide viuo filij d̓iqͥ dilexit me ⁊ tradidit ſeipſum pro me.ᶻ Non abijcio gratiam dei.ª Si em̄ perlegem iuſticia: ergo gratisᵇxp̄s mortuus eſt.
ꝙ actus illos ẜm rei veritatē nō facerēt: ſꝫ qꝛ nō faciebantillos tāqͣꝫ legis ceremoīas obſeruātes: ſicut ſiqͥs pelliculāmēbri virilis abſcinderet nō cā circūciſiōs ẜuādē: ſꝫ ſanitatis recuꝑāde. Sꝫ qm̄ indecēs videt̉ ꝙ apl̓i ꝓpt̓ ſcādalū occultarēt ea q̄ ꝑtinēt ad veritatē vite ⁊ doctrīe: ⁊ ꝙ ſimulatōne vterent̉ in hisq̄ ꝑtinēt ad ſaluteꝫfideliū: iō ꝯuenientiꝰ diſtinxit augꝰ.tria tꝑa: vnuꝫ antepaſſioneꝫ xp̄i ī quolegalia curſū ſuumhuerūt. aliud autēpꝰ diuulgationemeuāgelij in qͦ legalia ſunt mortua etmortifera: terciumē tempꝰ mediū .ſ. apaſſiōe xp̄i vſqꝫ addiuulgatōeꝫ euāgelij ī qͦ legalia fuerūtmortua: qꝛ nullamvī hēbāt: nec aliqͥsea ſeruare tenebat̉tn̄ nō erāt mortifera: qꝛ ꝯuerſi de iudaiſmo poterāt illalicite ſeruare: dū tn̄ nō ponerēt in eis ſpem: reputātes illaſibi neceſſaria ad ſalutē: qͣi ſine eis fides xp̄i iuſtificare nōpoſſꝫ. Hec āt licētia ſeruādi ad tp̄s legalia fuit ex inſtīctuſpūſſancti: qꝛ ſi cōuerſis de iudaiſmo ad fidē ſtatim fuiſſetinhibitꝰ legis ritus: ſicut cōuerſis de gentilitate idolatriecultus: videret̉ ꝙ lex ſꝑ fuiſſet mala ſicut idolatria. nec ꝑꝯn̄s a deo data fuiſſet. Illis aūt qͥ ꝯuertebant̉ de gētilitate nō inerat cā talis obſeruantie: ꝓpter qd̓ paulus circumcidit timotheū ex matre iudea natū: Act. xvj. tytū ꝟo quinatus fuit ex gētilibꝰ noluit circūcidere vt p̄dictū ē: gētilibus tn̄ impoſita fuit ad tēpus obſeruatio aliqͦꝝ legaliuꝫ:vt hr̄ act. xv .ſ. ꝙ abſtinerēt ab īmolatis ſimulachroꝝ ⁊ ſāguine ſuffocato: nō tanqͣꝫ neceſſarijs ad ſalutē: ſꝫ ad aīcabilē ſocietatē iud̓oꝝ ⁊ gentiliū adīuicē nā illo tꝑe iud̓i abhorrebāt iſta comdere: ſicut etiā frequēter cōtingit ꝙ aliqͥs exn̄s in ſocietate alteriꝰ abſtinet a cibis ſocio ſuo abhominabilibꝰ: ꝓcedēte ꝟo tꝑe: ceſſante cā ceſſauit ⁊ effectusigit̉ apl̓i de iudaiſmo ꝯuerſi tꝑe int̓mēdio .ſ. a paſſiōe xp̄ivſqꝫ ad publicatōeꝫ euangelij legūtur aliqn̄ ſeruaſſe legalia licite modo p̄dicto. Sed ꝯͣ hoc videt̉ qd̓ hic dr̄ ꝙ petrꝰfuit rep̄henſibilis ex tali obſeruatōne. Dicēdū ꝙ nō peccauit ex facto qd̓ erat ſibi licitū vt dictū ē: ſꝫ ex modo faciēdi: qꝛ in hoc nimiā diligētiā adhibebat ne iudeos offenderet: ita ꝙ ex hoc ſequebat̉ ſcandalū gentiliū intantū ꝙ aliqui inducebant̉ ad credendū ꝙ talis abſtinētia ciboꝝ ī lege ꝓhibitoꝝ eēt neceſſaria ad ſalutē. Et ꝓpter hoc paulꝰqui erat gentiliū apl̓s: ip̄m publice reprehedit: ⁊ petrꝰ audito ꝑiculo gētiliū ſibi acqͥeuit: ꝓpter qd̓ licet peccauerit īmodo obſeruandi ꝓpter qd̓ vere reprehēſibilis fuit: vt ſcribit hic paulus in ſcriptura catholica in qͣ nihil ē falſū: fuittn̄ pct̄m̄ veniale qd̓ bene fuit pꝰ ꝯfirmatiōem ſpūſſancti īapl̓is. vn̄ dicit Ioh̓. jͣ. canonica .j. ca. Si dixerimꝰ ꝙ pctm̄nō hēmꝰ noſmetip̄os ſeducimꝰ ⁊ veritas in nobis nō ē ⁊cͣ.a Nos natura. Hic ex p̄dictis infert ꝯcluſionē intentāſ. ꝙ legalia ꝑ doctrinā euangelicā quā p̄dicauit ſūt euacuata nec vlteriꝰ ſūt ſeruanda: ⁊ prīo on̄dit hoc generaliter:ſcd̓o ſpeāl̓r: ibi. Si em̄. Circa primū facit talē rōneꝫ: Iud̓iꝑ fide xp̄i cōtentā in euagelio iuſtificati dimittūt legalia:gͦ gētiles ꝑ eādē fidē iuſtificati quales erāt galathe quibꝰſcribebat ml̓tomagꝭ dꝫ dimittē̓. ꝯn̄tia pꝫ. qꝛ lex fuit dataiud̓is ⁊ n̄ gētilibꝰ: ancedēs ꝓbat apl̓s ꝑ ſeip̄ꝫ ⁊ alios apl̓osdi. a Nos na. iudei ⁊cͣ .i. nos qͥ ſumꝰ natōe iudei ⁊ n̄ exgētilibus nati fuimꝰ pctōres: ſupple ꝙͣdiu fuimꝰ ſub legeexiſtentes. b Sciētes aūt qꝛ nō iuſtificat̉ hō ex operibus legis. ꝓpter ſuā imꝑfectionem. c Niſi in fide ih̓uxp̄i. vnde ⁊ patres veteris teſtamenti nō fuerūt iuſtificati
niſi ꝑ fidem venturi. d Et nos in xp̄o ieſu credimꝰvt iuſtificemur. Per eandē em̄ fidē iuſtificant̉ fidelesnoui teſtamenti: qꝛ quē illi crediderūt venturū: iſti credūt veīſſe ⁊ redēptōis myſteriū ꝯpleuiſſe: ſꝫ qꝛ p̄ſeudoapl̓i dicebāt ꝙ fides xp̄i n iuſtificat ſine legaliū obſeruatōnē: iō ꝯn̄terhoc remouet̉. d.e Qd̓ ſi querētes iuſti. in chriſto. i. in fide xp̄i.Inuēti ſumꝰ⁊ ip̄i pctōres. qd̓eſt ſi hec fides n̄iuſtificat abſqꝫlegalibus.g Nunqͥd xp̄ſpctī miniſter eſtq. d. hoc incōueniens ſequet̉: exqͦ tradidit fideꝫnō iuſtificanteꝫ.h Abſit. q. d. h̓ptꝫ falſū ex p̄dictis: qꝛ. sͣ. ꝓbatuꝫ ē ꝙ doctrinaeuāgelica ē a d̓oinſpirata ⁊ ꝑfecta: qd̓ nō eſſet niſi iuſtificaret: nā in hoc ꝯſiſtit legis ꝑfectio. i Si em̄. Hic oſtendit particulariter ꝙ legalia ſint abijcienda ſuip̄ius exemplo. d. Si em̄ q̄ deſtruxi .ſ. legalia que docui debere relinqui. k Iteꝝ hͨ reedifico .i. obſeruo tanqͣꝫ neceſſaria ad ſalutē: ⁊ alios adhoc induco. Preuaricatorem me ꝯſtituo .i. factoconfiteor me erraſſe qd̓ abſit: iō ſubdit. m Ego em̄ꝑ legem .ſ. nouā. n Legi. ſupple veteri. o Mortuus ſum. inquantū euacuat legaliā: ſicut dictū fuit hiere. xxxj. Ecce dies veniūt dicit dn̄s ⁊ feriā domui iſrael⁊ domui iuda fedus nouū: nō ẜm pactū qd̓ pepigi cumpribus vr̄is: ꝑ hoc em̄ quod dicitur: nō ẜm pactum: ꝑquod intelligit̉ lex moſaica: oſtendit̉ ꝙ per legem nouam erat euacuanda. p Ut̓ deo viua. ꝑ chriſti gratiā: ideo ſubditur. q Chriſto cōfixus ſum cruci. perpaſſionē ⁊ fidē ꝓcedentem. ideo ſequit̉. r Uiuo ātiam nō ego .ſ. qualis fui ſub lege. s Uiuit ꝟo in mexp̄s. habitans in me ꝑ gratiā viuificante. t Qd̓ autem nūc viuo. ꝑ chriſti gratiā. v In carne .i. adhucexiſtēs in carne paſſibili. x In fide viuo filij dei. qͥireſurrectione dabit mihi corpus immortale.Qui dilexit me. Ex dilectione em̄ maxima voluntarie mortē ſubijt ꝓ ſalutē noſtra: ⁊ qꝛ tāta gratia nō eſtnegligenda ſꝫ veneranda. ideo ſubdit: z Non abijcio gr̄aꝫ dei .i. abiectā nō reputo. quod tamē eſſet ſi abſqꝫ legalibus nō ſufficeret ad ſalutē: ideo ſubditur.a Si em̄ ꝑ legem iuſticia. ſupple hr̄ b Ergo gratꝭchriſtus mortuus eſt .i. ſine ca. exquo ſine hoc habebat̉iuſticia que facit hoīem dignū vita eterna: galathe ꝟohabebant ꝓ incōuenienti ꝙ fruſtra fuiſſet mors chriſti⁊ ꝑ ꝯſequens debebāt incōueniens reputare illud: ex qͦſequebatur .ſ. ꝙ obſeruatio legalium iuſtificaret vel eſſet neceſſaria ad ſalutem.In ca. ij. vbi dicit̉ in poſtilla. Ego em̄ ꝑ legē .ſ. nouā.Oc quod dicit̉: Per legē legi mortuus ſuꝫ. ẜmAdditio.glo intelligit̉ ꝙ ꝑ legeꝫ ve. te. ſpūaliter intellectā: mortuꝰ ſū legi ne carnaliter in ea viuam. vl̓ſic: Per legem mortuꝰ ſum .i. ꝑ auctoritatē legis ip̄amdimiſi: ⁊ ſic ipſa lex moſaica denunciat ſuam dimiſſionē: ad quod allegantur in glo. tres auctoritates: Prima Deut. xviij. Prophetam ſuſcitaho tibi de mediofratrum tuorum. que quidem auctoritas bene intellecta denotat ꝙ propheta. ſcilicet chriſtus ſuſcitandendum tanqͣꝫ vero legiſlatori