Epiſtola Pauli
faciētibus. Ca. ij.Ropt̓ qd̓ inexcuſabilis o hō: oīs qͥ iudicasIn qͦ .n. alteruꝫ iudicas: teip̄m ꝯdēnas. Eadē .n. agisq̄ iudicas.ʰ Scimꝰ .n. qm̄ iudiciū dei eſt ẜm veritatem:ͨ eos qͥ talia agūt. Exiſtimas āt hoc o hō qͥ iudicaseos qͥ talia agūt v facꝭ eaᶠ qꝛtu effugies iudiciū d̓i?ᵍ Andiuitiasʰ bōitatꝭ eiꝰⁱ ⁊ patīe7 longanimitatꝭˡ cōtenis?Ignoras qm̄ benignitasdeiʰ ad pnīam te adducit?Scd̓m at̄ duriciā tuā ⁊ impenitēs corᵖ theſaurizas tibiq irā ī die ireʳ ⁊ reuelatōisiuſti iudicij deiˢ qͥ r̄ddet vnicuiqꝫ ẜm oꝑa eiꝰ: ᵗ his qͥdeꝫ
qͥ ẜꝫ patīaꝫ boni oꝑisᵛ gl̓iā⁊ honorēᶠ ⁊ incorruptōeꝫ q̄rētibꝰ vitā et̓nā:ʸ his aūt qͥſt̓ ex ꝯtentiōe:ᶻ ⁊ qͥ nō acqͥeſcūt veritati: ſ credūt at̄ iniqͥtati:ᵇ ira ⁊ indignatō: ᶜ tribulatio ⁊ anguſtiaⁱ in oēmaīaꝫ hoīs oꝑantꝭ malū: ᵉ iudei pͥmū ⁊ greci. Gl̓ia āt ethonor ⁊ pax om̄i oꝑanti bonū: iudeo pͥmū ⁊ greco:ᵍ nōem̄ ē acceptō ꝑſonaꝝ apuddeū. Quicūqꝫ .n. ſine legepeccauerūt:ᵗ ſine legeᵏ peribūt.Et qͥcūqꝫ in lege peccauerūtᵐ per legem iudicabunt̉.ⁿ Nō em̄ auditores legis inſti ſunt apud deūº ſedfactores legis iuſtificabūt̉.Cū em̄ gentes q̄ legem nō
Ec queſtio mouet̉ a ſancto tho. in prima ſcd̓e. q.lxxxvij. ar. ij. in cor. qōnis. ⁊ ſoluit̉ ibi eodē mō ſb̓eiſdē ꝟbis.Ropter qd̓ inexcuſabilis es. Poſtqͣꝫ apl̓s arguitCa. ij.vicia gētiliū: hic ꝯn̄r arguit vicia iudeoꝝ: et diuidit̉ in tres:qꝛ pͥmo on̄dit eosin culpa ⁊ pena gētilibꝰ ſil̓es. ſcd̓o qͦad aliqͥd peiores:ibi. Tu aūt ſi iudeus. tercio qͦ ad aliqͥd meliores in prīcipio ſequentis ca.pͥma adhuc in duas: qͥa primo circaꝓpoſitū oſtendit veritateꝫ: ſcd̓o remouet qͦrundā errorēibi. Exiſtimas. primū oſtendit duplici ratione: prima ēqꝛ apd̓ gētiles idolatria reputabaturmeritoria: et fornicatio licita. ꝓpterqd̓ talia pb̓lice agebant: iudei ꝟo ꝑ ſegē a deo ſpālit̉ ſibidatā cognoſcebātambo eſſe ꝓhibitaꝓpter qd̓ in manifeſto a talibꝰ abſtinebant ne ẜm legēpunirent̉: in occulto tn̄ hec oꝑabant̉rant gentilibus ſil̓es: ⁊ iō in fine p̄cedētis. c. vbi dixit apl̓sꝓpter qd̓ in pctō eQuoniā qͥ talia agūt digni ſt̓ morte. ꝯcludit. a Propter quod inexcuſabilis es o hō. i. tu iudeus gentiliter viuens qͥ iudicas temerarie gentiles: et cā ſubdit̉: In qͦ em̄iudicas ⁊c̄. et ptꝫ lr̄a. b Scimus .n. qm̄. Hic poniturſcd̓a rō: lꝫ .n. int̓ pctā manifeſta ⁊ occulta ſit diſtinctio qͣꝫtum ad humanū iudiciū: ꝑ qd̓ tm̄ puniūt̉ māifeſta: tn̄ qͣꝫtu ad diuinū iudiciū nō eſt in hoc diſtinctio: qꝛ punit ſecreta ſicut ⁊ manifeſta: eo ꝙ ci nihil ē occl̓tū. j. Reg. xvij. Hōvidet ea q̄ patēt deus aūt intuet̉ cor: ⁊ iō iudei qͥ ſil̓ia pctāfaciebāt in occulto erāt ſil̓r puniēdi ſicut ⁊ gentiles faciētes talia in manifeſto: et ſic hr̄ ꝓpoſitū .ſ. ꝙ iudei ſil̓es gentilibus erant huiꝰ rōnis ponit ꝟtutē dicens: b Scimꝰem̄ qm̄ iudiciū dei eſt ẜm veritatē .i. ẜm eqͥtatē iuſticie. cIn eos qͥ talia agūt. publice vel occulte. d Exiſtimasaūt. Hic remouet circa dicta duplicē errorē: ſcd̓m remouet ibi? Non eſt em̄ acceptio. qͦꝝ pͥmꝰ eſt qꝛ aliqͥ impunitatē attribuebāt ſibi ex dilatione punitiōis diuine: quaſi eſſet oblita pctā ſua. hͦ remouet tanqͣꝫ erroneuꝫ: qꝛ hoc ꝓuenit ex dei patīa: que cōcedit pctōribꝰ tp̄s pnīe: vt ſi nonpeniteāt appareat eoꝝ ꝯdēnatio magis iuſta: ⁊ ſil̓r ꝑſeuerantiū p̄miatio in bono: hāc ſnīaꝫ deducit apl̓s diffuſe di.d Exiſtimas aūt. hͦ erronee. e O hō qui iudicas ⁊cͣ..i. o tu iudee qͥ iudicas gētiles temerarie: vt dictū eſt: fQuia tu effugies iudiciū dei .i. eius punitōneꝫ ꝓpter penedilationē. q. d. nō ſic erit ſꝫ magꝭ ꝯͣriū: qꝛ tu abuterꝭ tꝑe miſericordie tibi dato ad penitēdū: ideo ſubdit̉. g An diuitias .i. abundātiā: h Bonitatis eius. qͣ a malis nōſubtrahit bone nae̓: i Et patie. qͥ differt dilatiōꝫ pene.k Longanimitatis. qͥ diu expectat ꝯuerſionem hoīm amalo culpe. l Cōtenis. q. d. ſic impunitatem tibi arrogādo. m Ignoras qm̄ benignitas dei. te tolerās. nAd pnīam te adducit. quātū ē in ſe: qꝛ inſtinctus ſuos adlonū a malis nūqͣ aufert penitꝰ qͣꝫdiu ſt̓ in via: ſꝫ ip̄i repellūt eos: et ſic remanēt in fecibꝰ ſuis: iō ſb̓dit̉: o Scd̓maūt duri. tuā. qꝛ nō cedit diuino inſtinctui. durū .n. in cor-
poralibꝰ dr̄ qd̓ nō cedit tāgēti: ⁊ ad ſilitudinē huius dr̄cor durū qd̓ nō obedit inſtigāti ad bonū.p Theſaurizas tibi irā .i. accumulas tibi penā:In die ire.i. vltionis eterne: r Et reuelatōis iuſti iudicij dei.tūc .n. reuelabunt̉ ſccreta cordis vr̄is Qui reddet vni. ẜm op.eiꝰ .ſ. boīs p̄miaiō ſeqͥt̉His qͥdē qͥ ẜmpatiaꝫ boni operꝭ .i. illis qͥ patientia dei vſi ſūtad bn̄ oꝑandū.v Gl̓iaꝫ ⁊ honore. recipiēt eīp̄miū ꝓ ꝟtute īqͦ ꝯſiſtit ratō honoris: qꝛ ẜꝫ philoſo. Honor eſtpͥmiū ꝟtutꝭ. recipiūt .n. hūc honorē corā multis .ſ. corā ml̓titudine angl̓oꝝin qͦ rō gl̓ie ꝯſiſtit: q̄ ē manifeſtatio honoris:vn̄ gl̓ia dr̄ a claritate qͣſi q̄daꝫclaria c. mutata in g.x Et incorruptionē. qꝛ electireſurgēt in vitāīmortalē ⁊ beatā. ⁊ qꝛ malis ꝑoppoſitū reddūtur tormēta: iō ſubdit̉: y His aūt qͥ ſūt ex ꝯtētiōe..i. pctōribꝰ obduratꝭ: qͦꝝ aīa ſꝑ ꝯtēdit: vt dr̄. viij. ethic.qꝛ ſyndereẜ ſeu dictamen rōnis malo remurmurat: ⁊ſēſualitas ad ip̄m incliīat: ⁊ ſic ē ꝯtētō int̓ ꝑtes aīe. 3Qui nō acqͥeſcūt veritati .ſ. diuīe pulſanti ad oſtiū cordis ꝑ ſe ad bonū inſtigādo ⁊ ꝑ ſuos p̄dicatores mouēdo. a Credūt aūt iniqͥta .i. dyabolo iniqͥtateꝫ ſuggerēti ꝑ ſe ⁊ ꝑ miniſtros ſuos. b Ira ⁊ indignatio.ſummi iudicis. c Tribulatō. in ꝓlatiōe ſnīe. Mat.xxv. Ite maledicti in ignē eternū ⁊cͣ. d In omēmaīaꝫ hoīs ⁊cͣ. i. in oēm hoīem malū: noīat̉ .n. hͦ totū ꝯpoſitū a ꝑte digniori: ſicut exo. j. Oēs aīe q̄ egreſſe ſt̓ de femore iacob .i. oēs hoīes. e Iudei pͥmū ⁊ greci. Iſtiem̄ p̄ alijs gētilibꝰ hēbant auxilia diuīa ꝯͣ pct̄a: iudei eīꝑ legē: greci ꝑ ſapīaꝫ acqͥſitā: qꝛ tūc ph̓ia vigebat ī grecia: ꝓpter qd̓ pctā iſtoꝝ magꝭ erāt grauia: ⁊ ꝑ ꝯn̄s magis puniēda. f Gloria aut ⁊ honor ⁊cͣ. Ex dictꝭ ptꝫhic lr̄a. g Nō .n. eſt acceptō ꝑſonaꝝ. Hic remouetur error ſcd̓s: ⁊ pͦ ponit̉ hͦ remotō. ſcd̓o cuiuſdaꝫ dictideclaratio: ibi. Cū .n. gētes. error aūt iſte erat aliqͦꝝ iudeoꝝ impunitatē ſibi arrogantiū: eo ꝙ legē a deo receperat p̄ ceteris gētibꝰ: ẜm ꝙ dicit p̄s. cxlvij. Nō fecittaliter oī nationi ⁊cͣ. hͦ igit̉ remouet. d. g Nō .n. eſtacceptō ꝑſonaꝝ apd̓ deū. dimittēdo p̄ ceteris impunita iudeoꝝ pctā. h Quicūqꝫ .n. ſine le. peccauer̄t .i.legēˡ ſcripta nō hn̄tes qͣles fuerūt gētiles. i Sine lege .ſ. ſcripta. k Icribūt. qꝛ habuerūt legē naturalē bonū ⁊ malū on̄dētē: vt poſtea declarabit̉. l Etquicunqꝫ in lege peccauerūt .i. legeꝫ moſaicam hn̄tescuiuſmodi fuerūt iudei. m Per legē iudicabūt̉ .i.punient̉ inqͣtū tranſgreſſi ſunt ea: et ſubdit̉ rō. nNō .n. auditores legis iuſti ſt̓ apud deū. q. d. receptō legis niſi ſeqͥtur impletio oꝑis non iuſtificat: et iō de illaacceptiōe non debet ſibi aliquis impunitatē arrogareo Sed factores legis iuſtificabunt̉. qͥcūqꝫ ſint illi ſiue iudei ſiue gentiles. h Cū .n. gētes. Hic declarat