Ad Romanos

ᵉ dolo malignitateᵉ ſuſurrones detractoresˣ deo odibilesʸ ꝯtūelioſosᶻ ſuꝑbosª elatosᵇ īuētores maloꝝᶜ ꝑentibus n̄ obediētesᵈ inſipiētesᵉincōpoſitos ſine affectōne

abſqꝫ fedēᵍ ſine miſericordia. Qui cū iuſticiā deiᵗ cognouiſſent:ᵏ nō intellexer̄tqm̄ qui talia agūt:ᵐ digniſunt morte:ⁿ nō ſolū qͥ ea faciūtᵈ ſed etiam qͥ ꝯſentiunt

ꝙx inuidia oriunt̉: ſicut patet de chayn qͥ fratrē ſuū perverba iniurioſa occidit: vt dictū fuit gen. iiij. s Dolo malignitate. talia ꝓcurantes: qn̄ nō audēt face̓ manifeſte. Scd̓o tangit pctm̄ oris dicēs. t Suſurrones. qͥ occulte nitunt̉ ꝑ verba ſua bonoꝝ amiciciā ſeparare: vn̄ eccl̓.xxviij. Suſurro et bilinguismaledictus: turbauit em̄ paceꝫhabentes. vDetractores.occulte alicuiꝰfamā denigrantes: differūt em̄ſuſurro ⁊ detractor fine: qꝛ vnꝰintendit ſeꝑareamiciciā: alius denigrare famā. x Deo odibiles. ꝓpter hec vicia. y Contumelioſos. dicens alijs obprobria. z Suꝑbos. de magnis falſo ſe iactantes.a Elatos. alios ſupprimētes. b Inuētores malorum. verbis malis ⁊ exēplis alios corrūpentes. cParentibus inobediētes. Hic explicat pctā omiſſionis: cū dr̄: Parentibus inobediētes ad qd̓ tn̄ tenet̉ parentibꝰ carnalibus: eo ꝙ habēt ab eis nutrimētū: ⁊ parentibus ſpūalibus: eo ꝙ habēt ab eis regimē ⁊ documentum. d Inſipientes. eo ꝙ nō recipiūt a parētibus documentum: et ex conſequenti: e Incōpoſitos. in actu habitu ⁊ geſtū. f Abſqꝫ federe .i. ſinefidelitate amicicie ad alios. g Sine miſericordia.ad pauꝑes ⁊ afflictos. h Qui cū iuſticiaꝫ dei. Hicapl̓s ꝯcludit intentū ex predictis exquo em̄ erāt ſic culpabiles ſeqͥt̉ ꝙ erāt dānabiles niſi fuiſſent adiuti gratia dei: ideo dicit: Qui cū iuſticiā dei. i. deū eſſe iuſtū:i Cognouiſſent. rōne naturali: hoc .n. oīs intellectuset natura clamant. k Nō intellexerūt. ꝓpter cecitatē in eis cauſatā ex peccatis: vt predictum eſt. IQm̄ qui talia agūt. horribilia. m Digni morte. nōſolū tꝑali ſed etiā eterna. n Non ſolum qui faciūtea. digni ſunt hac pena: o Sed etiā qui conſentiūtfacientibꝰ. et iſti ſunt fauentes ⁊ p̄ſtantes auxiliū: ⁊ illiqui tenent̉ corrigere et tacent. Et hec correcto duplexeſt vna fraterna ad quā om̄es tenent̉: non tū ad ſemꝑſed ꝓ tꝑe debito ⁊ loco ⁊ alijs circūſtantijs debitis cōcurrētibꝰ. Alia eſt correctio punitionis ad quā tenent̉omnes ſuꝑiores ex officio ſuſcepto. Et hec correctio n̄ſolū eſt ꝓpter emendationē peccantis: ſed magis propter bonum commune: ꝓpter quod non debet ſuꝑiorceſſare a tali correctione ꝓpter obſtinationeꝫ ſeu peiorationē peccantis: ſicut fit in correctione fraterna quetm̄ ordinat̉ ad emendationē fratris: ſed punire debetobſtinatū etiam morte ſi expediat ꝓ bono rcipublice.Qm̄ dictū eſt in hoc ca. ꝙ ꝓpter pctm̄ idolatrie tradidit deus gentiles in peccata luxurie viliſſima et pluraalia deteſtabilia. Propter quod ad maiorē dictoꝝ cuidentiā querit̉ vtrū vnū pctm̄ poſſit eſſe alteriꝰ peccati pena. Et arguit̉ ꝙ nō: primo qꝛ pene iuſte ſunt ⁊ a d̓ovt patet ꝑ auguſt. li. lxxxiij. queſtionū: pctm̄ aūt nō eſtiuſtum nec a deo: gͦ ⁊cͣ. Item pene ſunt adducte vt pereas homines adducantur ad bonum virtutis: vt patꝫꝑ philoſophū. x. ethicoꝝ. ſed ꝑ peccatū non reduciturhomo ad bonū virtutis ſed magis ad oppoſitum ergo⁊cͣ. Contrariū videtur in litera. in penam enim idolatrie gētiliū inducta ſunt alia peccata enormia. Reſpōdeo de pctō poſſumꝰ loqui duplicit̓ .ſ. ꝑ ſe ⁊ ꝑ accidēs.Per ſe ꝟo ꝯſideratur peccatū ẜm ꝙ egredit̉ a voluntate: ſic enim habet rationem culpe: ꝓpter quod ſi nullo modo eſt voluntarium non eſt peccatum: ⁊ hoc modo vnum peccatum non poteſt eſſe pena alterius peccati: qꝛ de ratione pene eſt ꝙ ſit contra voluntatem: etſic manifeſtum eſt ꝙ ꝑ ſe loquendo peccatum non poteſt eſſe pena peccati. Per accidens autem peccatum

poteſt eſſe pena peccati tripliciter: Primo ex parte cauſeque remouet prohibens: cauſe enim inclinantes ad peccatū ſunt paſſiones inordinate: tetatio dyaboli: ⁊ alia huiuſmodi que impediunt̉ ꝑ diuinū auxilium: qd̓ iuſte ſubtrahit̉ ꝓpter pctm̄: et talis ſubtractio eſt huius peccati pena: et eſt a deo qͥ iuſte retrahit auxilium ſuū ab ingratoet ſic pctm̄ ſequēsꝓpter ſubtractōnēdiuini auxilij: ꝑ accidēs dicit̉ pena p̄cedentis peccati: ⁊hoc mō loquit̉ apoſtolus dicēs: Propter quod tradidit eos deus in deſideria cordis eoruꝫ⁊cͣ. quia ſubtrahendo ſuum auxilium ꝑmittunt̉ pctōresvinci a paſſionibus ſuis ⁊ demonū tentationibus. Aliomēdo poteſt eſſe pena ex parte ſubſtātie actus peccati qͥafflictionē inducit: et hoc ſiue ſit actus interior: vt patꝫ inira ⁊ inuidia: qui notabiliter affligunt ip̄m iratum ⁊ inuidum: ſiue ſit actus exterior ſicut aliqui grauibus laboribꝰ⁊ damnis oppͥmūt̉ aliqn̄ vt expleant actum peccati: ẜmillud Sap. v. Laſſati ſumus in via iniquitatꝭ. Tercō mōex parte effectus ꝯſequentis: et his duobus modis vltimis vnum peccatū nō ſolum eſt pena p̄cedentis peccatiſꝫ etiā ſui. Ad primū ptꝫ ꝙ ꝓcedit de peccato ẜm ſe ꝯſiderato. Ad ſcd̓m dicendū ꝙ hec punitio qua aliqui ꝑmittūtur a deo in alia pctā ruere ad bonum virtutis ordinat̉: ⁊qnͥqꝫ ad bonū peccantiū .ſ. cum poſt peccatum humiliores ⁊ cautiores reſurgunt: ſemꝑ aūt ordinat̉ ad bonū aliorū que videntes tales de peccato in peccatum ſic rueremagis reformidant peccare.In ca. j. vbi dr̄ in poſtil. Segregatꝰ in euāgeliū dei.Upliciter legit̉ apl̓s fuiſſe ſegregatus. AdditioUno modo ab vtero ſynagoge ſeu doctrine phariſeoꝝ corpore et mente: de quo intelligit̉ illud gal̓..j. c. Qui me ſegregauit ab vtero mr̄is mee .i. ſynagoge.Alio modo ſegregatus legit̉ ab alijs apl̓is non mente ſedcorpore: vnde act. xiij. ca. Segregate mihi barnabam etſaulum in opus ad qd̓ aſſumpſi eos ⁊cͣ.In eo. ca. j. vbi dicit̉ in poſtilla: Ideo declarat̉ qͣle ſitiſtud euangelium.Additio.Uangeliū fuit pluribus exp̄ſſe ꝓmiſſum Eſa. xlj.Mhierlim euangeliſtā dabo. ꝓut fuit ibidē in additōca. vbi dicit̉: Primus ad ſyon dicet: Ecce aſſum: ⁊ne declaratū ⁊cͣ.In eo. ca. vbi dicit̉ in poſtilla: Adobediendū fidei.Additio.Oc qd̓ dicit̉ hic ad obediendū fidei videt̉ cōtinualri cū p̄cedentibus et ſequentibus ſic intelligendo:Accepimus apoſtolatu in oībus gentibus ad obediendum fidei .i. vt faciamus gētes obedire fidei.In eo. ca. vbi dicit̉ in poſtilla. Nō enim erubeſco euāgelium.Additio.N hoc quod dr̄: Nō erubeſco euāgeliū. videt̉ ẜmglo. increꝑare illos qͥ crucē xp̄i putāt ignominiaꝫ:vnde de cruce ꝯfundebant̉ de qua potius gloriaridebent cū apl̓o: et ſequit̉ ratō cuꝫ ſubdit: Uirtus dei eſt .i.virtutē dei annūciat nō infirmitatē: ſapiaꝫ et inſipientientiā. hoc in glo. In eo. ca. j. vbi dicit̉ in poſtilla: Iuſticiaem̄ dei in eo reuelat̉.Additio.Uſticia dei reuelat̉ in euāgelio ex fide in fideꝫ .ſ. exfide. dei ꝓmittentis: in fide dei ꝓmiſſa implentis.¶Nā ſicut antiqui iuſtificati fuerunt ex fide qua crediderūt deo ꝓmittēti ſaluteꝫ futurā ad xp̄m: ſic moderniiuſtificant̉ in fide qua credūt deū impleuiſſe ꝑ xp̄m ꝓmiſſionē p̄dictā: qd̓ ꝓbat ꝑ abac. d. Iuſtꝰ aūt ex fide viuit. indifferenter loquens de preterita fide ſiue de pn̄ti ⁊cͣ.In eo. ca. vbi dicit̉ in poſtilla. Vtrum vnuꝫ peccatumeſſe poſſit. ⁊cͣ.riiAd-