Ad Romanos

deo meo ꝑ ieſuꝫ xp̄m ꝓ oībꝰvobis:ᵈ qꝛ fides vr̄a annūciat̄ in vniuerſo md̓o Teſtiſem̄ mihi ē deusq cui ſeruio īſpū meo ī euāgelio filij eiusꝙ ſine int̓miſſiōe memoriaꝫ vr̄i facio ſꝑ in orōnibusmeis: obſecrās ſi qͦmō tādēaliqn̄ ꝓſperū iter habeā involūtate d̓i veniēdi ad vosDeſidero .n. videre vos vtaliqͥd īꝑtiar vob̓ gr̄e ſpiritual̓ᵛ ad ꝯfirmādos vos .i.ſil̓ cōſolari in vob̓ ꝑ eā queinuicē ē fidē vr̄aꝫ atꝫ meaꝫ.Nolo at̄ vos ignorare frēsqꝛ ſepe ꝓpoſui veīre ad vos

⁊ ꝓhibitꝰ ſum vſqꝫ ad hec:vt aliquē fructū habeā ī vobis ſic̄ et in ceteris gētibꝰGrecis ac barbarisᶻ ſapiētibꝰª ⁊ īſipiētibꝰᵇ debitor ſū:ᵉitaqꝫ qd̓ in me ꝓmptū ēᵍ etvob̓ qͥ romē eſtis euāgelizare. Nō .n. erubeſco euāgelium. Uirtꝰ .n. dei ēᵍ ī ſalutēoī credētiⁱ iudeo pͥmū ⁊ greco. Inſticia .n. dei in eo reuelat̉ᵏ ex fide in fidē: ſic̄ ſcriptū eſt. Iuſtꝰ aūt ex fide viuit: Reuelat̉ .n.ᵐ ira dei decelo ſuꝑ oēm impietatē:ⁿ etiniuſticiam hominūº eoruꝫqͥ veritatē dei in iniuſticiā

ſufficiebat gentibus ad ſalutē: neqꝫ obẜuatio legis iudeis: qd̓ pꝫ ex hoc ꝙ iſti et illi ꝓlapſi fuerāt in horribilia vicia: ꝓpter qd̓ egebāt xp̄i gr̄a ꝑ quā ſaluarent̉: ⁊ pͥmo hoc on̄dit apl̓s: ſcd̓o inſtruit eos in moribꝰ ca. xij.pͥma in duas: qꝛ primo aufert a romanis credētibꝰ diſcordie materiam. ſcd̓o inducit cos ad charitatis cōcordiaꝫ.v. ca. Materiaꝟo diſcordie erat qꝛ ꝯuerſi deiudaiſmo p̄ferebant ſe gētilibꝰex moſaice legꝭſuſceptione: ⁊ ecōuerſo gētilesiudeis de ſcientie acqͥſitiōe: ꝓpter qd̓ oſtēditeos primo ſil̓it̓egere gr̄a dei ſine prerogatiuaaliqͣ an̄ ꝯuerſionē ad chriſti fidē ſcd̓o poſt cōuerſioneꝫ: ſcd̓aincipit in tercioca. ante mediū:ibi. Qd̓ igit̉. prima in duas: primo apl̓s affectūſue charitatis ad ip̄os on̄dit: ſcd̓o vicia eoꝝ arguit ibiReuelat̉. prima adhuc in duas. primo .n. on̄dit ſc habere charitatē ad eos grās agendo de eoꝝ bona inchoatione dicēs: m Primū ꝗͥdē i. principaliter. nGratias ago deo meo. cui bonuꝫ hoīs principalit̓ eſtattribuēdū. o Quia fides vr̄a annūciat̉. Ciuitascm̄ romana tūc toti mundo dn̄abat̉ ꝓpter qd̓ de omnibus md̓i ꝑtibus ibi veniebāt nuncij q̄ bonā ꝯuerſationem fideliū rome exiſtentiū referebant in diuerſis ꝑtibꝰ orbis qd̓ ad dilatatiōeꝫ fidei ⁊ ad dei gloriā faciebatquā apl̓s querebat. p Teſtis .n. mihi eſt deus. hicſcd̓o on̄dit idē ꝓ ipſis orando deuote dicēs: p Teſtis .n. mihi eſt deus. Frequenter .n. ꝓ ipſis orabat ſecrete: ꝓpter qd̓ teſtē de hoc nō habebat niſi deū.Cui ſeruio in ſpū meo. ⁊ nō in obſeruātijs legalibꝰ. 1Oꝛ ſine intermiſſiōe ⁊cͣ. Nō ē ꝑ hoc intelligendum ꝙapl̓s ꝓ ip̄is oraret ꝯtinue: ſꝫ qꝛ qͦtiēſcūqꝫ orabat de ip̄ismemoriā habebat. s Obſecrans .i. ꝑ rem ſacra dep̄cans vt or̄o ſit magis exaudibilis: ſicut cū dicimꝰ percrucē ⁊ paſſionē tua libera nos dn̄e. t. Si qūo tādēaliqn̄ ꝓſperū iter habeā ⁊cͣ. Hec forſitan fuit vna cauſa appellationis ad ceſarē: act.xv. vt ſic videret fideleſrome exn̄tes. t Deſidero .n. vos videre. Hic reddit cām ſui dicti .ſ. quare deſiderabat venire ad romanos. et aſſignat ad hoc triplicē cām: prima ē ad augmētationē ſui meriti et eoꝝ ꝑ ſuam predicationē: et hoc ēqd̓ dicit: t Deſidero em̄ vi. vos vt aliqͥd vo. impertiar gra. ſpūalis .i. vt per predicationem meā efficiamini deuotiores: et ſic in vobis augeat̉ gratia dei. vAd ꝯfirmandos vos in fide ⁊ bonis oꝑbꝰ. x Ideſt ſimul ꝯſolari in vobis. q. d. ꝑ hoc habebimus ad inuicē cōſolationē ꝑ fidem mihi ⁊ vobis cōem. et de dilatione ſui aduentꝰ ꝯn̄ter ſe excuſat dicēs: Nolo .n. vosignorare. Et patet ex p̄dictis lr̄a. y Grecis ac barbaris. Hic aſſignat̉ ſcd̓a cauſa q̄ eſt redditio debiti dicens. y Grecis ac barbaris .i. hominibꝰ ignote lingue cuiuſmōi ſt̓ oēs p̄ter iudeos grecos ⁊ latinos.Sapiētibꝰ .i. inſtructis in lege ⁊ ph̓ia. a Et inſipientibꝰ. illiteratis hoībꝰ. b Debitor ſum. ad p̄dicādū eius euangeliū ex officio apl̓atus. c Itaqꝫ ꝙ in

me ꝓmptū eſt. ex ꝑte aī licet habuerim ⁊ habeā impedim̄tū exequendi. d Et vobis qͥ rome eſtis euāgelizare .i.p̄dicare euāgeliū: licet aūt redde̓ debitū ſit neceſſitatis: tn̄apl̓s nō peccauit in hͦ ꝙ oībus gentibꝰ nō p̄dicauit qꝛ huiꝰdebiti redditio cadit ſub p̄cepto affirmatiuo: qd̓ nō obligat ad ſꝑ ſꝫ opportunitatē habita qd̓apl̓s fecit̉. eNon em̄ erubeſcoeuangeliū. Hic aſſigͣt̉ tercia ca ex honorabilitate officijdicens: Nō .n. erubeſco euāgeliū .i. p̄dicatione euangelij qꝛ hoc eſt honorificū ⁊ ſanctū: id̓o⁊ ſubdit̉: f Uirtus em̄ dei ē .i. euāgeliū eſt dei virtutꝭꝯtentiuū. g Inſalutē oī credenti.tn̄ qͣꝫtū ad effectuꝫꝓficit ſolū credentibꝰ. h Iudeoprimū et greco. perhoc nō eſt intelligēdū ꝙ apud deuꝫ ſitꝑſonaꝝ acceptio: ſꝫhoc dr̄ qꝛ iudei pernotitiā legis ⁊ prophetarū: et greci ꝑcognitionē creaturaꝝ que eſt quedā ſcala ad aſcendendūad deū ꝑ cognitionē ⁊ amorem habebāt quandā diſpoſitionē p̄ ceteris gentibꝰ ad ſuſcipiendū euangelij veritatēqd̓ ꝯtinet iuſticiā ꝑfectā: ꝓpter qd̓ ſubdit̉. iInſticiacm̄ dei in eo reuelat̉ .i. in euāgelio manifeſte tradit̉. KEx fide in fidē .i. ex fide informi ꝓcedendo ad fidē formatam: lꝫ .n. ſit idē habitꝰ: tn̄ dr̄ informis ſine charitate exn̄s⁊ ſuꝑueniente charitate formatꝰ: qꝛ ꝑ hoc actꝰ eius efficit̉meritorius vite beate. Et talis formata fides viuificatet iuſtificat ꝑfecte: ſicut ſcriptū eſt abac. ij. Iuſtus aūt ex⁊cͣ. l Reuelat̉. Poſtqͣꝫ apl̓s affectū ſue charitatis erga romanos on̄dit: hic ꝯuter vicia eoꝝ arguit: et diuidit̉in duas: qꝛ primo arguit vicia gentilū: ſcd̓o iudeoꝝ: ca. ſe.pͥma in duas: primo arguit viciā eoꝝ: ſcd̓o ꝯcludit intentū: ibi. Qui cū iuſticiā dei. prima adhuc in tres: qꝛ pͥmo arguit eoꝝ vicia ꝯͣ deū: ſcd̓o ī ſeip̄m: ibi. Propt̓ qd̓ tradidittercio in ꝓximū: ibi. Et ſicut nō ꝓbauerunt. prima in duas: qꝛ primo arguit eoꝝ cecitatē: ſcd̓o peccatoꝝ inde ſeq̄ntiū grauitatē: ibi. Et mutauerūt. primū aūt on̄dit ꝑ hoc ꝙromani vigebāt rōne et induſtria naturali: vn̄ dicit Uegetius libro de re militari: ꝙ romani queſierūt dn̄ium totiꝰterre ⁊ orbis nō multitudine populi nec fortitudine corporali: ſed ſapientia ꝯſulū et prudentia militari: ꝓpter quodex cognitiōe naturali ſibi data poterāt cognoſcere vnumſolū deū verū latria colendū: qd̓ ſi feciſſent tanqͣꝫ de bonisnaturalibus deo grati dediſſet eis cognitionē ſui ſuꝑnaturalē quā neceſſariū eſt habere ad ſalutē: ſicut patet de cornelio act. x. Sicut .n. corpore diſpoſito et organizato ꝑ naturā infunditur a deo anima: ſic talis ſuꝑnaturalis noticia hoī diſpoſito ꝑ modū p̄dictū: et ſicut deficiente naturain organizatione p̄dicta nō infundit̉ aīa: ſic homini indiſpoſito noticia fidei denegat̉. Sic em̄ fuit de romanis quide cognitiōe naturali deo ingrati ſuꝑbierūt: ⁊ ex ꝯn̄ti cecitatē mentis incurrerūt: et grauia peccata ꝯmiſerūt: ꝓpterqd̓ puniendi erāt ex iuſticia diuina: et hoc eſt qd̓ dr̄. lReuelat̉ em̄ .i. certitudinalit̓ expectat̉. m Ita dei i. iuſticia ⁊ vindicta: ſuꝑ oēm impietatem .ſ. ꝯͣ deum. Eſt .n. pietas cultꝰ d̓o exhibitꝰ: ẜm tulliū: et ꝑ oppoſitū impietas importat dei ꝯtemptū. n Et iniuſticiā hoīm .i. pctm̄ contra ꝓximū cū quo iuſte eſt viuendū. o Eoꝝ qͥ ꝟitateꝫ