Epiſtola Pauli

Incipit epl̓a beati Pauliapl̓i ad Romanos. Ca. j.Aulꝰᵇ ẜuus ieſuxp̄iᶜ vocatꝰ apl̓usſegregatꝰ ī euangeliū deiᵉ qd̓ āteꝓmiſeratᶠ ꝑ ꝓph̓as ſuos inſcripturis ſctīsᵍ de filio ſuoᵇ qͥ factus ē ei ex ſemine dauid ẜm carnē:ˡᵗ qͥ p̄deſtinatꝰeſt filiꝰ dei in v̓tuteᵏ ẜm ſpi

ritū ſanctificatōisⁱ ex reſurrectione mortuoꝝᵐ ieſu xp̄idn̄i nr̄i:ⁿ ꝑ quē accepimꝰ gtiā ⁊ apl̓atū ad obediendūfideiª in oībꝰ gentibꝰᵇ ꝓ noīeeiusᶜ in qͥbꝰ eſtis et vos vocati ih̓u xp̄i: ᵉ oībꝰ qͥ ſt̓ romedilectis dei vocatisᵍ ſāctiſGr̄a vob̓ˡ et paxᵏ a deo patreˡ et dn̄o nr̄o ieſu chriſto.nPrimū quidem gr̄as ago

Poſtilla Nicolai de lyra ſuꝑ epl̓am ad romanos. .j.Aulus ſeruus ieſu ⁊c. Hec epl̓a diuidit̉ in tresꝑtes .ſ. in ſalutationē: narrationē: et cōcluſionē.ſcd̓a ibi. Primū grās ago. tercia ibi. xvj. ca. Eiaūt qͥ potens eſt. Prima adhuc in tres. qꝛ pͥmodeſcribit̉ ſalutansꝑſona: ſcd̓o eccl̓iaſalutata: ibi. Omnibꝰ qͥ ſunt rome.tercio bona optataibi. Gratia vobiset pax. Prima vobis et pax. Primaadhuc in duas: qꝛprimo ponit̉ perſone ſalutātis deſcriptio: ſcd̓o cuiuſdādicti declaratio: ibiQuod ante ꝓmiſerat. Perſona veroſalutans pͥmo deſcribit̉ ex nominecum dicitur. aPaulus. pͥmo .n.vocatus fuit Saulus: Act. viij. ſed poſtea vocatus eſt paulus a quodā eiusnotabili facto .ſ. a ꝯuerſione pauli ꝓcōſulis: act. xiij. ſicutiacob vocatus fuit iſrl̓ ex eo ꝙ vidit dominū vl̓ potius exeo ꝙ luctatus cum angelo eſt: vt dictū fuit plenius gen.xxxij. Et ſymon vocatus eſt petrus ex ꝯfeſſione diuinitatis in chriſto: Math. xvj. Scd̓o deſcribit̉ ex religione. cūdicitur: b Seruus ieſu chriſti .i. verus chriſtianꝰ. Tercio ex officij dignitate: cū dicit̉: c Uocatꝰ pl̓s. Et qͥaapl̓atus eſt excellentior eccleſie ſtatus ad que nullꝰ aſcendit recte niſi a deo vocatus: iō bn̄ dr̄: vocatus apl̓s .ſ. adeoẜm illud hebre. v. ca. Nec quiſqͣꝫ aſſumit ſibi honorem: ſꝫqͥ vocat̉ a deo tanqͣꝫ aaron. Quarto ex modo vocationisſue: cū dr̄. d Segregatus in euāgeliū dei. p ꝟbū .n. ſpirituſſancti fuit ſegregatus a cetu apl̓oꝝ aliorūqꝫ diſcipuloꝝ ad p̄dicandū ꝑ orbē euangeliū chriſti: act. xiij. Et tūcvocatus fuit ad apl̓atū: prius tn̄ vocatꝰ fuit ad fidē act. ix.e Quod ante ꝓmiſerat. Hic conſequenter declarat̉ duplex dictum ⁊ primo declarat̉ primū: ſcd̓o ſcd̓m: ſcd̓a ibi.Per quem accepimus. Primū aūt eſt: quia dixerat: Segregatus in euangeliū dei. iō declarat: quale ſit illud euangelium .i. bonuꝫ nunciū a deo patribus veteris teſtamenti promiſſum: ⁊ hoc eſt quod dicit: e Qd̓ an̄ ꝓmiſerat.ſ. deus pater. f Per ꝓpbetas ſuos in ſcripturis ſanctꝭſicut patet hieremie. xxxj. Ecce dies veniūt dicit dn̄s ⁊ feriam domui iſrl̓ ⁊ domui iuda fedus nouū: nō ẜm pactumqd̓ pepigi in dic illa cum patribus vr̄is qͥ app̄hēdi manūeoꝝ vt educerē eos de terra egypti: ſed hoc erit pactuꝫ qd̓feriam cū domo iſrael. et ſeqͥtur: Dabo legē meā in viſceribus eoꝝ et in corde eoꝝ ſcribam eam. Chriſtus .n. legeꝫnouam in euangelio ꝯtentam non tradidit ſcriptura: ſedverbo ſuo ⁊ ſpūſancto de celo miſſo impreſſit illam cordibus apl̓oꝝ ⁊ alioꝝ diſcipuloꝝ: ſꝫ ip̄i poſtea ſcripſerunt admemoriam fututoꝝ: et iō dr̄ Eſa. xl. Conſolamini ꝯſolamini popule meꝰ dicit dn̄s deus veſter: loquimini ad corhieruſalem: quia ſicut dictum eſt lex noua ſcripta fuit ſuꝑhominum corda. Scd̓o oſtendit quale ſit euangeliū iſtudex ſubiecto: cū dr̄. g De filio ſuo. qui eſt vnus deus cūpatre ab eterno ⁊ verus homo ex tꝑe: ideo ſubdit̉. hQui factus eſt ei ex ſemine dauid ẜm carnē. Nō .n. dei filius vel ip̄e chriſtus poteſt dici factus abſolute: qꝛ ſuppoſitum filij eſt eternū: ſicut ſuppoſitū patris: pōt tn̄ dici factꝰcum determinatione .ſ. homo ẜm carnē: qꝛ natura humana xp̄i facta eſt ⁊ eſt vnita ad ſuppoſitū diuinū: et hoc tꝑei Qui predeſtinatus eſt filius dei in virtute .i. in equalitate potentie cum deo patre. Ad cuius intellectū ſciendūꝙ predeſtinatio eſt eterna dei ordinatio de agendis in tꝑeꝑ gratiā eius: eſt em̄ preꝑatio gratie in pn̄ti et gloris in fu

turo: ꝓpter quod importat anteceſſionē reſpectu p̄deſtinati. filiꝰ aut in natura diuina eſt coeternus pr̄i: ⁊ ſicnō pōt dici p̄deſtinatꝰ: ſꝫ in hūana naͣ poſterior eſt pr̄eq̄ vnita ē deitati in tꝑe: ⁊ hec vnio facta ē ex dei p̄deſtinatione: aliter eius deitati de nouo aliqͥd accideret qd̓eſt impoſſibile:⁊ eſt ex eiꝰ meragr̄a ꝓpter qd̓ cadit ſb̓ p̄deſtinatione diuina. etideo ſicut hec ꝓpoſitō: homo factus eſt deus vl̓filius dei. eſt vera ita ⁊ hec: chriſtus ẜꝫ ꝙ homop̄deſtinatꝰ eſt eēfilius d̓i qͥ innatura diuina cqlis eſt patri ī potentia: KScd̓m ſpm̄ ſanctificatiōis. hocrefert̉ ad illudquod p̄mittiturQui factus eſt ei ex ſemine dauid ẜm carnem. ne fortealiqͥs crederet ꝙ deſcendiſſet de dauid ꝑ virtutē generatiuā ſicut alij: qd̓ eſt falſum: qꝛ de eo deſcendit tm̄ ẜmcorpulentā ſubſtantā de ꝟgine aſſumptā: ⁊ ꝟtute actiua ſpūſſancti formatā: que virginē ſanctificauit ⁊ impregnauit. l Ex reſurrectione mortuoꝝ. hoc refertur ad illud quod p̄dicit̉ qͥ p̄deſtinatus eſt filius dei invirtute .i. in equalitate potentie vt dictū eſt q̄ apparuitin chriſto ex reſurrectiōe mortuoꝝ: ad quā reqͥrit̉ potētia infinita ꝑ quā ſe ⁊ alios mortuos ſuſcitauit. mIeſu xp̄i dn̄i nr̄i .i. a xp̄o dn̄o nr̄o. hic ponit̉ genitiuusꝓ ablatiuo. n Per quē accepimus gratiā ⁊ apl̓atum. Hic declarat ſcd̓m dictū .ſ. qualiter acceptus ē adapl̓atu .ſ. ꝑ ieſum xp̄m qui eſt mediator dei ⁊ hominuꝫ⁊ ideo dona ſpūſſancti veniūt ad homines ꝑ ip̄m. dcm̄aūt ē sͣ. ꝙ hec vocatio fuit p ſpm̄ſanctum. Ex qͦ ſeqͥt̉ ꝙmediāte xp̄o apl̓atus ꝯceſſus fuit paulo: iō dicit̉: Perquē accepimus grām ⁊ apl̓atū: ⁊ iungit hec duo ſimulqꝛ natura nō deficit in neceſſarijs ſꝫ cū forma ſubſtātiali datꝭ ꝓprietates q̄ ſunt neceſſarie in oꝑibus ꝯgruentibus ip̄i forme ⁊ multo magis actor nature nō deficit īneceſſarijs: ꝓpter quod ꝯcedens dignitatē apl̓icam ſimul dat gr̄am ad exequendū ꝯuenienter officiū pertinens ad illā dignitatem: niſi ſuſcipiēs obicē ſibi ponat̉o Ad obediendū fidei .i. ꝑatus ſum totaliter me exponere obſequio fidei. a In om̄ibꝰ gentibꝰ .i. vt fides dilatet̉ in omnibꝰ gentibꝰ. b Pro nomine eiꝰ..i. ad gloriā noīs chriſti. c In quibus .ſ. fidelibus.d Eſtis ⁊ vos vocati ad fidē ieſu chriſti .i. a ieſu chriſto a quo eſt hec vocatio. c Omnibꝰ qͥ ſunt rome.Hic ꝯſequenter expͥmunt̉ ꝑſone ſalutate: cū dr̄: Om̄ibus qui ſunt romē. nō generaliter ſed fidelibꝰ: iō ſubditur: f Dilectis dei i. a deo vocatis. g Sanctis.j. chriſtianis qui ſunt ſanctificati ꝑ baptiſmum. hGratia vobis ⁊ pax. Hic expͥmūtur optata bona queſunt bona ſimpliciter: ꝓpter quod abſolutē pn̄t optarialijs et ſibi: et hec ſunt gratia in pn̄ti et gloria in futuro: ideo ſubditur: i Et pax. Appetitus enim hominis non poteſt totaliter quietari niſi in gloria. k Adeo patre noſtro. qui eſt dator gratie et glorie. l Edomino ieſu chriſto. qui eſt vnus deus cum ipſo: ſet ſicdator gratie et glorie ſicut ipſe. m Primum quidem gratias ago deo meo. Hic conſequenter poniturnarratio in qua explicat̉ intentio apl̓i que eſt commendare gratiam dei per quam romē erant vocati ad fidēaliqui iudei ⁊ aliqͥ gentiles: oſtendendo ꝙ vtriqꝫ ad ſalutem indigebant gratia dei: quia ſcientia acquiſita nō