Iohannis
Et vidimus gloriam eiusgloriam quaſi vnigeniti apatre:ˡ plenū gr̄eᵐ ⁊ veritatis. Ibhānes teſtimoniū
ꝑhibet de ip̄o:ᵈ ⁊ clamat dicēs. Hic erat quē dixiˢ quipoſt me venturus eſt: anteme factus eſt: qꝛ prior me
quia ꝑ tale fieri nō hr̄ ꝙ deus de nouo incipiat eſſe qd̓eſt impoſſibile: ſed ꝙ incipiat eſſe hō quod eſt poſſibileqꝛ ſuppoſitū diuinū eſt infinite ſubſiſtentie: ⁊ iō pōt naturā in ſeip̄o ſuſtentare: vt diffuſius declaratur. iij. ſententiarū. Cōſiderandū tn̄ ꝙ euāgeliſta nō ſine rōe dicit verbū eſſe factum carnē magis qͣꝫ hoīem qͥaꝑ hoc euitat̉ error illoꝝ qͥ dixerunt naturā humanā habere inchriſto hypoſtaſim ꝓpria. ſi em̄dixiſſet verbumfactū eſt hō: cuꝫhō ſignificet naturā humanā in ſuppoſito dediſſꝫ occaſioneꝫ cogitandi ꝙ natura humana in xp̄o ſubſiſteretin ꝓpria hypoſtaſi. Sil̓r magis dixit verbū factū eē carnem qͣꝫ aīam: ne daret̉ occaſio cogitādi ꝙ illa vnio eſſet tm̄ ẜm actū aīe vt ꝑ cognitionē ⁊ amorē: nō tn̄ ī vnitate ſuppoſiti. i Et vidimꝰ. Poſtqͣꝫ euāgeliſta declarauit ꝟbi emanationē ⁊ eiꝰ incarnationē. hic ꝯn̄r oſtēdit qualiter ip̄e ⁊ alij apl̓i habuerunt de hoc cognitionēEt diuidit̉ ī duas ꝑtes: qꝛ pͥmo pōit īnoteſcēdi modūſecūdo manifeſtat ip̄ꝫ: ibi. Et de plenitudine. prima induas: ẜm duplicē modū innoteſcendi quē ponit: ſcd̓aibi Iohānes ꝑhibet. primus aūt innoteſcendi modꝰeſt ꝑ viſum. Sciendū tn̄ ꝙ videre aliqn̄ accipit̉ nō ſolū ꝓ viſione corporali: ſed etiā ꝓ cognitiōe intellectuali: ꝑ quē modū dicimus: vides tu hoc .i. intelligis? ⁊ hoceſt qꝛ viſus ē ſpūalior int̓ alios ſenſꝰ ⁊ plures reꝝ differentias nobis demonſtrat: vt hr̄. jͣ. meta. ⁊ iō noīe vtſus vtimur aliqn̄ in his q̄ ꝑtinēt ad intellectū: vtroqꝫmō videndi habuit iobānes et alij apl̓i noticiā ꝟbi incarnati: qꝛ cū ip̄o fuerūt corꝑaliter ꝯuerſati. ⁊ ſic viderūt ſenſibilit̓ oꝑa virtutē totius creature excedētia: ſicut eſt ſuſcitatio mortui: illuminatio ceci: ⁊ cōſil̓ia: ex qͥbus viſu mētꝭ ꝑceperūt eiꝰ diuinitatē in carne latēte.viderūt etiā hoc mentaliter ꝑ internā inſpirationē: qn̄aperuit eis ſenſum vt intelligerent ſcripturas: vt habetur Luce vlti. ⁊ hoc ē qd̓ dr̄. i Et vidimꝰ gl̓iam eiꝰ.i. excellentiā oēm creaturā excedētē: ꝓpter qd̓ ſubdit̉quaſi exponendo p̄dictā gl̓iam. k Quaſi vnigenitia pr̄e .i. naturalit̓ ab eo ꝓcedētis ⁊ ꝑ ꝯn̄s eādē naturānumero cū ip̄o hn̄tis. hoc em̄ viderūt apl̓i primo ꝑ patris teſtimoniū in trāſfiguratione in qua fuit iohānescū petro ⁊ iacobo: vt hr̄ Math̓. xvij. ⁊ iō tunc audiuitvocē patris dicentis de xp̄o: Hic eſt filiꝰ meus dilectꝰ⁊cͣ. ſcd̓o viderūt hoc ꝑ angeloꝝ obſequiū: qꝛ angeli miniſtrabant ei ſicut ſuꝑiori: vt habetur Math̓. iiij. Supra naturam angelicā nihil eſt niſi natura diuina. tercio viderunt hoc ꝑ hoc ꝙ creature etiā viſibiles obediebant ei ad nutum ſicut dn̄o et creatori: ꝓpter quod dixerunt Mathei. viij. Qualis eſt hic quia venti ⁊ mareobediunt ei. quarto hoc viderunt ꝑ docendi et oꝑandimodū: Moyſes em̄ ⁊ alij ꝓphete nō dabant ppl̓o precepta: ſed de preceptis dei ip̄m inſtruebant: et ideo dicebant: hec dicit on̄s: vel aliquid ſimile. Similit̓ d̓ moyſe ſcriptū eſt: locutꝰ eſt dn̄s ad moyſen ⁊cͣ. Chriſtus āttanqͣꝫ deus ⁊ ꝓpria auctoritate loquens dabat doctrinam ſuam: vt patet Mathei. v. vbi frequenter dicit̉.Ego autem dico vobis. vnde in fine illiꝰ ſermonis dr̄ꝙ erat docens ſicut ptātem habēs. Et ſimiliter perpenderunt ꝑ oꝑandi modū: qꝛ et ſi alij fecerunt miracula:hoc fuit tm̄ deprecando: chriſtus autem etſi in miraculis faciendis aliquando orauerit: vt in ſuſcitatione lazari: Iohannis. xj. tamen communiter miracula faciebat imperando: vt patꝫ ex decurſu euangelij: per quodoſtendebatur ꝙ illa faciebat virtute ꝓpria: ſicut deusꝓpter quod dicit̉ Luce. vj. ꝙ virtus exibat de illo: et ſanabat omnes. Sequitur. l Plenū gratie. et hoc pͥmo ꝓpter gratiam vnionis: ille em̄ perfectiſſime eſt ple-
nus gratia qui perfectiſſime deo coniungitur: natura aūthumana in chriſto non ſolum coniuncta eſt deo ꝑ cognitionem ⁊ amorem ſicut in alijs: ſed per realem vnionem⁊ hec dr̄ in chriſto gratia vnionis: per quam homo dr̄ deuset econuerſo ꝑ communicationem idiomatū. Dicit̉ aūttal̓ vnio gratia inqͣꝫtum diuina liberalitate ⁊ miſericordia facta eſt: ſecūdoꝓpter gratiā habitualem: que plenius fuit in chriſtoqͣꝫ in alijs: propterhoc dicit̉ infra. iij.capitulo ꝙ datꝰ eſtei ſpiritus non admenſurā: qꝛ nō ſolū habuit plenitudinē ſufficientie: ſꝫ etiam redūdātie in alios: qꝛ ē caput nō ſolū hoīm ſed etiamangeloꝝ. Ꝙ aūt virgo maria ⁊ aliqͥ alij ſancti legūtur pleni gr̄a vt dr̄ de maria Luce. jͣ. ⁊ de ſtephano act̄. vj. hec tn̄ē alia plenitudo: plenū .n. opponit̉ vacuo: ⁊ iō tot modisdr̄ plenū qͦt modiſ dr̄ vacuū. Dr̄ āt vacuitas gr̄e: vno mōꝓpter virtutis defectū circa ꝓpriū ſubiectū: ⁊ tali vacuo opponitur plenitudo gr̄e ſanctoꝝ. Alio mō dr̄ vacuitas greeo ꝙ nō redūdat ad corpus: ⁊ tali vacuo opponit̉ plenitudo marie inqͣꝫtū gr̄a eius aliquo mō redundat ad corpus ſuꝑnaturaliter cōcipiendo plenitudo tn̄ marie nō ſeextendit ad alios: ita ꝙ ſit gr̄e datrix: ſed ſolū inqͣꝫtū ē gr̄eimpetratrix: xp̄i aūt plenitudo ad alios ſe extēdit: ⁊ ſic opponit̉ vacuo nō ſolū reſpectu ſui: ſꝫ etiā alioꝝ qꝛ fuit ī xp̄oplenitudo gr̄e n̄ ſolū reſpectu ſui ſꝫ et̓ reſpectu alioꝝ. mEt veritatis. In qͣꝫtū in ip̄o fuit veritas dīna ſiue increata ꝑ vnionē. Sil̓r in aīa xp̄i fuit plenitudo veritatis inqͣꝫtum habuit noticiā oīm qͥ cognoſcit deus noticia viſiōisSil̓r fuit in xp̄o plenitudo veritatis inqͣꝫtū impleuit oēſfiguras ⁊ ꝓmiſſiones legis moſaice. n Iohānes teſtimoniū ꝑhibet. Hic ponit ſcd̓m modū q̄ innotuit iohanni ⁊ apl̓is alijs verbū incarnatū: ⁊ hic modus fuit ꝑauditum: qꝛ audiuit a iohanne teſtimoniū de xp̄o ꝙ erat efficax ꝓpter iohannis mirabilē natiuitatē: ⁊ ꝓpter excellēteꝫvite ſue ſanctitatem: ⁊ hoc ē qd̓ dr̄. n Iohannes teſtimoniū ꝑhibet de ip̄o. ⁊ bn̄ dicit ꝑhibet ad on̄dendū ꝙ eiꝰteſtimoniū fuit cōtinuatū: qꝛ nō ſolū ſemel ſed pluries teſtificatꝰ eſt de xp̄o: ⁊ iō dicit ꝑhibet ad denotandū ꝯtinuationē huiꝰ teſtimonij. ſcd̓o on̄dit̉ iſtud teſtimoniū clarū?cū ſubdit̉. o Et clamat. qꝛ iohānes noloquebatur dechriſto in occulto ſicut faciunt illi qui habent doctrinā ſuſpectā: ſed in palā corā ppl̓o. Dicit̉ aūt hoc teſtimoniū certū ⁊ verū: qꝛ eodē mō teſtificatus eſt priꝰ de xp̄o in abſentia: et poſt in pn̄tia qd̓ notat̉ cū dr̄. p Hic erat quemdixi .ſ. ante: ⁊ idē mō dico. vlterius on̄dit̉ ꝙ de xp̄o dixitcū dr̄. q Qui poſt me venturus eſt. ꝑꝫ qꝛ iohānes nōloquitur de aduentu xp̄i in mundū qꝛ iā erat natus: ⁊ fere. xxx. annoꝝ. ſed loquit̉ de aduentu ad p̄dicandū: ⁊ myſteriū nr̄e redemptiōis complendū. r Ante me factꝰeſt. Ex hoc loco arguit arrius: ꝙ verbum ẜm naturā verbi ſit factū: qꝛ nō eſt dubiū ꝙ iohānes p̄ceſſit xp̄m ẜm carnē: ⁊ iō cū dicit: Antē me factus eſt. de natura verbi intelligendū eſt: ſꝫ lr̄a ſequēs hoc deſtruit ꝑ hͦ qd̓ ſubdit̉. Quiaprior me erat. ⁊ ꝑ cōſequēs habuit eſſe an iohannē: id̓o ſide factione nature loq̄ret̉ aliter ordinaſſet lr̄am. d. Priorme erat: qꝛ an̄ me factꝰ es: ⁊ iō ſic dꝫ intelligi. An̄ me factus eſt .i. mihi p̄latus: cuius rationē aſſignat dicens.s Quia prior me erat. nō ẜm humanitatē ſed ẜm diuinitatem in qua eſt ab eterno. Pōt etiā aliter exponi referendo hoc ad xp̄m ẜm humanā naturam. Ad cuiꝰ intellectū ſciendū ꝙ puer eſt in fieri ẜm curſuꝫ nature vſqꝫ adnatiuitatē: Chriſtus aūt ab inſtanti conceptionis habuitcorpus omnibus lineamentis diſtinctū: et animam omnibus virtutibus ⁊ ſcientijs ꝑfectam: qͣꝫuis nondum habuerit ꝑfectā corꝑis qͣꝫtitatem: et hoc fuerat predictumHieremie. xxxj. Nouum faciet dominus ſuper terrā: mulier circūdabit virum: quia chriſtus ab inſtanti conceptō