Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Euangeliū

dus per ipſuꝫ factus eſt:ᶻ etmūdus eum non cognouit.In propria venit:ᵇ ⁊ ſui eūanō receperūt. Quotqͦt ātreceperunt eum: dedit eisptātem filios dei fieri his

qui credunt in nomine eiꝰ.Qui non ex ſanguinibus:neqꝫ ex voluntate carnis:neqꝫ ex volūtate viri: ſꝫᵍ exdeo nati ſunt. Etʰ verbū caro ſcm̄ ē: ⁊ habitauit ī nob̓

Inuiſibilia dei a creatura mūdi .i. ab hoīe: ꝑ ea que factaſunt intellecta cōſpiciunt̉ ⁊cͣ. Et hec rō tangit̉ cū dicit̉.y Et mundus ꝑ ipſum factus eſt. qꝛ noīe mundi omīscreatura intelligit̉: vt dictum eſt que ducit in cognitionēcreatoris ſicut effectꝰ in cognitione ſue cāe. z Et mūdus. Hic remouetquandam obiectōnem: quia cōtra p̄dicta poſſꝫ obijci ꝑhoc ꝙ videmꝰ multos homines nonhabere cognitionēdei: Et ip̄e reſpondet ꝙ hoc non eſtex defectu lucis: ſꝫmagꝭ ex malicia hominū ab ea ſe auertentium. d.z Et mūdus eum nō cognouit. Nomine mundi intelliguntur peccatores mundialiter viuentes: ⁊ iō alit̓ accipitur mūdus ꝙͣ in ꝑte p̄cedenti: qꝛ ibi accipit̉ ꝓ eſſentijs rerū: hic ꝓ malicijs hoīm. a In ꝓpria venit .i. in mūdoquē ip̄e fecerat veīt per carnis aſſūptionē: et ſic fuit ibi nouo mō. vel aliter. In ꝓpria venit .i. in iudeā q̄ dicebat̉ terra dei: vt pꝫ in pluribꝰ locis veteris teſtamenti. b Etſui eū nō receperūt .i. iudei: qꝛ in veteri teſtō dicunt̉ ppl̓uspeculiaris ip̄ius dei: qꝛ paucid̓ iudeis comꝑatiue crediderunt xp̄o: ẜm ꝙ fuerat p̄dictū: Eſa. viij. Ꝙ eſſet futurusin lapide offenſionis ⁊ ī petrā ſcādali duabꝰ domibꝰ iſrl̓.c Quotquot. Hic ꝯn̄ter ponit̉ aduentus xp̄i vtilitas ſiue fructus: ⁊ diuidit̉ in duas: qꝛ pͥmo on̄dit̉ ꝓpoſitū: ſcd̓oremouet̉ quoddā dubiū: ibi. Qui nō ex ſanguinibꝰ. Circa primū ſciendū ꝙ ſicut verbū incarnatū eſt vere filiusdei naturalis: ita illi qͥ fiunt mēbra eius ꝑ fidē formatā efficiunt̉ filij adoptiui: ⁊ in hoc apparet vtilitas nobis ꝓueniens ex ſuo aduentu: ⁊ hoc eſt qd̓ dr̄. c Quotqͦt autēreceperūt eū. credēdo. d Dedit eis ptātē filios dei fieri. ꝑ regeneratōnē baptiſmi qͥ nō dat̉ niſi ꝓfitentibꝰ fidēxp̄i ꝑ ſe ſi ſint adulti. vel ꝑ aliū ſi ſint ꝑuuli. e Qui n̄ exſanguinibꝰ. h̓ ꝯn̄r remouet dubiū: qꝛ poſſꝫ forte aliqͥs credere ꝙ hec generatio eſſet ꝑ modū generatiōis carnalis:iō hoc remouet dicēs. Qui nō ex ſanguinibꝰ ⁊cͣ. lꝫ em̄ ſanguis in latino plurale nō habeat: hꝫ tn̄ in greco: ⁊ iō tranſlator vt ſequeret̉ veritatē textꝰ nō curauit de regul̓ grāmatice trāſferēs in plurali: Ex ſanguinibꝰ. Ad generatōnē em̄ carnalē ꝯcurrit duplex ſanguis: qꝛ ex ꝑte mr̄is reqͥrit̉ ſanguis meſtruus ꝓ materia: ex ꝑte viri reqͥrit̉ ſemein qͦ ꝯſiſtit ꝟtus formatiua: hoc aūt ſemē eſt reſiduū alim̄ti ſāguinei: qꝛ nutritiua miniſtrat materiā ip̄i generatiuehoc tn̄ reſiduum quod tranſit in ſemen dealbatum eſt: ꝑꝑmaiorem digeſtionem. Iſtos igitur ſanguines excluditeuangeliſta a generatione ſpirituali dicens. Qui non exſang. nati ſunt. f Neqꝫ ex voluntate car. ꝑ carnem hicintelligit̉ femina que parū participat de ratione reſpectuviri: ꝓpter hoc nominatur caro Gen̄. ij. Hoc nūc os ex oſſibus meis ⁊ caro de carne mea. copula aūt maſculi et femine requirit̉ in carnali generatiōe: ſic in omni alia actōne naturali requiritur cōiunctio actiui ⁊ paſſiui: et hec copula maris et femine excludit̉ a generatione ſpūali: cumdr̄. Neqꝫ ex voluntate carnis neqꝫ ex voluntate viri. Alit̓pōt exponi ita ꝙ ꝑ voluntatē carnis intelligatur concupiſcentia large loquendo de voluntate: prout accipit̉ ꝓ appetitu ſenſitiuo: per voluntatem viri intelligatur appetitus intellectiuus: quia vterqꝫ appetitus concurrit in generatione carnali hominis. Appetitus ſenſitiuus vt mouens: intellectiuus vt cōſentiens: et hoc remouetur a generatione ſpirituali: cum dicitur. Neqꝫ ex volūtate carnis ⁊cͣ. qualiter aūt fiet generatio iſta on̄ditur cum dicit̉.Sed ex deo nati ſunt. inqͣꝫtum hoīes a deo recipiētesgr̄am trahunt̉ quodammō ad naturā diuinā: qꝛ ꝑ donūgr̄e efficiunt̉ ꝯſortes diuīe nature vt hr̄. ij. Pe. j. Per quēma. ⁊ p̄cioſa nobis promiſſa donauit: vt ꝑ hec efficiaminiirn̄ale

cōtrahūt quādam maculam ⁊ feditateꝫ ex mō ſue generationis: nō ſic autem filij ſpirituales: ſed magis nōbilitatem. h Et verbum caro. Hic ꝯn̄r on̄dit modū verbi in mundum venientis: qꝛ nō venit vbi priusnō erat: ſed qꝛ nouo mō ibi incepit eſſe ſicut rex qͥ priꝰeſt ī aliqua ciuitate ꝑ ſui potētiā tm̄: qn̄ venitilluc ꝑſonaliterincipit eē nouomodo .ſ. ꝑ ſui p̄ſentiam: ſic deuſfilius qui priuserat in mūdo ꝑpotentiā pn̄tiā⁊ eſſentiā: vt pꝫꝑ predicta: veītibi nouo mō ſcꝫꝑ carnis aſſumptionem: ⁊ hoc eſt qd̓ dr̄. Et verbū caro factum eſt ⁊ habitauit in nobis. Ex hoc verbo: verbūcaro factū eſt Euchites accepit occaſionē errādi dicēsꝙ ex verbo ⁊ carne facta eſt vna natura ſicut ⁊ vna perſona: ſed hoc manifeſte pꝫ falſum et impoſſibile: qꝛ illanatura eſſet cōpoſita ex verbo ⁊ natura bumana: et ſicverbum veniret in compoſitionem alterius: hoc auteꝫeſt impoſſibile: qꝛ omne quod componit̉ alteri eſt aliquo modo in potentia: potētia autem nullo mō pōt eēin verbo cum ſit actus purus: ergo ⁊cͣ. Iteꝫ ſi eſſet poſſibile vnam naturam ex ambabus fieri illa tn̄ nō eſſetnatura humana nec diuina: qꝛ natura ꝯpoſita ex duabus non eſt aliqua illaꝝ: ſed aliquid aliud reſultans exipſis: vt pꝫ de mixto ex elementis: qꝛ mixtum non ē aliquod elementoꝝ nec ipſa ſimul ſumpta: quia tunc mixtum non eſſet aliquid vnum: et ideo ſi ex verbo ⁊ carne fieret vna natura: ſequeretur ꝙ chriſtus nō eēt homo neqꝫ deus contra ſcripturam noui et veteris teſtamenti: ꝓpter quod arrius dixit ꝙ ex carne et verbo nōeſt facta vna natura: ſed ip̄m verbum carnem aſſumpſit non tamen animam: qꝛ verbum ſupplet locū anīeẜm ipſum: ſed iſtud dictum implicat contradictioneꝫ:quia caro non eſt in ſpecie carnis niſi per animaꝫ: vt habetur. iiij. metheoroꝝ. ⁊ ideo dicere ꝙ verbum aſſūpſitcarnem ⁊ non animam implicat contradictionē. Necvalet ꝙ dicit verbum ſupplere locū aīe: qꝛ caro illa etiāẜm ipſum non eſt informata per verbum ſed tm̄ aſſumpta. Et ſi diceret ipſam per verbum informari: hoc tamen eſt impoſſibile. Item ſequeretur ꝙ xp̄s nō eēt homo: vt patet manifeſte: ꝓpter quod appollinaris dixit:ꝙ verbū aſſūpſit carnē: qꝛ ẜm ip̄m aſſūpſit aīam ſenſitiuā q̄ dat eē carni: nō tn̄ aſſumpſit aīam intellectiuā cūverbum ſit maxime intellectiuum: et ideo in chriſto ſolummodo ponebat intellectum verbi: ſed hoc ptꝫ falſum: quia licet iſte in chriſto poſſet ſaluare carnem nōtn̄ carnē humanam: qꝛ caro nō dr̄ humana niſi ꝑ aīaꝫintellectiuā: etiā ẜm ponentes pluralitatem formarū.Item chriſtus non eſſet homo: cum homo in ſpecie humana reponatur per animam intellectiuā: ſed magꝭ eſſet animalbrutum: quia anima ſenſitiua non reponitniſi in ſpecie bruti. hec autem omnia contra fidem ſuntet ſacram ſcripturam: ⁊ ideo ſunt tanqͣꝫ heretica reprobata: ⁊ licꝫ pluribus alijs vijs poſſent predicta improbari: tn̄ ꝓpter prolixitatem vitandam omitto: ꝓpter qd̓dicendum ꝙ cū dr̄. Verbum caro factum eſt. ꝑ carneꝫintelligitur natura humana: ſicut frequenter in ſacraſcriptura: vnde dicitur Eſa. xl. Omnis caro fenum ⁊cͣEt ꝙ ꝑ carnem intelligatur natura humana patet perillud quod ſubditur. Uere fenum eſt populus. Caroigitur iſta .i. natura humana: aſſumpta eſt a verbo nōin vnitate nature: ſed in vnitate ſuppoſiti vel perſone⁊ ideo eſt ſenſus. Verbum caro factum eſt. ac ſi dice̓t:deus homo factus eſt: quia licet fieri repugnet de verbo abſolute: poteſt tamen dici de eo ratione nature humane adiuncte: et diffuſius declaratur. iij. ſententiaꝝ