Iohannis
nomen erat iohannesʰ Hicvenit in teſtimonium vt teſtimonium perhiberet d̓ lumine:ᵖ vt omnes crederentper illum.q Nō erat ille lux
ſed vt teſtimonium perhiberet de lumine. Erat luxvera: qui illuminat omneꝫhoīemᵈ veniētē in hūc mūdū. In mūdo erat: ⁊ mun
p̄currēdū an̄ illū q̄ eſt auctor gr̄e: ẜm ꝙ dr̄. jͣ. e. c. Gr̄a ⁊veritas ꝑ ieſum xp̄m facta eſt. Sil̓e inuenit̉ in veteri teſtamēto: qꝛ abraā yſaac ⁊ iſrl̓ ſic noīati ſunt ex dīna ordinatiōe: ad deſignādū eoꝝ ꝓprietatē. Quarto deſcribitur eius commendatio ex officij nobilitate: cū ſubdit̉.o Hic ve. vt teſti. ꝑhibe. de lumīe .i. de filio deiin mūdū veniēte: hoc aūt teſtimoniū ꝑhibuitp̄dicando eiusexcellentiaꝫ: vthabetur. jͣ. e. ca.Ip̄e eſt qui poſtme venturꝰ eſt:cuius nō ſuꝫ dignus vt ſoluā corrigiā calciamēti eiꝰ. Sil̓r teſtimonium ꝑhibuit baptizādo in aqua: vt ꝑ hoc deſignaret illum qui erat venturus baptizare in ſpirituſancto: ꝓpt̓qd̓ forma baptiſmi iohannis erat in nomine venturi:vt hr̄ actuū. xix. Sicut em̄ ꝓphete antiquitus denūciabant aliqn̄ futura nō ſolū verbis ſed etiā factis. Quodpatet de hieremia q̄ poſuit cathenā in collo ſuo vt verbo et facto p̄nūciaret captiuitatē futurā regis ⁊ ciuitatis: vt hr̄. xxvij. Sic iohannes baptiſta p̄dicando ⁊ baptizando annūciauit aduentū redemptoris. Finis ātſui officij tangitur: cū ſubdit̉. p Ut oēs crederentꝑ illū. nō dicit in illū: qꝛ hoc finalit̓ p̄dicabat: vt ppl̓s crederet in ip̄m venturū. Notādū ꝙ illud qd̓ dr̄ hīc. Oēscrederēt ⁊cͣ. refertur ad illud qd̓. sͣ. dcm̄ eſt. Fuit homomiſſus: qꝛ hic loquebat̉ general̓r oībꝰ: nō ſic aūt loqͥt̉angelus ſed ſolū excellentibus: vt. sͣ. dcm̄ ē. q Nōerat ille lux. Hic tollit̉ occaſio erroris. Ex hͦ em̄ ꝙ euāgeliſta dixerat de iohanne tot magnifica: poſſet aliqͥscredere ꝙ eius aduentus ſufficeret ad ſaluteꝫ generishumani: ſicut et de ipſo multi ſt̓ opinati ip̄m eſſe xp̄mꝓpter excellentiā ſue ſanctitatis: ꝓpter qd̓ ſacerdotesiudeoꝝ miſerunt ab hieroſo lymis interrogantes ſi ipſe eſſet chriſtus: vt hr̄ eo. c. et ideo euangeliſta oſtēditꝙ eius aduentus nō erat ſufficiens ad ſaluādū humanū genus dicens. Non erat ille lux qui poſſet menteshoīm luce gratie illuſtrare: ſed tm̄ erat precurſor hꝰ lucis: iō ſubditur: r Sed vt teſti. phi. de lu. Modusaūt teſtificandi iam p̄dictus eſt in parte immediate p̄cedenti. Sed ꝯͣ hoc vr̄ eſſe illud qd̓ dr̄ epheſ. v. Eratisaliqn̄ tenebre: nūc aūt lux in dn̄o: et ſic rō lucis ꝯuenitcuilibet iuſto: ⁊ ꝑ ꝯn̄s Iohāni. Dicendū ꝙ lux gr̄e dupliciter accipit̉ in ſcriptura. Uno mō ꝑ eēntiā: et ſic ſoli deo ꝯuenit: ⁊ appropriat̉ filio in diuinis ſicut et aliaq̄ ꝑtinēt ad noticiāa: ⁊ iō ꝓprietas hꝰ lucis de iohāne negatur ſed d̓ chriſto affirmat̉: vt ſtatī patebit. Alio mōaccipit̉ lux ꝑ participationē: ⁊ hoc bn̄ ꝯuenit Iohāni⁊ alijs ſanctis: ⁊ ſic loqͥtur apl̓s in auctoritate p̄dicta.s Erat lux vera. Poſtqͣꝫ euāgeliſta declarauit miſſionem p̄curſoris. hic ꝯn̄r agit de aduentu redēptoris. etdiuidit̉ in tres: qꝛ primo on̄dit̉ neceſſitas huiꝰ aduentus: ſcd̓o inde ꝯn̄s fructꝰ ibi. Quotquot aūt. tercio veniendi: modus: ibi. Et verbū caro factū eſt. Circa pͥmūꝯſiderandū ꝙ rō naturalis eſt defectiua in cognitionediuinoꝝ: qꝛ nō attīgit ad eoꝝ cognitionē niſi ꝑ effectꝰqui diſtant a deo in infinitū. Item reuelatio de diuinisin veteri teſtō erat imꝑfecta: qꝛ ſub velaminibus ⁊ fīguris ꝓpter qd̓ an̄ aduentū chriſti hoīes multipliciter errabant circa cognitionem diuinoꝝ: vt patet inſpicienti illius tꝑis decurſum: et iō aduentus chriſti in mūdūfuit neceſſariꝰ ad illuminandū hoīes in cognitiōe diuinoꝝ ẜm ꝙ ip̄emet dicit. jͣ. xix. Ego in hoc natus ſum etad hoc veni in mūdū vt teſtimoniū ꝑhibeā veritati: iōvidemus ꝙ poſt eius aduentū idolatria ceſſauit quaſi ꝑ totū mundū ſicut fuerat ꝑ zachariā ꝓphetā p̄dcm̄ca. xiij. Et erit in die illa dicit dn̄s diſꝑda noīa idolorūde terra. Ꝙ aūt xp̄s ſit lux ſufficiēs ad talē illuminatō
nem on̄dit triplici ratiōe: prima ratio ꝓcedit ex lucis hūius veritate: ſcd̓a ex ip̄ius p̄ſentialitatē: terciā ex euidētieius manifeſtatōne: ſcd̓a tangitur ibi. In mūdo erat. tercia ibi. Mūdus ꝑ ip̄m factꝰ eſt. Circa primū aduertēdūꝙ aliquid dr̄ veꝝ tripliciter. Uno mō qꝛ diſtinguit̉ ꝯtrafalſū: ſcd̓o qꝛ diſtinguit̉ ꝯtra figuraleinqͣꝫtū figura recedit a ꝑfecta rei veritate: tercio qꝛ diſtīgͣuitur ꝯͣ ꝑticipāsqꝛ illud qd̓ eſt taleꝑ participationeꝫdeficit a ꝑfectiōe illius qd̓ eſt tale ꝑ eſſentiam. Lume ergo rōis naturalis īcognitione diuinoꝝ primo deficit a rōne vere lucis: quiaetſi ꝑ eā ph̓i hūerant de eo aliqn̄ cognitionē: fuit tn̄ ad mixta erroribus multis: ꝓpter quod dr̄ ad Ro. j. Cū ꝯgnouiſſent deum nō ſicut deū glorificauerūt aut gr̄as egerūtſed euanuerunt in cogitationibꝰ ſuis: et obſcuratū eſt inſipiens cor eoꝝ. Et hoc patet in Ariſto. qͥ int̓ alios ph̓os dicit̉ verius ſcripſiſſe: ⁊ tn̄ in pluribꝰ deuiauit a ꝟitate: ſicutpatet de mundi eternitate: d̓ intelligentiaꝝ numero ⁊ earum felicitatē: quoꝝ ꝓſecutionē cā breuitatis omitto. lumen vero cognitionis diuinoꝝ qd̓ fuit in veteri teſtō deficit a rōne vere lucis: qꝛ licꝫ habuerit veritatē abſqꝫ admixtione falſitatis tn̄ ip̄a erat figuralis: ⁊ quaſi vmbra veritatis. Lumen vero cognitionis euangelice tercio mō deficit a ꝑfecta lucis veritate: qꝛ lꝫ vera ⁊ aꝑta ſit: tn̄ eſt ꝑticipata. Lux aūt diuina hoc mō dr̄ vera qꝛ eſt lux ꝑ eēntiāEt ex hoc ſequit̉ ꝙ ip̄a ſit ſufficiens ad oīm illuminatōnēqꝛ qd̓ eſt tale ꝑ eſſentiā: eſt cā oīm alioꝝ: ſic ignis ē cā caliditatis in omnibus alijs: vt hr̄. ij. metaphy. Talis āt luxappropriat̉ filio: vt dcm̄ eſt: et ſic ptꝫ prima rō ſue efficatie ad illuminationē gr̄e que tāgit̉ cū dr̄. s Erat luxvera: ſine falſitate: ſine vmbra. ⁊ ſine ꝑticipatione: ſꝫ luxꝑ eſſentiam: iō ſequit̉. t Que illu. om. ho. qͣꝫtū in ſe ēqꝛ ſi aliqui non ſunt illuminati: hoc eſt qꝛ ſe ſubtrahūt abinfluentia lucis: pōt hoc etiā intelligi de lumīe naͣlis rōisque ſe extendit ad omnes etiam peccatores: et eſt quedāparticipatio diuine lucis: vt pꝫ ex p̄dictis. v Uenientem in hūc mūdū ꝑ hoc nō eſt intelligendū ꝙ hoīes antefuerunt in alia vita vn̄ venerint in mundū iſtum: vl̓ ꝙ aīefuerit a principio mūdi create: ſicut intellexerunt aliqͦ heretici: ſed euangeliſta vtitur tali mō loquēdi ad denotandū ꝙ aīa intellectiua dat̉ ab extrinſeco ꝑ creationē: et dr̄hic ip̄e hō eodeꝫ mō quo pars principalior rei dr̄ ip̄a resvt hr̄. x. ethyco. x In mūdo. hic tagit̉ ſcd̓a rō ad ideꝫex p̄ſentialitatē. Ad cuiꝰ intellectū ſciendū: ꝙ aliqͥd dicit̉eſſe alicui tripliciter. Uno mō ꝑ potentiā ſicut rex eſt ītoto regno. Alio mō ꝑ pn̄tiam ſicut rex eſt in aula ſua: quiaoīa que ſunt ibi patēt eius aſpectui. Tercio mō ꝑ eſſentiam ſicut rex eſt in loco ſuo determinato: cui ꝓportionatuꝫeſt corpus eius: deus autem pn̄s eſt vbiqꝫ: hoc triplici moqꝛ eius virtus ad omnia ſe extendit: ⁊ qꝛ omnia ſunt nuda ⁊ aperta oculis eiꝰ: ⁊ etiā qꝛ pn̄s eſt vbiqꝫ ꝑ eēntiā qd̓patet: quia non ſolum dat eſſe rebus: ſed eas in eē cōſeruat coniugens principia rerum ad inuicem: hoc aūt nonpōt eſſe ꝑ aliquod quod fit medium inter ip̄m ⁊ creaturāqꝛ nullū eſt talē mediū. Et iō oꝫ ꝙ hoc faciat ꝑ ſeip̄m vbiqꝫ preſentialit̓ ⁊ ꝑ eſſentiam exiſtentem: et ſic pꝫ ꝙ cū diuina lux ſit idem ꝙ ipſe deus: ꝙ ipſa ſit efficax ad p̄dictāilluminationem ꝓpter ſuam p̄ſentialitatem. Et hec ratiobreuiter tangitur: cn̄ dr̄. x In mūdo erat. noīe enimmundi intelligitur vniuerſitas creaturaruꝫ. y Et mūdus. Hic ponit̉ tercia rō ad idem ex euidentia lucis diuine: qꝛ etſi nō ſit euidēs in ſe: eſt tn̄ euidēs in ſuo effectu.ſcꝫ in vniuerſitate creaturaꝝ a deo productaꝝ: ex quarūpulchritudine et ordine lux diuina etiā pōt ī naturali rōecognoſci: ẜm ꝙ dr̄ ſapīe. xiij. Amagnitudine ſpecici creaturaruꝫ poterat creator hoꝝ viſibilit̓ cognoſci. Ad ro. j.