Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Euangelium

Actū eſt aūt in .ij.Siebꝰ ill̓ᵇ exijt edictuꝫa ceſare auguſto:ᶜ vt deſcriberet̉ vniuerſus orbis. Hecdeſcriptio pͥma facta ēᵇ a p̄ſide ſyrie cyrino. Et ibātoēs: vt ꝓfiterent̉ ſinguli inſuā ciuitatē.ᶠ Aſcēdit aūt ⁊ioſepha galilea de ciuitatenazarethᵍ in iudeā ciuitatēdauid q̄ vocat̉ bethleē: eoꝙ eēt de domo ⁊ familia dd̓vt ꝓfiteret̉ cū maria deſpōſata ſibi vxore pregnante.Factū eſt autem cū eſſent

ibi imꝑleti ſunt dies vt pareret. Et peperit filiū ſuūprimogenitū:ᵐ ⁊ pānis euꝫīuoluit: ⁊ reclinauit eum īp̄ſepio: quia nō erat ei locꝰin diuerſorio. Et paſtoreserāt in regiōe eadē vigilantes: et cuſtodiētes vigiliasnoctis ſuꝑ gregē ſuuꝫ. Etecce angelꝰ dn̄i ſtetit iuxͣ illos: ⁊ claritas dei circūfulſit illoſ:ᵍ ⁊ timuerūt timoremagno. Et dixit ill̓ angelꝰ:Nolite time̓. Ecce .n. euāgelizo vob̓ gaudiū magnū

Actū eſt aūt. Deſcripto ortu p̄curſoris: hic ꝯn̄terk deſcribit̉ ortꝰ ſaluatoris. ⁊ pͥmo deſcribit̉ ſaluatoIris ortꝰ. ſecūdo debitꝰ ritus: ibi. Et poſtqͣꝫ ꝯſūma.ſunt. tͣcio pueri ꝓfectꝰ: ibi. Puer aūt creſcebat. Circa ortūſaluatoris pͥmo deſcribit̉ tꝑus. ſcd̓o locꝰ: ibi. Et ibāt oēs.tercio ꝟginis partus: ibi. Factū eſtaūt. quarto angeloꝝ cantus: ibi. Etpaſtores erāt. Circa primū dicitur:b Exijt edictū aceſare auguſto. h̓oſtēdit̉ tp̄us natiuitatis xp̄i qui natus eſt anno. xlij.Auguſti ceſaris q̄nomīatꝰ fuerat auguſtꝰ ab augendoqꝛ notabilit̓ auxitimperiū romanū:⁊ ꝓpter hoc in diebus ſuis alijs gentibus imperio romano ſb̓iectis fuitin orbe pax vniuerſalis: ido mādauitc Ut deſcriberet̉vniuerſus orbis.vt ꝑ hoc ſciret̉ qͣliter terre diuerſe eſſent ppl̓ate: ⁊ quāta tributa ſingule poſſent reddere: vt ſic tributis indebitis nō grauarent̉ ⁊ ſciret̉ ꝑ quē modū ſingule terre ſub imperio romano meliusregerent̉. Ex hoc etiā pꝫ ꝙ xp̄s natꝰ fuit tꝑe maxime pacꝭſicut fuerat p̄nūciatum a ꝓpheti p̄ſ. lxxj. Oriet̉ in diebuseius iuſticia ⁊ abundantia pacis. Item Eſa. ij. Non leuabit gens cōtra gentē gladiū. Et. ix. Vocabit̉ nomen eiusadmirabilis: conſiliarius: deus fortis: pater futuri ſeculi?princeps pacis. c Hec deſcriptio pͥma. Dicit̉ aūt prima qͣꝫtum ad generales deſcriptōnes orbis: qꝛ an̄ iſtā bn̄fuerūt alie deſcriptiōes partiales: ſicut pꝫ. ij. Reg. xxiiij.et. jͣ. Paral̓. xxj. de numeratiōe ppl̓i ⁊ deſcriptiōe quā fecitioab de mādato dauid. Dicit̉ etiā pͥma ẜm alios ꝙͣtū adalias ꝑtes eiuſdē deſcriptiōis: qꝛ ſyria ē in medio terre habitabilis: ⁊ iō ibi fuit inchoata iſta deſcriptio: vt inde denūciaret̉ fieri ī alijs ꝓuīcijs circularit̓. d Ap̄ſide ſyrie cyrino. hūc .n. cyrinū ceſar auguſtꝰ p̄fecerat ſyrie ad ip̄aꝫ regendā. e Et ibāt ſinguli. hic deſcribit̉ natiuitas ſaluatoris qͣꝫtum ad locū: qꝛ iſta deſcriptio p̄cepta erat fieri inprincipalibꝰ ciuitatibꝰ: ⁊ ibi cōueniebat qui ibi habuerātoriginē: vt ſic deſcriptio fieret nō ſolū ẜm numerū ꝑſonarum: ſed etiā ẜm determinationē genealogiaꝝ: vt ſciret̉numerꝰ determīatꝰ nobiliū ⁊ ignobiliū: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit̉e Et ibāt omnes vt ꝓfi. ſinguli in ciuitatē ſuā. ꝓfitebātur aūt dupliciter ſe eſſe ſubiectos romano imꝑio .ſ. ſcripto: qꝛ eoꝝ nomīa ſcribebantur de mādato imꝑatoris. etetiā facto: qꝛ ſoluebant cenſum imꝑatori: ꝓpter qd̓ in numiſmate cenſus erat imago imꝑatoris: vt habet̉ math̓.xxij. ca. f Aſcendit aūt ⁊ ioſepha galilea. in qua manebat. g In iudeā ciuitatē dauid. Iudeā hic accipit̉adiectiue: qꝛ betheleē eſt quedā ciuitas in regno iudee: etvocat̉ ciuitas dauid: qꝛ inde oriūdus fuit: vt hr̄. j. Regū.xvj. h Eo ꝙ eſſet de domo ⁊ familia dauid. vt patꝫ pergenealogiā deſcriptā ca. ſe. ⁊ mathei. j. i Vt ꝓfiteret̉cum maria ſibi deſpōſata vxorē pregnāte. ipſa em̄ erat deeadeꝫ tribu cū ioſeph ⁊ ſucceſſerat in hereditate paternaideo iuit ad ꝓfitendū cum eo licꝫ eſſet partui ꝓpinqua: hocetiā diuina diſpenſatione factum eſt: vt ſic chriſtus naſceretur in bethleem ſicut erat p̄dictum Mich̓. v. Et tu bethleem effreta paruulus es in milibꝰ iuda: ex te em̄ exietdux qui regat populū meū iſrael ⁊ egreſſus eius ab initioa diebus eternitatis. k Factū eſt autem. Hic ꝯſequēter deſcribit̉ virginis partus: cum dicit̉: l Et peꝑit fi-

lū ſuū primogenitū. ⁊ dr̄ pͥmogenitꝰ nō qꝛ poſt illū maria alios filios habuerit: vt dicit heluidius hereticꝰ: ſedqꝛ an̄ illū aliū nō habuit. Un̄ ⁊ ī lege filiꝰ vnigenitꝰ offerebat̉ dn̄o ⁊ redimebat̉ tanqͣꝫ pͥmogenitꝰ: qꝛ ab vnomēſe redimebat̉: vt hr̄ Nu. iij. c. ⁊ tūc pͥmogenitꝰ dicebat̉ dato ꝙ nullus ſequeret̉.m Et panniseū īuoluit. per ſeip̄am. Ex hoc pꝫralſitas q̄ ſcribitur li. d̓ infantiaſaluatorꝭ .ſ. ip̄aꝫobſtetrices habuiſſe in partu:q̄ non requirūt̉niſi ꝓpter afflictiōꝫ mr̄is ī partu q̄ nō hauit locū in virgine: qꝛpeꝑit ſine doloreīmo cū maximogaudio et delectatōne: ⁊ id̓o ꝑſeip̄aꝫ puerū natū recepit inuoluit ⁊ reclinauit:vt hic dicitur:n Et reclinauit eum in preſepio. Ioſeph em̄ in illo itinere adduxerat ſecum aſinuꝫad portandum vxorem pregnantē ⁊ bouem ad vendēduꝫ in bethleem vbi erat congregatio populi magnavt de precio ſolueret expenſas in via ⁊ illis duobus ānimalibus fecit preſepium iuxta ſe in quo beata virgoreclinauit filium natum ẜm ꝙ fuerat predictum Abachuc. iij. capi. ẜm tranſlationē. lxx. quam ſequitur officium eccleſiaſticum: Domine audiui auditum tuum ⁊timui: conſideraui opera tua ⁊ expaui in medio duumanimaliū. Fuit enim ꝓphete admirationis pauor ꝙin loco tam humili reclinaret̉ ſaluator: vnde ſubditur:o Quia non erat ei locus in diuerſorio. Eſt enim diuerſoriū hoſpitalaria ad quam diuertūt venientes abextra ad hoſpitandum: ciuitas autem bethleem tuncerat plena populo qui venerat ad predictā ꝓfeſſioneꝫ⁊ illi qui erant potentiores occupauerāt loca maiora:⁊ ideo ioſephlicet eſſet de nobili genere vt predictumeſt non tamē erat de ditioribus: ⁊ ideo ita paruū locuꝫhabuit ꝙ ſaluator natus in preſepio reclinatus fuitad impletionē ꝓphetie predicte. ⁊ ad dandum exemplum humilitatis perfecte a qua ſaluator incepit a natiuitate: ⁊ eam cōtinuauit vſqꝫ ad mortē: in qua humiliauit ſemetipſum factus obediens vſqꝫ ad mortem:mortē autem crucis. ẜm ꝙ dicitur phi. ij. ca. p Etpaſtores. Hic ꝯſequēter deſcribit̉ angeloꝝ cantus exultantium in natiuitate ſaluatoris: vbi pͥmo deſcribit̉natiuitatis huiꝰ denūciatio: ſecūdo angelorū exultatōibi: Et facta ē cū angelo. tercio paſtoꝝ deuotio. ibi. Etfactū eſt. Circa pͥmū p̄mittit̉ quibꝰ facta ē dicta denuciatio: cū dicit̉: p Et paſto. erāt in re. eadē vigilantes. Erāt em̄ ſimplices ⁊ abſqꝫ cautelis malicie: ⁊ occupati ī officio ſanctoꝝ patriarchaꝝ qui dicunt̉ fuiſſe paſtores: Geū. xlvij. talibus aūt ſolēt fieri diuine illuminatiōes ⁊ cōſolatiōēs ⁊ nō homībꝰ in ſapiētia huiꝰ mūdi q̄ ſtulticia eſt apud deū occupatis: ẜm ꝙ dicit ſaluator math̓. xj. Confiteor tibi pater celi ⁊ terre qꝛ abſcōdiſti hec a ſapiētibꝰ ⁊ prudētibus ⁊ reuelaſti ea paruulis. ideo ſubdit̉: q Ecce angelus dn̄i ſte. iuxta illosparatꝰ ad reuelandū eis diuina. r Et cla. dei circūfulſit eos. nō tm̄ exteriꝰ in coꝑe: ſed etiā interiꝰ ī mētes Et timuerunt. ex inſolita viſione: ſed angelus eosꝯſolat̉ dicēs: No. ti. cuiꝰ cā ſubdit̉: cū dr̄: t Ecce em̄euā. vo. gau. ma. qd̓ ē omī po. nō ſolū iudeoꝝ ſed etiaꝫ