Luce
v̓gineꝫ deſponſatā viro cuinomē erat ioſeph:ʰ de domodauid: et nomē v̓ginis maria. Et ingreſſus angelusad eā dixit:ᵏ Aue gr̄a plenadn̄s tecū:ᵐ bn̄dicta tu ī mulieribꝰ.ⁿ Que cum audiſſet:turbata ē in ſermone eiꝰᵖcogitabat qͣlis eēt iſta ſalutatio. Et ait angelꝰ ei:q Netimeas maria:ᶠ īueniſti em̄gr̄aꝫ apud deū.ᵉ Ecce cōci-
pies in vteroᵗ ⁊ paries filiū⁊ vocabis nomē eiꝰ ieſum.Hic erit magnꝰˣ et filiꝰ altiſſimi vocabit̉. Et dabitilli dn̄s deus ſedē dauid patris eius:ᶻ ⁊ regnabit in domo iacob ineternū:ª ⁊ regnieiꝰ nō erit finis.ʰ Dixit aūtmaria ad angelū: qūo fietiſtudᵇ qm̄ virū nō cognoſcoEt rn̄dens angelꝰᶠ dixit ei:Spūſſanctꝰ ſuꝑueniet ī te:
relinqui: ꝙ infamata quoqꝫ mater dn̄i videret̉. Quarto ꝑ hoc deſignat̉ eccleſia q̄ cū ſit virgo: deſponſata tn̄eſt vni viro: vt dicit Augꝰ. libro de ſcā ꝟginitate. Quīto qꝛ eo ꝙ mater dn̄i fuit deſpōſata ⁊ ꝟgo in ꝑſona ip̄iꝰſil̓ virginitas ⁊ matrimoniū honorant̉ ꝯtra hereticosalteri iſtorū detrahentes.h De domodauid. hoc exprimit̉ ad on̄dēdūꝙ xp̄s deſcēditde ſemīe dauid:ſicut fuerat ꝑ ꝓphetas p̄dictuꝫ:licet em̄ ioſephnō fuerit pr̄ ſaluatoris: tn̄ ꝟgomaria de qͣ xp̄scarneꝫ aſſūpſit:fuit de eadeꝫ tribū cum ioſeph:qd̓ ꝓbat̉ per hocꝙ mulieres ī hereditate pat̓naſuccedentes nōpoterāt ꝯtrahe̓matrimoniū niſi cū viris ſue tribus: ne fieret confuſioſortiū: vt habet̉ ex dn̄i ſentētia: Numeri. xxxvj. Beata virgo maria fuit vnica ioachim patri ſuo: ſuccedēsei in hereditate. Ex quo ſequit̉ ꝙ ip̄a ⁊ ioſeph cui deſpōſata fuit erāt de eadē tribu .ſ. dauid. i Et ingreſſusangelꝰ ad eā. Bernardꝰ ſuꝑmiſſus eſt. d. ꝙ ingreſſusin ſecreto cubiculo: vbi clauſo ſuꝑ ſe oſtio orabat pr̄eꝫin abſcōdito. Si em̄ cōceptio p̄curſoris fuit denūciatapatri occupato in ſacro officio: vt p̄dictū eſt: multo ꝓbabilius eſt ꝙ cōceptio ſaluatoris denūciata fuit virgini in deuotiōe ⁊ or̄one actualiter exn̄ti. k Aue graplena. qd̓ exponit Hieronymꝰ ī ſermone de aſſumption ⁊ bn̄ Plena. qꝛ ceteris ꝑ ꝑtes p̄ſtat̉ gratia: marieꝟo tota ſimul ſe infudit plenitudo gr̄e. Itē iſta gratianō ſolū impleuit eius mentē: ſed etiā ventrē: inquātūſingulari gratia dei factum eſt vt cōciperet ſaluatorē.Dn̄s tecū. nō tm̄ ꝑ eſſentiā potentiā ⁊ p̄ſentiā: qualiter eſt in oībꝰ rebus: nec ſolū ꝑ gratiā eo mō quo eſt īſanctis homībꝰ: ſed etiā ꝑ carnis aſſumptionē: qꝛ corpꝰdiuinitati vnitū fuit formatū de beate virginis puriſſimis ſanguinibꝰ: ⁊ intra viſcera virginis latuit nouemmēſibus. m Bn̄dicta tu in mulieribꝰ .i. p̄ omībusmulieribꝰ .i. omnes mulieres bn̄dicent̉ in te ſicut ⁊ viriin filio. n Que cū audiſſet. Hic ꝯn̄ter ponit̉ virginis cōſolatio de duobꝰ: pͥmo de cōceptione filij: ſecūdode mō cōcipiendi: ibi. Dixit aūt maria ad angelū. Circa primū ſciendū ꝙ beata ꝟgo ſolita erat videre angelos: ⁊ ideo de apparitiōe angeli nō fuit āmirata et turbata: ſed de ſalutatiōe inſolita: qꝛ nihil mirabiliꝰ ē verehumili ꝙͣ ſua exaltatio: ⁊ iō cū beata ꝟgo eſſꝫ humillima audiēs ſalutationē tante excellentie: turbata fuitnō turbatione incredulitatis ſicut zacharias: vt. sͣ. dictū eſt: ſed turbatiōe admiratiōes: ideo bene dicitur:o Turbata eſt in ſermone eius .ſ. angeli: nō auteꝫ inviſionē. p Et cogitabat qͣlis eſſet iſta ſalu. qn̄ eniꝫturbata fuit virginale verecūdiā humilē oſtendit. Ꝙaūt cogitauit de ſalutatiōe: declarat prudētiā maximāmarie: ⁊ ideo angelus eā cōſolat̉ dicens: q Ne timeas maria. de ſalutatiōe inſolita: cuiꝰ cauſa ſubditurrInueniſti em̄ gratiā apud deū: nō ſolū ꝓ te ſed prototo humano genere: ideo ſubdit̉: s Ecce ꝯcipiēsin vtero. qꝛ hec cōceptio nō eſt facta ꝑ aꝑtione clauſtriꝟginalis: ſed ꝑ virtutē ſpūſſancti: intra vterū virginiscorpꝰ filij formātis. t Et paries filiū. ꝟgo ꝑmanēsin partu ſicut ⁊ in cōceptu. v Et vocabis nomē eiꝰieſum: nō dicit: impones: qꝛ hoc nomē fuit impoſitū adeo patre: ẜm ꝙ fuerat p̄dictū ꝑ Eſa. ꝓph̓am. lxij. Vo-
cabit̉ tibi nomē nouū qd̓ os dn̄i nomīauit. ſed iſtud nomē fuit diuulgatū ꝑ angelū ip̄i marie ⁊ ioſeph: et per eosalijs. Nomē etiā inpoſitū ē ẜm ꝓprietatē futurā: qꝛ ſalushūani generis futura erat ꝑ ieſum: ⁊ hoc ē qd̓ dixit angelꝰip̄i ioſeph. Math̓. j. Vocabis nomē eiꝰ ih̓m: Ip̄e em̄ ſaluū faciet ppl̓m ſuūa peccatꝭ eoꝝ. Ieſus em̄ ſalus interpretat̉. v Hicerit magnꝰ. ſemꝑem̄ fuit magnꝰ deꝰſed futurꝰ erat magnus hō et magnꝰꝓph̓a: ẜm ꝙ dr̄ luc.vij. ca. Prophetamagnꝰ ſurrexit innobis. x Et filius altiſſimi vocabit̉ .i. ip̄ius dei qͥ ſolus ē altiſſimꝰ. hōem̄ altus ē int̓ creaturas corꝑales:ſꝫ angelꝰ altior: deꝰaūt ſolꝰ altiſſimusIſta etiaꝫ filiatiodei accipit̉ hic ꝑ naturā: in omībus aūt alijs quātūcūqꝫ ſanctꝭ eſt tm̄ filiatiodei ꝑ adoptionē. y Et dabit illi dn̄s deus ſedē dauid.Contrariū videt̉ ꝑ hoc qd̓ habet̉ Hier. xxij. de ieconia rege iuda: Scribe virū iſtū ſterilē: nec erit de ſemīe eius quiſedeat ſuꝑ thronū dauid. Beata aūt virgo maria de qͣ naͣtus eſt ieſus deſcendit de iechonia: vt patꝫ Math̓. j. quiaponit̉ in chriſti genealogia. dicendū ꝙ hieremias loquit̉de regno temporali ipſius dauid in quo nullus poſtea regnauit de ſemīe iechonie: qꝛ iohānes hircanꝰ ⁊ aliqui alijqui reſumpſerūt regiū nomē in iudea an̄ herodē aſcalonitam: nō fuerūt de tribu regia ſed de tribu ſacerdotali: xp̄setiā qui deſcēdit de iechoniā ẜm carnē per virginē mariā:nō ſedit ſuper thronū dauid loquēdo de tꝑali regno: īmoiſtud negauit coraꝫ Pylato dicens: Regnū meū nō eſt dehoc mūdo: Ioh̓. xvij. tn̄ in reſurrectiōe ſua accepit poteſtatē etiā inquātū homo ſuꝑ omnē creaturā: ẜm ꝙ ip̄e dicit Math̓. xxvij. Data eſt mihi oīs poteſtas in celo et interra. inquātū em̄ deus nō accepit aliquā poteſtatē de nouo ſiue in tꝑe. Angelꝰ aūt hic loquit̉ de regno ſpūali ⁊ celeſti: qd̓ figuratū fuit ꝑ regnū dauid tꝑale: ſicut ⁊ celeſtisbierl̓m ꝑ tēporale. vn̄ ⁊ ſubdit̉: z Et regnabit ī do. iacob internū .i. ſuꝑ electos: de domo em̄ abraā ⁊ yſaac aliqͦfuerunt reprobati ſicut yſmael ⁊ eſau. ſed in domo iacoboēs eius filij a ſanctis doctoribꝰ int̓ electos ſunt ꝯputatiquia et ſi aliqui peccauerūt penitentiā egerūt. a Et regni eius nō erit finis. chriſtus em̄ non ſolū inquātū deusſed etiā inquātū homo regnabit ineternū: nō ſolū ſuꝑ homines: ſed etiā ſuꝑ angelos. b Dixit aūt maria ad angelū. Hic ꝯſequēter ponitur cōſolatio marie ad modumcōcipiēdi: licet em̄ crederet firmiter verbū angeli implendū de cōceptione filij ꝓmiſſi: qꝛ tn̄ angelus ad plenū noncxp̄ſſerat modū cōcipiēdi: iō de hoc qͣſiuit beata ꝟgo dicens: c Quō fiet iſtud. tanqͣꝫ em̄ certa de facto: queritdr mō fiendi: cuiꝰ cauſa ſubdit̉: d Qm̄ virū nō cognoſco. i. nō cognoſcere ꝓpono: ẜm em̄ qd̓ dicūt doctores catholici beata ꝟgo anteꝙͣ deſponſaret̉ ioſeph habuit obſeruātiā caſtitatꝭ ꝟginalis in deſiderio: nō tn̄ vouit exp̄ſſeſed cū poſtea deo ordināte eſſet ei deſpōſata qͥ erat in ſil̓iꝓpoſito ſimul emiſerūt votū. e Et reſpōdens angelꝰ:ad declanrandū modum cōcipiendi. f Dixit ei: ſpiritus ſan. ſuꝑue. in te .i. nō concipies hūano mō ſed diuinoqꝛ nō ꝟtute ſeminis virilis: ſed virtute ſpūſſancti: Et bn̄dixit: ſuꝑueniet in te: qꝛ pͥus venerat ſpūſſanctꝰ ſuꝑ ꝟ̓ginēadhuc in vtero matris exn̄tem: eā ab originali purgādo:vt cōius dr̄: vl̓ ẜm alios a peccato originali p̄ſeruādo: ſedin ꝯceptiōe filij dei ſuꝑuenit ſpūſſanctꝰ .i. iterū venit ad coferendū maiorē gr̄e plenitudinē: q̄ non ſolū ſanctificauit