Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Euangeliū

f⁊ v̓tꝰᵍ obūbrabit tibi.ʰ Iōqꝫ: ⁊ qd̓ naſcet̉ ex te ſcm̄:ᵗ vocabit̉ filiꝰ dei.ᵏ Et ecce eliſabet cognata tua: ⁊ ip̄a cōcepit filiū ī ſenectute ſua Ethic mēſis ē ſextꝰ illi:ᵐ q̄ vocat̉ ſterilisⁿ qꝛ nō erit īpoſſibile apd̓ deū om̄e v̓bū. Dixit aūt maria: Ecce ācilladn̄i:q fiat mihi ẜm v̓bū tuūEt diſceſſit ab illa angelꝰ.Exurgēs āt mariaᵗ ī diebꝰill̓ᵈ abijt ī mōtana cū feſtinatiōe ī ciuitatē iuda ⁊ intrauit ī domū zacharie: etſalutauit eliſabet. Et ſcm̄

ē vt audiuit ſalutatiōꝫ marie eliſabet: exultauit īfansī vtero eiꝰ. Et r̄pleta ē ſpūſcō eliſabet: et exclamauitvoce magna ⁊ dixit:ᵇ Benedicta tu int̓mulieres: ⁊ bn̄dictꝰ fructꝰ vētris tui. Etvnd̓ hͦ mihi: vt veniat mat̓dn̄i mei ad me? Ecce em̄ vtfcā ē vox ſalutatiōis tue inauribꝰ meiſ:ᵉ exultauit ī gaudio infans ī vtero meo. Etbeata q̄ credidiſti: qm̄ ꝑficient̉ ea q̄ dicta ſunt tibi adn̄o. Et ait maria: Magnificatᵏ aīa meaⁱ dn̄m. Et

mentē ſed etiaꝫ ventrē. f Et ꝟtus altiſſimi .i. dei filiꝰ q̄eſt dei patris ſapiētia ⁊ virtus: vt dicit̉. jͣ. ad Cor̄. j. ca.Obumbrabit tibi. qꝛ ī beata ꝟgine ſub vmbra carnislatuit ꝟtus deitatis. hIdeoqꝫ ⁊ qd̓ naſcet̉ ex te ſcm̄.dicit ſanctū abſolute abſqꝫ determīatiōe: qꝛ ſi dixiſſet ſcūsdeus: vel ſanctꝰ hōvel aliqͥd ꝯſil̓e: nonexp̄ſſiſſet ſanctitate eius ꝯplete: qꝛ īeo eſt ſanctitas diuina ⁊ hūana: ⁊ qͥcquid ſanctitatꝭ pōtcogitari in quacūqꝫ creatura eminētius eſt in chriſto:ideo dicit ſanctuꝫabſqꝫ determīatōeſicut etiaꝫ dn̄s dixit moyſi Exo. iij.Ego ſum qui ſum:ſic dices filijs iſrl̓:Qui eſt miſit mead vos. vt ꝑ hͦ oſtēderet̉ ꝙ plenitudo eſſendi īmo infinitas ē ꝓpria ip̄iꝰdei. l Uocabitur filiꝰ dei. nō adoptiuꝰ ſicut alij: ſꝫnaturalis. Et admaiorē aſſertionēdeclarat angelus dictū ſuū ꝑ exemplū cū ſubdit̉: k Etecce eliſabet cognata tua ⁊ ip̄a cōcepit filiuꝫ in ſenectuteſua. vt qui ſupra naturā cōceptuꝫ dederat ſterili: daturūcrederet̉ ⁊ virgini. Et hic mēſis eſt ſextus illi .ſ. mēſi in quo ip̄a cōcepit. m Que vocat̉ ſterilis. eiꝰ enimſterilitas a tanto tꝑe iam erat nota ꝙ ſic vocabat̉: verū tn̄qꝛ iſtud exemplū nō eſt vſqꝫquaqꝫ ꝑfectum: qꝛ maius eſtvirginē cōciꝑe qͣꝫ ſterilē. ideo angelꝰ inducit rōnis efficaciā ex dei omīpotētia cum dicit̉: n Quia nō erit impoſſibile apud deū om̄e verbū .i. factū: qꝛ dicere dei eſt facere: ẜm illud p̄ſ. cxlviij. Dixit ⁊ facta ſunt. quicqͥd em̄ cōtradictionē nō implicat totū eſt deo poſſibile: cuiuſmodieſt virginē cōciꝑe. o Dixit aūt maria. Hic ꝯn̄ter ponit̉ filij dei cōceptio qꝛ maria certificata de facto ⁊ de mōfiendi aſſenſit fide ⁊ deuotōne dicēs hūiliter: p Ecceancilla dn̄i. ſuꝑ qd̓ verbū dicit Bern̄. Que eſt tam ſublimis humilitas q̄ cedere neſcit honoribus: inſoleſcere gloria neſcit: mater dei eligit̉ ⁊ ancillā ſe nomīat. q Fiatmihi ẜm verbū tuū qd̓ ſtatim factū eſt: qꝛ virtute diuinacōcepit filiū. r Et diſceſſit ab illa angelꝰ: ꝑacto nūcio⁊ filio dei cōcepto. t In diebꝰ illis. Poſt qͣꝫ deſcriptꝰeſt p̄curſoris ⁊ ſaluatoris cōceptꝰ: hic ꝯſequēter deſcribitur vtriuſqꝫ ortus: ⁊ pͥmo p̄curſoris: ſecundo ſaluatorisſequēti ca. Circa ortū p̄curſoris p̄mittunt̉ aliqua p̄cedentia: ſecūdo aliqua ortu cōcomitatia: ibi. Manſit aūt. tercio quedā ortu ꝯſequētia: ibi. Et factū eſt die octaua. Circa primū tria ponūtur: Primū eſt exultatio naſcituri infantis. ſecūdū eſt inſpiratio matris: ibi. Et repleta ē. terciū decātatio ꝟginis: ibi. Et ait maria. Mirabilis autemexultatio pueri naſcituri fuit ꝓpter p̄ſentiā dn̄i ſui ī vterovirginali: ⁊ ideo p̄mittitur aduētus marie cum dicitur:s Exurgens aut maria. a quietē oratiōis ⁊ deuotiōis q̄erat preuia omībus oꝑbus ſuis. v Abijt in mōtanaqꝛ locus vbi manebit zacharias erat altior galilea a quareceſſit maria. x Cū feſtinatiōe. vt oſtēderet ꝙ virgonon debet morari in loco publico: nec ihi contrahere colloquia. y Et ſalutauit Eliſabet. tum quia erat humillima: tum qꝛ erat iunior: ideo prius eam ſalutauit: etquia ad eius obſequiū venerat. z Et factū eſt vt audiuit ſalutationē marie eliſabet exultauit infans in vteroeius. cōgaudens ad p̄ſentiā dn̄i: hoc aūt duobꝰ modis potuit fieri ẜm ꝙ dicit Augꝰ. Uno mō ſic ꝙ iohānes nōdū

natus cognoſceret ꝑ ſpiritūſanctuꝫ dominū p̄ſentemin vtero virginis: ⁊ ẜm hoc oportet dicere ꝙ in eo fuitacceleratus vſus ratōnis. Alio mō ſic ꝙ iohānes noncognoſceret p̄ſentiā ſaluatoris: ſed mater eius que habebat vſum rationis. Illa tamen motio pueri ⁊ exultatio facta eſt adeo: ad declaratōneꝫ ſanctatisꝟginis ⁊ prolisin ea exiſtentis:ſic̄ de bt̄o Franciſco legit̉ ꝙ aues ratione carentes predicationē eius attente audiebant acſi verba eius intelligerent̉: qd̓factum eſt a deoad approbatōeꝫp̄dicationis viri ſancti: neutꝝtamen modumdetermīate aſſerit Augꝰ. ſed dicit ꝙ ſiue h̓ mōſiue illo facta fuerat dicta exultatio attribuenda tamē eſt diuino miraculo: ethoc ſatis patet: quia non poterat fieri per naturā. Aliqui autem alij expoſitores dicunt determinate: ꝙ facta fuit dicta exultatio primo modo: vnde dicit grecꝰexpoſitor: Propheta pa rente acutius videt: et auditſalutatqꝫ ꝓphetatum. Et ſubditur ibidem: Et inſinuauit gr̄a q̄ nature ignota extiterāt: recluſus vetre milesagnouit dominum ac regem oriturum: ventris tegmine non obſtante myſtice viſioni: inſpexit enim nō palpebris ſed ſpiritu. z Et repleta eſt. Hic conſequēter deſcribitur inſpiratio matris que oſtendit̉: cuꝫ ſubditur: a Et exclamauit voce magna. iſta magnitudo magis intelligenda eſt ratione deuotionis interioris qͣꝫ ſoni exterioris. b Benedicta tu inter mulieres. id eſt ſuper omnes mulieres. cuius ratio ſubditurc Et benedictus fructus ventris tui. per hoc enim ꝙconceperat dei filium cōtraxerat quodāmō infinitatebonitatis inqͣꝫtū mr̄ eſt filij bonitatꝭ infinite. Angelusaūt ſalutās ꝟginē ſupra: nō dixit bn̄dictus fructꝰ ventris tui: qꝛ virgo nōdū ꝯceperat filiū dei: ſed poſtea cūꝯſenſit tunc ꝯcepit: vt ſupra dictū eſt. d Et vndehoc mihi. Iſta em̄ non poterat ſcire eliſabet niſi per reuelatione ſpirituſſancti. e Cxultauit in gaudio infans ⁊cͣ. Ip̄a em̄ eliſabet per ſpiritūſanctū cognouit ꝙilla exultatio fuit propter preſentiam domini in vterovirginali. f At beata que credidiſti: quia per aſcenſum fidei concepit. g Perficient̉ in te ⁊c̄. per angelum nūciantem et etiam per ſpiritūſanctum mentemvirginis illuſtrantem: et eam īmediate docentem.h Et ait maria. Hic conſequēter deſcribitur decantatio virginis: et premittit̉ titulus cantici: cum dicitur: h Et ait maria. Hoc enim canticum ſic intitulatur: quia canticum marie nominatur: et ſubdituripſum canticum. i Magnificat ⁊cͣ. quaſi diceretmaria: O eliſabet tu me magnificas ſed ego totumdeo attribuens ipſum magnifico ī hoc cantico: vbi primo ponit̉ modus cantici: ſecūdo ſubdit̉ cauſa cantādi: ibi. Quia reſpexit. Circa primum declaratur lausvirginis tanqͣꝫ magna: cum dicitur: Magnificat. Secundo vt deuota: ibi k Anima mea. non tm̄ labiamea. Tercio vt debita: cum dicitur: l Dominum.cui debetur laus ⁊ honor. Quarto vt iocunda: ibi. Etexultauit ſpiritus meus. Quinto vt recta: ibi. In deo