Druckschrift 
4 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Marci

crediderīt hͨ ſeq̄nt̉. In noīemeo demoīa eij ciēt:q līguisloq̄nt̉ nouis: ẜpētes tollētEt ſi mortifeꝝ qͥd biberīt:nō eis nocebit: Suꝑ egrosmanꝰ imponēt ⁊ bn̄ hēbūt.Et dn̄s qͥdē ieſus poſtꝙͣ locutꝰ ē eis: aſſūptꝰ ē ī celūˣ ⁊ſedet a dertris dei. Illi aūtprofectiª p̄dicauerūt vbiqꝫdn̄o cooꝑanteᶜ ⁊ ẜmonē cofirmāte ſequētibꝰ ſignis.Explicit euāgelium ẜmMarcum.

in primitiua em̄ eccl̓ia fides erat nutrienda ⁊ firmādamiracul̓: iō gr̄a miraculorū nō ſolū dabat̉ apl̓is ⁊ alijsmaioribꝰ: ſꝫ etiā frequēter alijs ſimplicibꝰ credentibꝰ.q Linguis loquent̉ nouis. Hoc factū eſt in apl̓is etalijs credētibꝰ qͥ erāt cū eis: qn̄ per gr̄am ſpūſſancti indie pentecoſtesreceperūt donūliguaꝝ. r Serpentes tollēt. hͦpꝫ d̓ paulo act̓.xxviij. qui ꝑcuſſus a vipera ī nl̓lo leſus fuit: ſedviperā pēdēteꝫad manuꝫ eiusin ignē excuſſit.s Et ſi mortiferū quid biberint nō cis nocebit. qd̓ pꝫ de iohāne euāgeliſtaqͥ venenū mortiferū hauſit ⁊ nihil ei nocuit.t Et dn̄s quidē ieſus. Hic cōſequēter deſcribit̉ aſcenſionischriſti ſublimaAſſumptꝰ eſt in celū. nō virtutetio: cum dicit̉: valiena: ſed ꝓpria: tū rōne deitatis q̄ poteſt oīa: tū rōnehumanitatis glorioſe: qꝛ corpus glorioſum obedit adnutū aīe qͣꝫtum ad motu localeꝫ ꝑ dotē agilitatis: queerat in corpore chriſti gl̓ioſo: ⁊ ideo nubes que ſuſcepitcum ab oculis apl̓oꝝ: vt hr̄ Act. jͣ. ⁊ angeli aſſiſtentesnō fuerūt ibi niſi ad oſtēdendū ꝙ creatura corporalis⁊ ſpūalis ſubiecta eſt obſequio chriſti. x Et ſedeta dextris dei. ſi referat̉ ad chriſtū rōne deitatis: ſic iſtaſeſſio importat equalitatē cū patre: qꝛ ẜm diuinitatē filius eſt equalis patri. Si aūt referat̉ rōne humanitatis: hoc poteſt eſſe duplicit̓. Uno mō inqͣntū eſt vnitaactualit̓ ip̄i verbo: ⁊ ſic iſta ſeſſio importat quādā aſſociationē honoris: qꝛ eadē veneratiōe venerat̉ humanitas inqͣtuꝫ vnita verbo cū ip̄a deitate: ſicut veſtis regia cū ip̄o rege qn̄ eſt ea actualiter indutꝰ. Aliꝰ ẜm ſe:⁊ ſic ſedere ad dextrā patris deſignat eſſe in potioribꝰcius bonis: ſicut dextera eſt ꝑs nobilior ⁊ potior corporis. Deſignat etiā quādā iudiciariā poteſtatē que cōicata eſt ip̄i chriſto homī: qꝛ ſicut fuit iudicatꝰ in formahumana: ſic veniet ad iudicādū mundū ẜm ꝙ diciturAct. jͣ. Quēadmodū vidiſtis eū aſcendētē in celū .ſ. informa hūana cui cōpetit videri oculis corporalibꝰ ⁊ deloco ad locū moueri. Ita veniet ī eadē forma ad iudicandū mundū. verūtamē iudicatus fuit ī forma humanaͣ paſſibili: aſcendit aūt in celum ⁊ veniet ad iudiciuꝫin forma humana impaſſibili ⁊ glorioſa. y Illi autapoſtoli ⁊ chriſti diſcipuli. z Profecti. ẜm mandatu chriſti p̄dictū. a Predicauerūt vbiqꝫ. ẜm ꝙ dicitur: p̄ſ. xviij. In omnē terram exiuit ſonus eorum.b Domino cooꝑante. eos dirigendo ⁊ ꝓtegendo:c Et ſermonē ꝯfirmāte ſequētibꝰ ſignis: ſicut em̄ veritas q̄ ſubiacet facultati naturali intellectꝰ declarat̉ ⁊firmat̉ ꝑ reductionē ad pͥma principia ꝑ ſe nota: ſic veritas que trāſcendit naturale lume intellectus cuiuſmodi eſt doctrina fidei catholice: ſaltē ꝙͣtum ad pͥncipales articulos fidei declarat̉ ⁊ firmat̉ ꝑ oꝑa miraculoſa ſoli deo poſſibilia: cū em̄ talia fiunt ad teſtimoniūveritatis ip̄ius doctrine: declarata eſt veritas: cū deꝰ nōpoſſit eſſe teſtis alicuiꝰ falſitatis: ⁊ hoc mō declarata ēveritas euāgelica corā pͥncipibus ⁊ poteſtatibus ac ſapientibꝰ huiꝰ mūdi. Ad laudē ⁊ gloriā dn̄i noſtri ieſuchriſti: cni eſt honor ⁊ gloria in ſecula ſeculoꝝ: Amen.Explicit poſtilla fratrꝭ Nicolai delyra ſuꝑ marcū.

Prohemiū eiuſdem ſuper Lucā incipit.Acies bouis a ſiniſtris ip̄orū quatuorſicut fuit dictū in pͥncipio euāgelij ẜmmath̓. Ezech̓. ꝓphete in viſione aīalisquatuor facies habentis deſignatumfuit chriſti euāgeliū fore quadrifariedeſcribendū videlꝫ a matheo in facieLhumana: a Marco in facie leonina: aLuca in facie bouina: a Iohāne in facie aqͦlina: ⁊ ideo in ꝟbo ꝓpoſito circa euāgeliū Luce quatuor deſignant̉. primū eſt elegantia ſtili: cū dicit̉: Faciēs.materia libri: cū ſubdit̉ Bouis. ordo euāgelij: cuꝫ dicit̉:A ſiniſtris. p̄fixio numeri: cū additur: Ip̄orum quatuor.Circa primū cōſiderandū ꝙ facies eſt elegātior et nobilior ꝑs corporis: ⁊ ideo cōueniēter ꝑ faciē noticia ⁊ elegantia ſcripture deſignat̉ que ī euāgelio Luce ſpecialiterrepetit̉ vt pꝫ intuenti: ꝓpter qd̓ dicit beatꝰ hiero. Sermoaut Luce tā in euāgelio qͣꝫ in actibus apoſtoloꝝ cōptioreſt: ⁊ ſeculari redolet eloquētia: ꝓpter quod de hoc poteſtdici illud qd̓ ſcribit̉ Apoc̄. jͣ. Faciēs eius ſicut ſol lucet invirtute ſua: qꝛ ſicut claritate ſolis refulget tota mūdi machina: ſic ex deſcriptōne euangelij ẜm lucam tam elegātertradita refulget ⁊ relucet tota vniuerſalis eccleſia. Circa ſecūdū conſiderandū ꝙ licꝫ Lucas euangeliſta deſcribat totū decurſum euāgelij: incipiens a chriſti miraculoſa cōceptione ꝑtranſiens ꝑ eius natiuitatē: cōuerſationēmortē ⁊ reſurrectioneꝫ: terminās eius euangeliū in eiusaſcēſione: vt ſic ab eodeꝫ inciperet actus apoſtoloꝝ ī quotermīauerat chriſti euangeliū: tamē eius principalis intētio eſt circa chriſti mortem ⁊ paſſionē deſcribendā: ꝓpterquod ip̄e lucas deſignat̉ in facie bouis qui eſt animal immolaticiū ẜm traditionē legis: ꝓpter quod ſuū euangeliūincepit a ſacerdotio zacharie: ad quod officiū ſpectat immolare. ⁊ ideo materia principalis huiꝰ libri deſignat̉ infacie bouis: qꝛ ſicut dictū eſt lucas principaliter deſcribiticſum chriſtū pro nobis īmolatum. ꝓpter qd̓ de hoc poteſtexponi qd̓ ſcribit̉ Prouerb̓. xiiij. Ubi plurime ſunt ſegetes: ibi manifeſta eſt fortitudo bouis. In euāgelio enimluce cōtinent̉ ſegētes plurime: videlꝫ dn̄i nr̄i ihu xp̄i ꝟbaque ſunt aīaꝝ rabula: ibi etiā manifeſta eſt fortitudo bouis: virtus em̄ fortitudinis eſt circa terribilia bone mortꝭ:fortis em̄ īpauidus eſt circa bonā mortē vt dicit̉. iiij. cthi.mors aūt xp̄i non ſolū fuit bona ſed etiaꝫ p̄cioſiſſima. fuitetiā circa maxime terribilia: ⁊ ideo virtꝰ fortitudinis xp̄ihomīs maxime apparuit ī ip̄a: Et qꝛ lucas p̄ ceteris deſcribit hanc mortē ⁊ paſſionē: vt dictū eſt: ideo de eius euangelij deſcriptione cōueniēter dicit̉ ꝙ ibi eſt manifeſta fortitudo bouis: qꝛ ibi maxime relucet fortitudo xp̄i homīsꝓ nobis īmolati ad modū bouis. Circa terciū conſiderandū ꝙ facies bouis erat tercia in ſitu illius aīalis habētis quatuor facies: Facies em̄ homīs erat pͥma: qꝛ ī rectoaſpectu ꝓphete ſita: ⁊ ꝑ ꝯn̄s facies leonis ſecūda: q̄ erat indextera: qꝛ ꝑs dextera prior eſt ſiniſtra: ⁊ ſic facies bouis q̄deſcribit̉ ī ſiniſtra parte erat ī tercia: ꝓut in prīcipio mathei plenius fuit declaratū: ⁊ ſic inter quatuor euangeliaeuangeliū Luce tenet terctū locum: quod notat̉ cum dicitur: A ſiniſtris. In figuram huius dicit̉ Iudi. vij. ꝙ gedeon habebat in dextera tubā: ⁊ in ſiniſtra lampadē. Pergedeon ꝟo matheus euangeliſta poteſt intelligi: qꝛ gedeon interp̄tat̉ circuiens ī vtero: et matheus deſcribit xp̄mnatū de vtero virginali. per tubam ꝟo in eius dextera exiſtentē intelligit̉ euangeliū marci qd̓ eſt quaſi quidā rugitus leonis qui aſſimilat̉ ſono tube terribilis. per lampadēin ſiniſtra exiſtentē intelligit̉ euāgeliū Luce: qd̓ proceditlucide ⁊ clare: ⁊ ideo de hoc ſiniſtra poteſt exponi qd̓ ſcibitur Prouerb̓. iij. In ſiniſtra illius diuitie ⁊ gioria. In euāgelio em̄ luce virtutū diuitie cōtinent̉ actualiter: quia ꝑexercitiū virtutū acquirit̉ gloria beatoꝝ. Circa qͣrtū coꝯſiderandum ꝙ licꝫ plures ſcripſerint euangelia: tamenquatuor ſunt approbata: vt dicitur in prologo ſuper matheum: et hoc propter figuram ſacramenti oſtenſi Ezechieli ꝓphete in animali habente quatuor facies: et in rota quatuor facies habente: Ezech̓. jͣ. et iſte quaternarius