Liber

vnuſquiſqꝫ veſtrū fratremſuū vioͣlās pactū patrū noſtroꝝ: Trāſgreſſus ē iuda⁊ abominatio facta eſt iniſrl̓ ⁊ in hierl̓m: qūia ꝯtaminauit iudas ſanctificatōeꝫdn̄i quā dilexit: et habuit filiam dei alieni. Diſperdetdn̄s viꝝ ꝗ fecerit hoc: magiſtrū ⁊ diſcipulū de tab̓naculo iacob: et offerentē munus dn̄o exercituū. Et hocrurſū feciſtis. Oꝑiebatis lachrymis altare dn̄i fletu ⁊mugitu: ita vt nō reſpiciamvltra ad ſacrificiū: nec acci-

piam placabile quid d̓ manū vr̄a. et dixiſtis: Quamob cāꝫ? Quia dn̄s teſtificatus eſt inter te ⁊ vxorē pub̓tatis tue: quam tu deſpexiſti. Et hec particeps tua ētvxor federis tui. Nōnē vnꝰfecit: ⁊ reſiduū ſpūs eiꝰ eſt:Et quid vnꝰ q̄rit niſi ſemend̓i: Cuſtōdite ergo ſpm̄ vr̄ꝫ⁊ vxore adoleſcētie tue noli d̓ſpice. Cuꝫ odio hūerꝭ dimitte: dic̄ dn̄s deꝰ iſrl̓. Oꝑie̓tāt īiꝗtaſ veſtimētū eiꝰ: dicitdn̄s exercituuꝫ. Cuſtoditeſpm̄ vr̄ꝫ: ⁊ nolite deſpicere.

a ¶ Uiolans pactū patrū noſtroꝝ .i. legē datā patribꝰ nr̄is:que p̄cepit ꝓximū diligere. 2º in ſpāli arguit cōtēptū vxorisque debet eſſe vna caro cū viro: cū dicit̉: b ¶ Trāſgreſſuſeſt iudas ⁊cͣ. ⁊ iſta tranſgreſſio ſpecificat̉ cum ſb̓dit̉: cQuia cōtaminauit iudas ſancti. dn̄i .ſ. latriā: d ¶ Quaꝫdilexit .ſ. dn̄s: HeEt habuit .ſ. iudas. i.illi de regno iudef ¶ Filiaꝫ dei alieni.reuertētes. n de babylone cōtēpſerūt vxores ſuas iudeas: queex freq̄nti ꝑtu ⁊ labore itineris erāt deturpate: ⁊ duxerunt vxores alienigenas: vt p.j. Eſdre. ix. ca. ⁊ primas tenebant in domibus ſuis qͣſi ancillas. muliereſ vero docent pueros ſuos proprios moreſ: ⁊ ſic alienigene vxores docebant filios a iudeisgētos idolatrare: qd̓erat peſſimū: iō ſequitur: Diſperdet dn̄ſ virū qui fecēit hͦ.Magiſtrū ⁊ diſcipulū .i. magnū ſiue paruū: h ¶ Et offerente munus .i. de tribu ſacerdotali: qꝛ in illa tripu inuentiſunt viri qui acceperāt vxores alienigenas .j. eſdre. x. c.i ¶ Et hoc rurſū feciſtis. Operiebatis lachrymis ⁊cͣ. credētes expiare hoc pctm̄ abſqꝫ emiſſione alienigenaꝝ: qd̓ tn̄ eſtfalſum: ideo ſb̓ditur: Ita vt non reſpiciā ⁊cͣ. k ¶ Et dixiſtis: Quā ob cām. nō dimittꝰ iſtud delictū ꝑ ſolū ſacrificiūAd qd̓ rn̄detur cū dr̄: l ¶ Quia dn̄s teſtificatꝰ ē inter te ⁊vxorē. de mutua cohitatōe ⁊ dilectōe: dicens ꝑ adā ꝓph̓icegen̄. ij. vt ibidē fuit declaratū: Quāobrē relinquet hō pr̄emſuū ⁊ matrē ⁊ adherebit vxori ſue: ⁊ erunt duo ī carne vnam ¶ Quā tu deſpexiſti. tenēdo eā vt ancillā. n ¶ Et hecparticeps tua .i. ſocia non ancilla: o ¶ Et vxor federꝭ tui. ꝑconſenſū aīoꝝ qui facit matrimoniū. p ¶ Nōne vnꝰ fecit.q. d. ſic: quia vnꝰ deus fecit adā ⁊ euā: q ¶ Et reſiduū ſpiritus eiꝰ eſt. ad hoc .n. fecit deus mulierē de coſta viri: vt ſic̄vna caro ſunt: ita ſint vnus ſpūs ⁊ vna aīa: ꝑ verā dilectionem. r ¶ Et quid vnꝰ q̄rit niſi ſemē dei. q. d. ad hoc ē vnitio ſeu ꝯiunctio mr̄imonij: vt inde ꝓcreet̉ ſemē ad cultū deiiō ſb̓dit̉: s ¶ Cuſtodite ergo ſpūm vr̄m .i. bonā volūtatead vxorē. t ¶ Cū odio habueris dimitte. dādo ei libelluꝫrepudij: vt poſſit alteri nubere: ⁊ non ſicut ancilla a te violenter teneri: hoc .n. eſt minꝰ malū ꝙͣ affligere vxorē ſine cālibellus .n. repudij nō fuit cōceſſus: vt per ſe eſſet licitꝰ ſed admaiꝰ malū euitandū: vt diffuſe declaraui deut̓o. xxiiij.v ¶ Operiet aūt iniqͥtas veſtimētū eiꝰ .i. veſtimētū viri: ſic.n. ſonat lr̄a hebraica q̄ nō pōt referri niſi ad maſculū ⁊ nōad feminā ẜm modū loq̄ndi hebraicū: ⁊ eſt ſenſus: Operiet ⁊cͣ. q. d. ꝑ dei vindicta ſic apparebit iniqͥtas viri deſpiciētis vxorē mō p̄dicto: ſicut apparet illud qd̓ ponit̉ ſuꝑ veſtimētū eius. ¶ In. c. ij. vbi dr̄ in poſtil. Et maledicambn̄dictōibus veſtris.¶ Additio.Oc qd̓ dr̄ hic: Et maledicā bn̄dictōibus veſtris.ẜm magiſtrū in. iiij. diſ. xxv. quidā referūt ad hereticos qͥ ſunt ab eccl̓ia p̄ciſi: ⁊ ad excōicatos quorū bn̄dictōes fiūt maledictōes his qͥ eoꝝ ſequūtur errores.Aliā etiā expōem ponit: quā credo eſſe Greg. ⁊ ē talis .ſ. ꝙqui a malis ſacerdotibꝰ bn̄dicit̉: a deo erit maledictꝰ: qꝛ bn̄-

dicūt inique agētibꝰ: ⁊ adulātur peccātibꝰ: dūmodo diuites ſint. hec ille.¶ In eodē. c. vbi dr̄ in poſtil.Nonne vnꝰ fecit. ¶ Additio.Oc quod dr̄ hic: Nōne vnꝰ fecit ⁊cͣ. al̓r exponi¶ tur ẜm quoſdā hebreoꝝ expoſitores ⁊ magisꝯſonū lr̄e: vt vr̄.Ad quod ſciēdūꝙ abraam hn̄ſ invxorē liberā Sarā de genere ſuo:accepit tn̄ aliamvxorē alienigenā.ſ. agar ancillamegyptiacam: gen̄..xvj. c. ex quo volebat ſe excuſarea peccato illi quialienigenas vxores acceperāt habenteſ alias ꝓpͥaſ⁊ hoc ē quod dr̄:Nōne vnꝰ fecit .ſ.abraā qͥ erat vnꝰpater oīum iſraelitaꝝ. Et reſiduūſpūs eius. ꝑ hocꝙ dr̄ Reſiduum.intelligitur ſuꝑabundās: eo ꝙ reſiduū cuiuſcūqꝫ rei ſuꝑabūdat ſuꝑ ipſārē. q. dicerēt: nō ſumꝰ inculpādi ꝓpt̓ vxores alienigēas:eo ꝙ abraā hoc fecit: vt dcm̄ ē: ⁊ tn̄ ſpūs eiꝰ .ſ. ꝓph̓ie ⁊ſanctitatis ſuꝑabūdans fuit: ⁊ ſic geſta eiꝰ ſūt trahendaad ꝯn̄tiam. Ad qd̓ rn̄det̉ ꝑ ꝓph̓am: Et quid vnꝰ queritniſi ſemē dei. q. d. ille vnꝰ hoc fecit nō ex libidīe carnaliſed qꝛ Sara erat ſterilis ip̄amet ꝓcurāte hoc fec̄ abraam cauſa ꝓlis habēde: vt in. c. gen. sͣ. dcō. Et qꝛ non fec̄hoc abraā ſolū ad inſtātiā ſare: vt dictū eſt: ſed etiā nutu ſeu inſpiratōe diuīa: iō dicit: Et quid vnꝰ q̄rit niſi ſemen dei. hoc eſt dicere illud qd̓ querebat abraā non eſtintelligēdū ſemē ſeu ꝓlem ſimpl̓r: ſed ſemē dei: qꝛ a deoinſpiratꝰ hoc faciebat: ⁊ ſic on̄dit ꝙ non erant excuſatiꝑ exemplū abrae: ⁊ iō hortat̉ eos: Iuſtodite ergo ſpūmveſtrū ⁊ vxorē adoleſcētie tue noli deſpicere. qꝛ abraaꝫnon fecit hoc deſpiciēdo vxorem: ſed rōibus p̄dictis. ⁊ſequit̉: Cum odio habueris dimitte. per libellū repudijqui erat ſimpl̓r licitus tꝑe ve. teſtamēti: vt declaratū fuit in additōe deut̓o. xxiiij.¶ Replica.N capl̓o. ij. vbi dicit̉: Nōne vnus fecit ⁊cͣ. bur¶ gen. aſſumit cōtra poſtil. ⁊ gloſā quā aliquanIdo nō ſcit nimis ponderare: ꝙ ille paſſus d̓beat exponi de abraā ꝯͣ excuſationē friuolā populi in lr̄apoſitā: vt ſit verbū ppl̓i ꝯͣ deū arguētis: Nōne .ſ. abraahabuit alienigenā vxorem ſine reprehenſione: quaſi dicerent: quare reprehendit̉ in nobis. Sed in littera ⁊ eiu)ꝓceſſu eſt verbum ꝓphete in perſona dei arguētis populum: ⁊ ita dicit gloſa. Unde poſſet hic burgen. multipliciter culpari: ſed non eſt preſentis propoſiti niſioſtendere eum male contra poſtillatorem moueri. Sedcirca illum paſſum eiuſdem capituli: Si odio habueris vxorem dimitte. Burgenſis de materia illa ſe remittit ad. xxiiij. capl̓m deutero. ⁊ ibi vide correctorium ſatis latum dirigi ad cap. xix. Matthei.¶ Tapitulum. III.Aborare feciſtis. Hic incipit capl̓m in hebreovbi īcipit aduētus xp̄i denūciatio: ⁊ diuidit̉ īduas partes: qꝛ pͥmo ponit̉ occaſio huius denūciatōis: