Druckschrift 
3 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

Anitē tuba ī ſy II.bn. vlulate ī mōte ſancto meo. Cōturbent̉ omēshītatores terre: quia venitdies dn̄i: quia ꝓpe eſt diestenebraꝝ ⁊ caliginis: diesnubis ⁊ turbīs. Quaſi mane expāſū ſuper mōtes populus multus ⁊ fortis. Similis ei non fuit a pͥncipio

⁊ poſt eū nō erit vſqꝫ in annos generationiſ ⁊ generationis. Ante̓ faciē eiꝰ ignisvorāſ: ⁊ poſt eū exurenſ flāma. Quaſi hortuſ voluptatiſ terra corā eo: et poſt euꝫſolitudo deſerti: neqꝫ ē quifugiat eū. Quaſi aſpeciꝰ eqͦrū aſpectuſ eoꝝ: et ꝗſi equites ſic current. Sicut ſoniiꝰ

.ſ. in diebus ocie ioathan achaę ⁊cͣ. Sed oſeas ſepe nomīatep̄hraim ⁊ ſamariā: ad deſignādū ꝙ ibi loqͥt̉ de decē tribubus: qͣꝝ ciuitas metropolis erat ſamaria: ⁊ primꝰ rex .ſ. hieroboa fuit de tribu ep̄hraim: ⁊ qn̄qꝫ noīat iudā ⁊ hierl̓ꝫ vtdeſignet ꝙ ibi loqͥtur de duabus tribubꝰ. Sꝫ ꝓpheta iſte iohel lꝫ iſta que ꝓphetauit p̄ſertim de eruca⁊ bruco ⁊cͣ. ī tota terra itraelis .ſ. xij. tribuum cōtigiſſe ītelligāt̉nūꝙͣ tn̄ ī ſua ꝓphetiafecit mētionē de decētribubus. ſ noīandoep̄hraim vel ſamariāſicut oſeaſ: ſed ſolū iudā ſyon ⁊ hicrl̓m: vtpꝫ currēti ꝑ totā ſuāꝓphetiā: ⁊ ideo cū dicit hieronymꝰ in ꝓlogo ſuper hūc ꝓph̓aꝫꝙ ad t̓bū iuda ⁊ hieruſalē ꝓphetauit: nullā oīo faciēs de decē tribubus mētōeꝫītelligendū ē ꝙ ī tota ſua ꝓphetia nō noīauit ep̄hraim necſamariā nec aliquid huiuſmodi ad decem tribus tm̄ pertinēs. Ꝙ aūt dicit ī epl̓a ad paulinū ꝙ iohel deſcribit terraꝫxij. tribuū eruca bruco ⁊cͣ. vaſtatā ⁊ cōſūptā: ītelligēdū ē ꝙhec vaſtatio ad totā terrā. xij. tribuū ſe extēdit: lꝫ nō nominaſſet ſamariā ⁊ ep̄hraiꝫ ⁊ huiuſmodi. Ꝙ aūt iſta ꝯtigiſſetēt in terra decē tribuū ſatis patet ex eo qd̓ allegat̉ in poſtilla ex hiſtoria. iiij. regū. Un̄ ꝙ poſtillator cōcludit ꝙ de dc̄ishero. paꝝ vr̄ tenēdū ī ꝓpoſito manifeſtū eſt minus rōnabiliter eē dcm̄. In eodem capl̓o vbi dicitur in poſtilla: Similiter ſcpͥm dictum. Additio.Ecūdum dictū ſeu ſecunda expoſitio nō vr̄ rationabiliter īprobari a poſtillatore. Nā bruta aīaliaiueniūtur ī ſacra ſcriptura deſignari noībus hominum preſertiꝫ ſb̓ noībus collectiuis: ꝓpt̓ certas eoꝝ actiones ſeu proprietates quibus hominibus aſſimilantur: vtcum dicitur ꝓuer. xxx. Formice populus infirmus. Lepuſculus: plebs inualida. ideo cum dicitur hic: Gens enī aſcendet ſuper terram meā. Sil̓r populus fortis ⁊ huiuſmodi bene poteſt intelligi de locuſta que aſcendit ordinate ſic̄ aciesin bello. Unde ꝓuer. vbi ſupra: Locuſta regē non habet: ſꝫegreditur per turmas. Facit etiā pro iſta expoſitione ſecūdaqꝛ in multis locis loq̄ndo ꝓpheta de iſta gente populo velexercitu: adiūgit hoc aduerbium ſil̓itudinis .ſ. qͣſi: ut cū dr̄ꝫQuaſi aſpectus equoꝝ aſpectus eorum: ⁊ quaſi equites ſiccurrūt. Manifeſtū eſt autē ꝙ ī exercitibuſ chaldeoꝝ: aſſyrirū: ⁊ huiuſmodi: veri equi erant ⁊ veri equites: ⁊ ſic nō debebant noīari per ſil̓itudinē ſed per eſſentiā ⁊ realitatē. Similiter ꝙ dicit: Uelut ppl̓us fortis preparatus ad prelium:⁊ quaſi fortes current: ⁊ quaſi bellatores aſcendent muruꝫ.⁊ multa ſimilia que hic ponunt̉: magis proprie dicerent̉ ſine ſil̓itudine. poſſet enim dice̓ d̓ popl̓o chaldeoꝝ grecoꝝ ⁊huiuſmodi tꝑe ſui dn̄ij ꝙ erat ppl̓s fortis preparatus ad p̄liū: ⁊ ꝙ erāt viri bellatores ⁊ huiuſmodi. Unde hec ſecūdaexpoſitio videtur planior ꝙͣtum ad ſenſum lr̄alem. Si aūtqueratur ſenſus figuratiuus qd̓ tamen non eſt preſentiſ ſpeculationis: per erucā notat̉ libido: per locuſtā inani gl̓ia: ꝑbrucū īgluuies vētris: ⁊ per rubiginē ira: ꝓut hr̄ ī gloſa vbimulta alia figuratiua circa hoc tradūt̉. Replica.N primo capl̓o iohelis poſtil. īquirēs qͥbus iohelKꝓphetauerit on̄dit beatū hiero. varie loqͥ ī prologo huiꝰ ꝓph̓e: ⁊ ad paulinū de oībus ſacre ſcripture libris: per conſequens eius dicta declinat. Sed Burgen̄.ſaluans beatū hiero. a contradictione ⁊ bene: dicit quedaꝫ

que non videntur vera: dicit nanqꝫ ꝙ de regno decē tribuum nulla fiat ſpecials mentio in tota ꝓphetia iohelis cuius falſitas videri poteſt. Nam ſicut regnum decētribuum deſignatur per ephraim ⁊ ſamar iam: ita etiāin libris reg. iij. ⁊ .iiij. ⁊ ꝑal̓. ij. decem tribus ſignificant̉ꝑ regnū iſrael: qͥapoſt receſſum decē tribuū a regnoroboā: ſemper regnū iſrl̓ ī ſcriptura eſt diſtinctuꝫ ꝯͣregnū iuda. Nūcaut in tertio cap.iohel diſtincte loquitur de vtroqꝫdicēs: Cū cōuertero captiuitatē iuda ⁊ iſrael. et infra: Uocat deꝰ hereditatē ſuā iſrl̓.Et ca. vltimo iohel diſtinguit inter illa duo regna dicēs: Dn̄s de ſyō rugiet ⁊ de hicrl̓m dabit vocē ſua: ⁊ dn̄s ſpes ppl̓i ⁊ fortitudo iſrl̓ ⁊cͣ. patet igitur ꝙ per falſum nititur defenderebeatuꝫ hiero. qui non indiget ſua defenſione: quia poſtil. b. hiero. non improbat ſed declinat: ⁊ non īmorat̉nec curat propter rationes quas ponit de vidua in iſrael ⁊cͣ. que vide in poſtil. Nec ponderanda eſt replicatioBurgen̄. contra poſtil. quia dicit de metaphoris qͥbushomines ſignificantur per beſtias ⁊ econuerſo: taleſ .n.trāſſūptiones ad diſputationē nō ꝑtinēt. Capl̓m. II.(Anite. Hic ꝯn̄ter inducit ꝓpheta ad lamētuꝫpro vaſtatione terre fienda ꝑ quattuor regnaſupradicta dicēs: a Canite. filij: nō cāticūleticie ſed triſticie: iō ſb̓ditur: Ululate ⁊cͣ. b Comburentur omēs habitatores terre .i. totꝰ iudee. c Quiavenit dies domini .i. tempus ſue vltionis. d Quiaꝓpe eſt dies enebrarum ⁊cͣ .i. tempus multarum miſeriarum ⁊ calamitatū: qd̓ potiſſime habet locū ī primadeſtructione templi ꝑ chaldeos: ⁊ ſcd̓a ꝑ romanos: ⁊ īeiꝰ ꝓphanatōne ꝑ grecos: qn̄ ātiochus abominādū idolū poſuit ī tēplū dei. j. macha. c. j. e Quaſi mane exponſū. mane eſt pͥncipiū diei: que cū incipit luceſcere ſuper terrā ſtatim expanditur ſuꝑ totā terrā ab oriente īoccidentē: ⁊ in hoc notat exercituū multitudīeꝫ: qui deqͣttuor regnis ſupradictis venerūt ꝯͣ iudeā. f Similis ei nō fuit. qͥlibet enim in aliqͣ cōditōe exceſſit alios:vtpote ppl̓us aſſyrioꝝ in cupiditate: chaldeoꝝ in ſerocitate: grecorum in doloſitate: plus enim nocuit hoc regnū iudeis doº iſitate ꝙͣ poteſtate: vt pꝫ j. ⁊. ij. macha.Romanoꝝ vero ī poteſtate: ꝓpter qd̓ illud regnuꝫ vocatur ferreū Dan̄. ij. c. qꝛ ſicut ferrū domat omnia: itaregnū romanoꝝ domauit alia regna. g Ante facieꝫeius ignis voras. qꝛ ī pͥmo ingreſſu iudee cōburebāt villas non clauſas: fugiētibus inde habitatoribꝰ. h Etpoſt eum exurens flāma. quia habita victoria comburebant ciuitates munitas ⁊ maxime populus chaldeorum ⁊ romanorum qui combuſerunt hierl̓m ⁊ tēpluꝫ:i Quaſi hortus voluptatis terra coraꝫ eo .i. erat pulchra ⁊ plena fructibus bonis an̄ aduētū cuiuſlibet exercitus. k At poſt eū ſolitudo deſerti. qꝛ in receſſu ſuodimittebat terram vaſtatam. l Nleqꝫ eſt qui effugiat eum. i pauci poterāt effugere ꝓpter perſequentiū velocitatem: ideo ſequitur: m Quaſi aſpectus equorū velociter currentium. n Et quaſi equites ſic current .ſ. pedites. o Sicut ſonitus quadrigaꝝ. ⁊cͣ. i hꝰ