¶ Prologus

¶ Incipit ꝓlogus ī Iohelprophetam.AAnctꝰ ioͣhel apudhebreoſ pꝰ oſee ponit̉. Et ſicu̓t ibi ſub nomīeep̄hraim ad decē tribꝰ ꝯfertur vaticiniū: q̄ vl̓ ſamariavl̓ iſrl̓ ſepe memorant̉: ſic ētī hūc ꝓphetaꝫ oē qd̓ dr̄ adtribū iuda ⁊ ad hierl̓m ꝑtinere credēdū ē: ⁊ nullā oīoiſraelis .i. decē tribuū ī hocfieri mētionē. Tꝑa qͦꝫ ꝗbꝓphetauit eadē debemusacciꝑe: q̄ ī oſee legimꝰ ī die̓bus ocie ioathan ⁊ achaget ezechie rēgū iuda: et ī diebus hieroboaꝫ filij ioas regis iſrl̓. Porro fāctū eē ſermone dn̄i ad meritū ēiꝰ refert̉ cui fit: nō ad cōditionēeiꝰ: q̄ fieri dr̄: vt alibi legimꝰDo̓minꝰ factꝰ ē mihi ī ſalutē. Auditꝰ .n. ī ſcripturꝭ ſcīs

nō ē iſte: ꝗ ad aures ſonat:ſꝫ ꝗ ī corde ꝑcipit̉: iuxͣ illudqd̓ dominꝰ loꝗt̉: Qui habꝫaures audiēdi audiat. Qd̓autē dr̄ hebraice hyecimi:grece enechęiaſti: latine ſonat: auribꝰ ꝑcipite: proprienon aure: ſed corde ꝑcipit̉.Qui ſenes ſunt ēt celeſtesaudiūt ſpūalit̓: ꝗ aūt hītāt īterra appellāt̉qꝫ t̓reni au̓ribus ꝑcipiūt. Vbicūqꝫ aūthec dūo v̓ba iūcta ponūt̉:non ad ſimplicē tm̄ v̓boꝝſonū: ſꝫ ad recōditā qͦqꝫ dictoꝝ ītelligētiā ꝑtine intelligēdū ē. In geneſi lamechloꝗt̉ ad vxores ſuas ada ⁊ſella. Audite v̓ba mea vxores lamech auribꝰ ꝑcipiteẜmōes meos. Ꝙ viꝝ occidi ī vulnꝰ meū: ⁊ iuuenē ī liuorē meū. Et ēſaias: Audite celi ⁊ auribꝰ ꝑcipe terra.

vero corruēt in eis. qͥ caſus ⁊ ſi exeat ordinē diuine miẜicoᶻdie: tn̄ ītrat ordinē ſue iuſticie: ẜm quē punitio peccatorumad gloriā dei cedet ⁊ electoꝝ qͥ cū eo regnabūt ī ſecula ſecūloꝝ amen. ¶ In capitulo. xiiij. vbi dr̄ in poſtilla: Et reddemus vitulos.¶ Addio.Uedā gloſahebraica ſuper iſtud v̓bū: Reddemꝰ vituloſic dicit: Soluemꝰ ſeureddemꝰ ꝯfeſſionē labioꝝ nr̄oꝝ ī loco vituloꝝ: magis enī placet penitētia deo in qͣreqͥrit̉ cōfeſſio labiorū ꝙ ſacrificia: vn̄ decapro emiſſario perquē expiebant̉ peccata toti ppl̓i vt hr̄ leuiti. xvi. ca. nihil accedebat ad altare niſiſola cōfeſſio: dicit̉ .n.ibi ſic: Cōfiteat̉ ſupereū oīa peccata filioꝝiſrl̓. ¶ In eodē vbidicit̉ in poſtilla: Preuaricatores vero corrue̓t ī eis. ¶ AdditioReuaricatores dicunt̉ ꝓut in gloſa:corruere in vijs dn̄ieo mō qͦ dr̄ luce ca. ij.Ecce hic poſitus eſtiij ruinā.¶ Incipit expoſitioprimi ꝓlogi in Iohelem prophetam.Anctꝰ iohel ⁊cͣ. Iſte ꝓlogꝰ quatuor hꝫaꝑtes. In quarū pͥma ordo iſtius ꝓphetead alios oſtēdit̉ cū dr̄: Sāctus iohel ⁊cͣ.In ſecūda demōſtrat̉ ad quos ꝓphetiaeiꝰ dirigit̉ ibi: Et ſicut ibi ſb̓ noīe ep̄hraim ⁊cͣ. Tertio tp̄us ꝓphetatōis eiꝰ ſb̓iūgit̉: ibi Tꝑa qͦꝫ. Quarto expoſitōeſ quorūdā verboꝝ in ꝓphetia cōtētoꝝ expͥmūtur: ibi Porro factū eē ſermonē dn̄i. vbi duo facit: pͥmo enī exponit cōtentain titulo: ibi Porro factū eē ⁊cͣ. 2º exponit cōtēta ī exordio:ibi Auditꝰ aūt ⁊cͣ. His viſis lr̄e inſiſtamꝰ. Ordo iſtiꝰ ꝓphete apud hebreos ⁊ apud. lxx. habet̉. sͣ. in pͥncipio pͥmi ꝓlogi ſuꝑ oſee. b ¶ Et ſicut ibi .i. oſee pͥmo: vide notulā vſusfinē expoſitionis ſecūdi ꝓlogi ſuꝑ oſee de regulis .ſ. ſub quibus ſignificationibꝰ nominū: ad quas tribꝰ ꝑ ꝓphetas ẜmodn̄i dirigat̉. c ¶ Sic ⁊ ī hūc ꝓphetā ⁊cͣ. ⁊ nullā oīo iſrl̓isi. decē tribuū ī hoc fieri mētionē. vn̄ ⁊ in ſequēti ꝓlogo dr̄iohel fatuel filiꝰ deſcribit t̓rā duarū tribuū. vbi aliqͥ dicūtxij. nō duarū. ⁊ exponūt qd̓. sͣ. poſitū eſt .ſ. Nullā oīno ⁊cͣ.ſupple ad corrigēdū: qꝛ qn̄qꝫ de eis fit mētio reducēdo mala eoꝝ in exemplū vt caueat due tribus. de hoc nolo cōtendere: ſed credo hiero. qͥ ait nullā oīno. x. tribuū hic fieri mētionē: ſupple pͥncipalit̓: vt quidā volūt. d ¶ In diebꝰ ocie.qͥ alio noīe dicit̉ azarias: de quo legit̉. iiij. reg. xv. Ioathaniiij. reg. xv. e ¶ Et ezechie. iiij. reg. xviij. xix. ⁊ xx. f ¶ Regu iuda .i. duarū tribuū. g ¶ Et in diebꝰ hieroboam. iiij.reg. xiiij. iſte nō ē hieroboa filiꝰ nabath. de quo. iij. reg. xij.ſꝫ ruit filius ioas regis iſrael: de quo. iiij. reg. xiiij. h ¶ Fi-

lij ioas. iſte ioas non fuit ille qui fuit rex iuda quem ioiada ſacerdos interfecta athalia inſtituit in regnum: dequo. iiij. Reg. xi. xij. xiij. ſꝫ fuit rex iſrl̓ filiꝰ ioachaꝫ regꝭiſrael: de qͦ. iiij. Reg. xiij. De his quatuor regibus iudalegitur in. ij. paralypo. xxvi. ⁊ .xxvij. ⁊ .xxviij. ⁊ xxix. ⁊xxx. ⁊. xxxi.Borro. h̓ expōitverba que ponūtur in titulo: Sicenim intitulat̉ iohel: Uerbuꝫ dn̄iquod factum eſt.ad ioel ⁊cͣ. ⁊ hierony. exponit ſici ¶ Porro .i. ſedvl̓ certe. l ¶ Sermonē dn̄i .i. verbum dei .i. filiuꝫk ¶ Factuꝫ eſſe.quo ad effectumprophetie in propheta. m ¶ Admeritum eius refertur .i. dei v̓buꝫdicitur ita factūeſſe ꝓpter meritum vel ꝓpter p̄parationem.n ¶ Eius. ideſt ꝓphete iohelis.o ¶ Cui fit. ideſtmeruit vt iſta reuelatio ei fieretſaltem preparando ſe. p ¶ Nonad conditionem.ideſt proprietateꝫq ¶ Eius. ideſtverbi dei ideſt filij. r ¶ Qui fieri dicitur. id eſt verbum domini quod factum eſt ad iohel: quaſi diceret:nō intelligitur per hoc ꝙ dicitur in titulo iohelis ꝙ filius dei factus eſt ꝙ aliqua conditio vel proprietas notetur ineſſe ipſi verbo: ſed dicitur factus per inſpirationem in propheta. s ¶ Dominus factus eſt mihi in ſalutem. id eſt dominus fecit inem ſalutem. t ¶ Auditus autem ⁊cͣ: Hic exponit contenta in exordio vbi dicitur: Audite hec ſenes auribus percipite ⁊cͣ. v¶Dominus loquitur: matth̓. xiij. Qui habet aures ⁊cͣ.x ¶ Quod autem dicitur enechęiaſti grece: latine ſonat auribus percipite proprie. ideſt perfecte. y ¶ Noaure ſed corde percipitur. In antiquis biblijs ſcribiturſic: Et dicitur hebraice hiecimi: grece enechęiaſti: latine ſonat auribus percipite. Hieronymus in originali.Quod autem nos interpretati ſumus auribus percipite ⁊ apud grecos ⁊ apud hebreos vnum verbuꝫ eſt: qd̓proprie corde non aure percipitur. z ¶ Qui ſenesſunt. moribus: Sap̄. iiij. Cani ſunt ſenſus hominis: ⁊etas ſenectutis vita immaculata. ⁊ hoc pertinet ad actiuam. a ¶ Et celeſtes. conuerſatione: hoc pertinet adcontemplatiuaꝫ: Phil̓. iij. Conuerſatio noſtra in celiseſt. b ¶ Auribꝰ. tantū corꝑalibus ꝑcipiūt. c ¶ Duoverba .ſ. audite ⁊ auribus ꝑcipite. d ¶ Nō ad ſimplicē. ideſt exteriorē ſed ad e ¶ Reconditā .i. interioreꝫ.f ¶ In geneſi. iij. g ¶ Et eſaias. primo. a.¶ Explicit qualiſcūqꝫ expoſitio iſtius prologi.