Liber
Et īpoͣſuit eis prepoſitꝰ eunuchoꝝ nomina: danieli:balthaſar: anāie: ſidrac: miſaeli miſac: ⁊ azarie abdēago. Propoſuit aūt danielī corde ſuo ne polluereturde mēſa regis: neqꝫ d̓ vinopotus eiꝰ: ⁊ rogauit eunuchoꝝ prepoſitū ne cōtaminaret̉. Dedit āt deus dānieli gr̄am ⁊ miſericordiam inꝯſpectu pͥncipis eunuchorū. Et ait pͥnceps eunuchorū ad danielē. Timeo egodn̄m meum regem: qui ꝯſtituit vobis cibū ⁊ potū: quiſi viderit vultꝰ veſtros macilētioreſ p̄ ceteris adoleſcētibus coeuis veſtris: cōdēnabitiſ caput meū regi. Etdixit dāniel ad malaſſar:quē cōſtituerat pͥnceps eunuchoꝝ ſuꝑ dāielē: anani
am: miſaelē: ⁊ azariaꝫ. Tenta nos obſecro ſeruoſ tuo ſdiebus decem: et dētur nobis legumina ad veſcendū⁊ aqua ad bibendum: ⁊ cōtemplare vultus noſtros ⁊vultus puerorum: ꝗ veſcūtur cibo regio: ⁊ ſicut videris: facies cum ſeruis tuis:Qui audito ẜmōe huiuſcemodi tentauit eos diebusdecem. Poͣſt dies autē decem apparuerunt vultꝰ eorum meliores ēt corpulentiores prē omnibus pueriſqui veſcebantur cibo regio. Porro malaſſar tollebat cibaria ⁊ vinum potuſeoꝝ: dabatqꝫ eiſ legumīa.Puerꝭ autē his dedit deꝰſcīaꝫ et diſciplinā ī oī libroet ſapīa: dānieli aūt ītelligētiā oīuꝫ viſionū ēt ſōnioꝝ.
De filijs iude daniel ⁊cͣ. a ¶ Et īpoſuit eis prepoſitꝰ eunuchoꝝ noīa ⁊cͣ. qꝛ noīa hebraica erāt babyloiſ aboīabilia: ⁊male nota: qd̓ ē īcōueniēs ī illis qͥ ſtabāt ī palatio regis.b ¶ Propoſuit aūt. Hic ponit̉ tertiū diſponēs danieleꝫ adſapiētiam .ſ. ſobrietas victus: ẜm ꝙ dr̄ Ecc̄. ij. Propoſui avino abſtrahere carnē meā: vt animummeū trāſferrē ad ſapientiā. Sic fecit iſte daniel cum ſocijs ſuis ⁊hoc ē quod dicit̉ hic:b ¶ Propoſuit autēdaniel ī corde ſuo nepol. de mēſa regꝭ. hocē de cibis eiꝰ. Erat .n.ꝯſuetudo antiquorūꝙ de īmolatis idolisponebat̉ aliqͣ portio īmēſa magnoꝝ: ſic ſimiliter ibi erant aliqͣlege moyſi ꝓhibita: ſicut carnes porcīe velhꝰ i. ſil̓r erāt ibi aliqͣ ꝓhibita iudeiſ ex traditōibus pr̄nis: ſic̄ mōꝓhibitū ē eis biberevinū preſſū a chriſtianis: lꝫ ī lege nō ſit eisꝓhibituꝫ: ⁊ qꝛ a talibus voluit abſtineredaniel ne pollueret̉: aliqͣ peccata ꝯͣ predcāfaciendo: ideo voluitabſtinere a cibis ⁊ potibus regijſ: quia hocmō fecit iudith quaꝫdiu fuit cum holoferne: nolens comedere de cibis eius: ſed tātū de his que ſecuꝫattulerat: vt habetur iudith. xij. ſequitur: c ¶ Dedit autēdeus da. gratiam ⁊ miſericordiam in conſpectu principiseunuchorum ⁊cͣ. q. d. licet princeps eunuchorum multū diligeret danielem: tn̄ noluit acquieſcere: timēs ne in corporedetrimentum pateretur: ⁊ per conſequens prepoſitus puniretur a rege tāꝙͣ agens contra mandatum eius: ⁊ patet littera. ſequitur: d ¶ Et dixit dāniel ad malaſſar ⁊cͣ. qd̓ enimnon potuit impetrare a maiori: querit impetrare a minoriqui erat conſtitutus ad miniſtrandum eis neceſſaria ſpecialiter. e ¶ Tēta nos obſecro ſeruos tuos diebus. x. conueniens ſpacium probationi petit: quia nec nimis longuꝫ: vtde facili poſſit illud impetrare: nec nimis breue: ita ꝙ poſſit veritas apparere. f ¶ Et dentur nobis legumina ⁊cͣ.Iſta nunꝙͣ fuerunt prohibita iudeis: nec ante legem: nec ſb̓lege: nec paternis traditionibus: nec idolis fiebat oblatio d̓talibus: et ideo poterant vti talibus ſine aliqua ſuſpicionepcc̄i: ꝑꝑ hoc dicit apl̓s ad romanos. xiiij. Qui infirmus eſtolus manducet. ⁊ non loquitur ibi de infirmitate corporiſſed de infirmitate conſcientie illorum qui timebant peccarecomedendo idolatica: vt ibidem patet. ſequitur: g ¶ Poſtdies autem decem appa. vul. eorum meliores. id eſt magꝭ viuidi in colore. h ¶ Et corpulentiores. id eſt magis carnoſi. i ¶ Pre omnibus pue. qui veſce. cibo regio. Hoc auteꝫfactum eſt diuina virtute propter iuuenum deuotionemk ¶ Porro malaſſar tollebat cibaria ⁊cͣ. ideſt occulte portabat ꝓ ſe ⁊ familia ſua: ne ab aliquo perciperetur ⁊ puniretur. l ¶ Pueris. Hec eſt ſecūda pars principalis huiꝰ capituli: in qua poſita multiplici diſpoſitione ad ſapientiam
vt viſum eſt. conſequenter hic ponitur eminentia ſapiētie collata danieli ⁊ ſocijs eius: ⁊ primo ꝙͣtum ad intelligentiam ſeu ſapientie habitum. ſcd̓o ꝙͣtum ad eloq̄ntiam ſeu experimentum: ibi Completis. Prima adhucin duas: quia primo oſtenditur ſapientia collata omnibus generaliter:ſcd̓o danieli ſpecialiter: ibi Danieliautem. Dicit igit̉pͥmo ſic: l ¶ Pueris his. id eſt dāieli ⁊ ſocijs ſuis:m ¶ Dedit deusſcientiam ⁊cͣ. Exhoc patet ꝙ nonſolum habuit ſcientiam per hūanam inueſtigationem ⁊ doctrinaꝫ:ſed etiam ꝑ diuinam infuſionem⁊ dicit: n¶ Sciētiā. quo ad ſpeculabilia. o ¶ Etdiſciplinam. quoad moralia.p ¶ In omni libro. diſcēdo ſcilicet. q ¶ Et ſapientia. diſcēda velexponenda.r ¶ Danieli. Hicconſequenter on̄ditur quid collatum ſit danieli īſpeciali: ⁊ hoc eſtquod dicit: Danieli aūt d̓dit. ſupple deꝰ. s ¶ Intelligētiā oīuꝫ viſionū .i.occultorū ꝙͣtū ad ea q̄ tn̄ ī vigilia vident̉: ſic̄ balthaſarvidit manu ſcribētē: qd̓ dāiel ītellexit: vt hr̄ īfra. v. ca. ꝑhoc ēt ītelligit̉ cognitio illoꝝ q̄ vidēt̉ auerſis ſēſibꝰ: vt īraptū: ⁊ extaſi ⁊ cōſil̓ibꝰ: qͦꝝ noticiā habuit daniel.t ¶ Et ſōnioꝝ. ꝙͣtum ad ea que vident̉ ī ſōno: ſic̄ pꝫ infra ꝙ ītellexit ſōniū nabūc. d̓ ſtatua magna ⁊ lapide ipſū cōterēte ſcd̓o ca. Et ſōniū eiꝰ de arbore magna et vigili ſcō p̄cipiēte eā īcidi. iiij. c. vtꝝ autē tal̓ ītelligētia occultoꝝ fuerit collata ip̄i dāieli ꝑ aliquē hītū ſibi īfuſū:ē dubiū. ⁊ dicūt aliqͥ ꝙ ſic: qꝛ n̄ ē dubiū ꝙ ſcīa data ſibi⁊ alijs fuit hītꝰ: ⁊ eadē rōne vr̄ d̓ iſta ītelligētia occultorū q̄ fuit data ip̄i dāieli: qꝛ vtrūqꝫ eodē mō dr̄ h̓ datuꝫa deo niſi ꝙ vnū fuit datum generalit̓ tribus: aliud ſpecialiter vni tm̄. Itē. ij. eth̓. dicit ph̓s ꝙ ī aīa nō ſūt niſitria: potētie: paſſiones: ⁊ habitus. Talis aūt ītelligētiaoccultoꝝ n̄ pōt dici potētia: qꝛ ineſſet oībus: nec paſſioqꝛ paſſiones ꝓpͥe dicteⁱ ſūt ī parte ſēſitiua in qua nō pōteſſe talis ītelligētia: paſſiōes aūt large dicte ſicut intelligere ⁊ velle ſūt actus qͥ tranſeunt: ⁊ ſic nō diceretur aliquis propheta quando dormit: gͦ vr̄ ꝙ talis intelligētiaſit hītus. Et ꝯfirmat̉ rō: quia daniel propoſitis ſibi ſōnijs: vel alijs occultis: ſtatim intelligebat: qd̓ non videt̉eſſe niſi habentis habitum. Alij dicūt ꝯͣrium: dicētesꝙ non eſt per aliquod lumen hītuale imp̄ſſū mēti prophete: ſꝫ ꝑ qͣndā illuſtratōeꝫ ad modū paſſiōis trāſeūtꝭꝙ ꝓbat dco greg. ī ꝓlogo ſuꝑ ezech̓. vbi dr̄: Ꝙ ſpūs ꝓph̓ie aliqn̄ ꝓphetꝭ deeſt nec ſēꝑ eoꝝ mētibꝰ p̄ſto ē: habitus aūt ineſt ſemꝑ: qꝛ eſt qualitas de difficili mobilis.