¶ Danielis
¶ Incipit dāiel ꝓph̓a .I.Nno t̓tioregni iōacim regisiuda venitnabuchodonoſorrex babylōis hierl̓ꝫ ⁊ obſedit eam ⁊ tradidit dn̄ſ ī manu eius ioacim regeꝫ iude⁊ partē vaſoꝝ domus dei:⁊ aſportauit ea in terrā ſennaar in domū dei ſui: et vaſa intulit in domū theſauridei ſui. Et ait rex aphanesprepoſito eunuchoꝝ: u̓t in
troduceret de filijs iſrael ⁊de ſemine regio ēt tyrannorum pueros: in quibuſ nulla eēt macula: decoros forma: et eruditos omni ſapiētia: cau̓tos ſciētia ⁊ doͣctosdiſciplina: et qui poſſēt ſtare in paͣlatio regis: ut doceret eos litteras ⁊ linguamchaldeorum. Et conſtituit eiſ rex ānonam ꝑ ſingl̓oſdtēs d̓ cib̓ ſuiſ ⁊ vino vn̄ bibebat ip̄e: vt enutriti tribuſāniſ pꝰ ea ſtarēt ī ꝯſpc̄ū r̄gisFu̓er̄t gͦ īt̓ eoſde̓ filijs iudedāiel anāias miſael ⁊ aza̓iaſ
iude mutato noīe ip̄iꝰ: qui pͥus eliachiꝫ vocabat̉: vtiiij. reg. xxiij. ⁊ regnauit iſte. xj. annis. Cui ſucceſſit filiuſeius ioachin ꝑ n. ſcriptꝰ ī fine: ⁊ vterqꝫ captus eſt a nabuc. rege babylonis ⁊ eodē āno: vt videbit̉. Propt̓ qd̓dubiū eſt de qͣ ſcriptura h̓ loqͣt̉: ſed pꝫ ſolutio ī hebreo:qꝛ primꝰ ſcribit̉ ꝑcoph ⁊ mem: qͥbꝰin latino reſpondēt e ⁊ m. ſecūdꝰſcribit̉ ꝑ caph etnun: qͥbus in latinō reſpōdēt. ch. ⁊eīꝫ iſte āt ioacimde qͦ loqͥt̉ h̓ dāielſcribit̉ in hebreoꝑ cōph. ⁊ mem. ⁊apud nos dꝫ ſcribi ꝑ c ⁊ m. Ex qͦpꝫ ꝙ iſte ioacimfuit filius ioſie. 2ºhoc pꝫ: qꝛ ſcd̓ſ ioachin qͥ fuit nepoſioſie r̄gnauitſolū ꝑ tres mēſesvt habet̉. iiij. reg..xxiiij. de iſto autioacim dr̄ hic:a ¶ Anno tertioioacim ⁊cͣ. ſed iſtud ocm̄ hr̄ repugnare predictis: qꝛ predictū eſt ꝙ ioacim filius ioſie regnauit. xj. ānis: hic aūtcaptus dr̄ t̓tio āno regni ſui. Ad qd̓ dicendū ꝙ nō accipit̉ h̓ tertius annus regni ioacim abſolute: ſed ab illotꝑe qͦ ceꝑat eē tributarius regis babylonis: ⁊ iſte fuit. xjannus regni ſui. Ad tertiū dicēdū ꝙ cā huiꝰ belli habuit initiū a tꝑe ezechie regis iuda: quādo oſtendit omīaſecreta domus ſue nuncijs regis babylonis: ⁊ tunc p̄dixit ei eſa. vt hr̄ eſa. xxxix. Ecce dies venient ī qͥbus theſauri domus tue portabūt̉ ī babylonem: ⁊ de filijs tuiserunt eunuchi ī aula regis babylonis qd̓ tꝑe ioacim filij. ioſie īpletū eſt. Rex enim egypti conſtituerat eum regem amoto fratre eius ioachaę: vt viſum eſt: ⁊ iō fauebat regi egypti contra nabuc. regem babylonis qui habebat bellum contra regem egypti: ꝓpter qd̓ rex babylonis venit contra ioacim: ⁊ fecit eum tributarium: ⁊ſibi iurauit cōtra regē egypti. Iſte tamen ioacim tertioāno poſt rebellās a rege babylonis captus eſt: vt dictūeſt ⁊ vaſa dei deportata: ⁊ pueri de ſemīe regio ſunt ducti in babylonē: ⁊ interfectus ē iſte ioacim: ⁊ proiectū eſtcadauer eius extra muros hierl̓m: ⁊ impletū eſt qd̓ deeo dixerat hieremias .xxij. Sepl̓tura aſini ſepeliet̉: ⁊ cōſtitutus eſt filius eius ioachin. per .n. ſcriptus rex iudeper regem babylonis: qui poſt tres menſes miſſo exercitu contra eum tradidit ſe cum matre ⁊ multiſ alijs conſilio hieremie: ⁊ hoc proprie dicitur tranſmigratio babylonis: ⁊ iſte ductus eſt in babylonē īcarceratꝰ. xxxvi.annis vſqꝫ ad regnū euilmeradach qui eum amouit d̓carcere ⁊ fecit ſibi cōmenſalem: vt dicitur. iiij. reg. vltimo. ſic igitur patet tertium .ſ. cauſa belli regis nabuc.contra ioacim regem iude: ſed hec cauſa accipitur exparte regis debellantis eum. Cauſa autem ex parte deifuit: quia reges iuda ⁊ ppl̓s erant peſſimi ⁊ idolatrie dediti: vt habetur. iiij. reg. ⁊. ij. ꝑal̓. xvj. ibi Propt̓ qd̓ dominus permittebat eos talia facere: vnde rex egypti etrex babylonis mouerunt bellum contra eos ſucceſſiueb ¶ Et ait rex. Hic ponitur ſecūdum diſponens danielem ad diuinam ſapientiam .ſ. nobilitas ortus: quia ſe
cundum qd̓ dicit boetius. ij. de conſo. Nobilitas generis ēquedam laus proueniens homini de probitate parentum:⁊ ideo vt ipſe dicit ibidem: In nobilitate generis hoc bonūeſt: quia per ipſam quedā neceſſitas ipſis nobi ibus īponit̉ne a maiorum ſuorum probitate degenerent. homines aūtbn̄ morigerati ſūt diſpoſiti ad ſapientiam:ſedatis paſſionibꝰ fitanima ſciēs ⁊ prudēsvt dr̄. vij phy. Propt̓ qd̓ h̓ ītroducit̉ nōbilitas dānielis: qͥ nobilis exn̄s genere nobilior fuit moribus:⁊ ideo dicitur hic int̓nobiles poſitꝰ edoctꝰ⁊ nutritus: ⁊ noīe regio decoratus: qꝛ īpoſitum eſt ei nomē balthaſar qd̓ ē regiū: vtpatebit īfra. v. c. Hocē igitur quod diciturhic: b ¶ Et ait rex..ſ. nabuc. c ¶ Aphanec p̄poſito eunūchorū .i. magiſtro ſeruiētium in domo regis:ātiqͥtus .n. illi qͥ in domo regia ſeruiebāt ad īteriora domꝰ: caſtrabāt̉ ꝓpt̓ ſecuritatē a mulieribꝰ: vt dicūt aliqͥ. Alij v̓o dicūt ꝙ dicebāt̉ eunuchi ꝑꝑ caſtitatē ⁊ moꝝ hōeſtatē: qd̓ v̓iꝰ vr̄: hoīes enī ihoneſti nō permittebāt̉ ſeruire ī domibus regū: ⁊ inde eſt ꝙ ſeruitores general̓r dicti ſūt poſtea eunuchi: vn̄ ⁊ ī actibꝰ apl̓orū. viij. ca. vocatur eunuchus ille vir qͥ erat ſuꝑ gazas regine ethiopum. ſequit̉: d ¶ Ut ītroduce̓t de filijs iſrl̓: ⁊ deſemīe regio. Et d̓ ideſt: qꝛ volebat hr̄e in aula ſua aliqͦs d̓ ſemīe dauid. e ¶ Et tyranoꝝ .i. nobiliū qͥ v̓tute armorumerāt magnificati: hͦ faciebat nabuc. ad magnificētiā ſuam ⁊memoriā ſue victorie ꝙ tales nobiles captiuauerat. ſeqͥt̉:f ¶ Pueros ī qͥbus nulla eēt macula .i. defectꝰ mēbroꝝ. vn̄⁊ in lege dr̄ aīal ſine macula ⁊ īmolaticiū qd̓ nō eſt cecū autclaud̓ ⁊ huiuſmodi: nō ꝑꝑ pulchritudinem pellis: ⁊ ex hocpatet ꝙ dāniel ⁊ eius ſocij non dicuntur hic eunuchi quiafuiſſent caſtrati ꝑ abſciſionē mēbroꝝ genitaliū: vt arbitrātur aliqui iudei: quia non fuiſſent ſine defectu membroruꝫnec pulchri aſpectus: quia tal̓r caſtrati ſunt cōiter male gr̄atioſi etiā in facie. g ¶ Decoros forma. ꝓpter pulchritudinē coloris ⁊ aſpectꝰ: vn̄ in hebreo dr̄ Bone viſiōis. h ¶ Eteruditos oī ſapiētia. ꝙͣtū ad philoſophiā naͣlem. i ¶ Lautos ſcientia. ꝙͣtum ad ſcientia rōnalē cuiuſmodi ē grāmatica: logica: rhetorica. k ¶ Doctos diſciplīa. ꝙͣtū ad philoſophiā moralē: ſeu ꝙͣtū ad diſciplinā moꝝ. l ¶ Et quipoſſent ſtare .i. miniſtrare. m ¶ In palatio regis. hoc dic̄ꝙͣtū ad robur corporis ⁊ agilitatē mēbroꝝ. n ¶ Ut doce̓teos lr̄as ⁊ līguā chaldeoꝝ. volebat .n. nabuc. hr̄e ī palacioſuo aliqͦs de qͣlibet lingua: qͥ cuꝫ ligua mr̄na ſcirēt linguamchaldaicā: vt poſſēt ſibi īterp̄tari ⁊ lege̓ lr̄as oīuꝫ gētiū. Pēt ex hͦ ꝙ philo iudeꝰ d̓ceptꝰ fuit credēſ eādē līgua eē chaldaicā ⁊ hebraicaꝫ: qd̓ credebat ex hͦ ꝙ abraā fuit oriūdꝰ d̓ chaldea qd̓ n̄ valꝫ qꝛ n̄ ē īcōueniēſ īmo ml̓tū ꝓbabile abraā pl̓eſlinguas ſciuiſſe. ſeqͥt: o ¶ Et cōſtituit eis rex ānonā ⁊c̄. vtex bōa nutritōe eſſēt magꝭ gratioſi ⁊ apti ī corꝑe ⁊ ī mēte:qꝛ bona diſpoſitio corporis: bn̄ facit ad bonā diſpoſitionēmentis ꝙͣtū ē de ſe: ⁊ maxīe qn̄ cū hͦ ē bōa diſciplīa: ſic̄ fuitin iſtis iuuenibus: vt patet in littera. p ¶ Iuerūt gͦ intereos. ideſt inter iuuenes electos de diuerſis nationibꝰ. ¶