Druckschrift 
3 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Danielis

Completis itaqꝫ diebꝰ pꝰqͦs dixerat rex: vt ītroducerent̉: ītroduxit eos p̄poſit̓eunuchoꝝ ī ꝯſpectu nabuchodonoſor. Cunqꝫ eiſ locutus fuiſſet rex: non ſunt īuenti tales de vniuerſis: utdaniel: ananias: miſael: ⁊ azarias. Et ſteter̄t in conſpe

ctu regis: et oē v̓bū ſapientie: et ītellectꝰ quod ſciſcitat̉ē ab eis rex inuenit ī eiſ decupluꝫ ſuꝑ cunctos hariolos ēt magos: qui erant invniuerſo regno eius. Fuitaūt daniel uſqꝫ ad ānū priImū cyri regis.. II.N anno ſecūdo regni

Ad hoc etiā īducitur illud. iiij. reg. iij. de heliſeo qui n̄potuit dare reſpōſū regi niſi prius vocato pſaltē: ⁊ cūcaneret pſaltes: ſcūs ē ſpūs dn̄i ſuꝑ eū ⁊cͣ. qꝛ per melodiam diuīe laudis quā pſaltes canebat excitata ē mēs heliſei ad deuotione ē ⁊ ſic mēs eius fuit diſpoſita ad recipiēdū diuinā illuſtrationē. Cōſiderādū tn̄ ꝙ licꝫ lumē propheticumn̄ ſit hītus ẜꝫ iſtāopīonē: eſt tn̄ gr̄agratis data: ſic̄ ēgr̄a miraculoruꝫd̓ qͣ certū ē ꝙ nōdicit aliqͥd manēſī ip̄o hoīe: ſed diuinā aſſiſtētiā adagēda miraculaad preces homīs⁊ a tali gr̄a aliqͥsdr̄ ꝓph̓a: ꝑ hͦ pꝫ ſolutio ad argumēta que ſunt ꝓ aliaopiniōe. Siqͥs autē vult tenere aliā opionē pōt de facili ſoluē iſtas auctoritates īductas: qꝛ duo ibi requirunt̉ī cognitōe actuali .ſ. lumē ītellectꝰ agentis ⁊ ſpēs rei cogͦſcibilis: ſicut pꝫ ī cognitōe naͣli ītellectꝰ ī qͣ reqͥrit̉ lumenītellectus agentis: ⁊ ſpēs abſtracta a fantaſmatibꝰ. Poteſt igit̉ dici ꝙ lumē ꝓpheticū ē aliqͥd ꝑmanēs ꝑ modūhītus: datū tn̄ a deo. Ad hoc tn̄ ꝙ ꝓph̓a per hoc lumēactual̓r aliqͥd ſuꝑnaͣle cognoſcat: reqͥrit̉ cū ip̄o ſpēi acceptio ꝑ aliquā viſionē imagīariā ī ſe vel ī alio: vel etiam aliqͦ alio modo: ſicut eſt in cognitiōe ꝓphetica ſinetali viſione imagīaria: qꝛ tunc talis ſpēs ītelligibilis fitīmediate a deo ī ītellectu ꝓph̓e: ⁊ ꝙͣtum ad hoc dic̄ grego. ꝙ ſpūs ꝓph̓ie aliqn̄ deeſt ꝓphetiſ: qꝛ nō ſēꝑ hn̄t talēſpēm: ſed oꝫ ꝙ de nouo fiat ī ꝓphetante actu: ⁊ per hocpatet illud de heliſeo. a Completis. Hic on̄ditur ſapiētia collata danieli ⁊ ſocijs eius ꝙͣtū ad experimētū:⁊ eloquētiam cū dr̄: Cōpletis itaqꝫ diebus .ſ. triū annorum: b Poſt qͦs dixerat rex vt ītroducerētur. ī conſpectu ſuo .ſ. vt ibi ꝓbarēt̉: vnde ſeqͥtur c Cunqꝫ eislocutus fuiſſet rex. tentādo in diuerſis qōnibus ſapiētiam eoꝝ. d Nō ſunt īuenti tales de vniuerſis pueriſ.ſ. qͥ edocti fuerāt cū eis. ſeqͥtur: e Et oē v̓bū ſapientie .i. reſpectu diuinorum. f Et intellectus. reſpectuhumanorum. vel aliter: Intellectus. dicitur ꝙͣtum adapprehenſionem bonam. Sapientie. ꝙͣtum ad iudiciūcertum. g Qd̓ ſciſcitatus eſt rex ab eis īuenit in eisdecuplum. Hic accipitur numerus determinatus ꝓ indeterminato .i. multo plus. h Super cūctos hariolos. Iſti ſunt qͥ vaticinātur de occultis per ſacrificia inaris idoloꝝ immolata. i Et magos. Iſti ſunt aſtrologi: qͥ per conſtellationes iudicant de futuris ⁊ occultꝭ.vnde ⁊ illi qui viſa ſtella venerunt adorare chriſtuꝫ: dicti ſūt magi: vt hr̄ Matth̓. ij. k Qui erāt ī vniuerſo regno eius. qꝛ tales artes diuinandi tunc vigebant īchaldea. ¶¶ Fuit autem. Hec eſt vltīa pars ī qua ponuntur quedam cōſequentia ad ſapientiā collatam danieli: que ſunt honor: ⁊ gl̓ia: ipſius danielis in regͦ chaldeorum ⁊ perſaꝝ: Unde dr̄ ſapientie. viij. Propt̓ hancideſt ſapientiam habebo claritatem ad turbas: ⁊ honorem apud ſeniores. Iuuenis ⁊ acutus inueniar in iudicio ⁊ in conſpectu potentium admirabilis ero: ⁊ faciesprincipum mirabuntur me. Hec autem omīa fueruntin daniele propter ſapiētiā a deo ſibi collatam: ⁊ hoc ēquod dr̄ hic: l Fuit autem daniel. in honore ſcilicet⁊ gloria in chaldea: media: ⁊ perſide: vt patebit ex libri

proſecutōne a tempore nabuc. magni vſqꝫ ad tempus cęqui deſtruxit regnum chaldeorum: propter hoc ſequiturm Uſqꝫ ad annū primum cyri regis. Ex hoc patet defectus illorum qui exponunt lr̄am iſtam de tempore vite danielis ſic exponentes. l Fuit auteꝫ daniel vſqꝫ ad annūprimū cyri. ideſt tātūvixit ⁊ non plus: qͥadecīa viſio daniel̓ facta eſt ſibi tertio ānocyri: vt hr̄ īfra. x. cap.Ex qͦ pꝫ ꝙ terminusvite dānielis n̄ poteſtaccipi pͥº anno cyri: iōexpōe vt pͥus. C II.¶N anno ſcd̓oaHic ponit̉ 2ºꝑs pͥncipalishuiꝰ libri in qͣ intēditactor on̄dere potētiāregni chriſti ꝑ ꝯparationē ad regnū mūdi vel diaboli: ⁊ hͦ per decē viſiōes hicꝯn̄ter poſitas ⁊ diuidit̉ ī duas ꝑtes: qꝛ pͥº ponūt̉. v. viſioneſad pͥmū aduētū chriſti ꝑtinētes pͥncipal̓r: ſcd̓o. v. ꝑtinentesad ſcd̓m aduētū chriſti: lꝫ tā ī iſtis ꝙͣ ī illis fiat aliqn̄ mentōde vtroqꝫ: ſcd̓a īcipit. c. vij. anno pͥmo balthaſar. prima diuidit̉ in qͥnqꝫ partes ſcd̓m quinqꝫ viſiones. prima viſio ēde lapide abſciſo ſine manibus ſtatuā grādē cōterrente: inqua figurata eſt chriſti cōceptio diabolū cōterētis. 2ª de angelo filio dei aſſimilato in fornacē deſcēdēte: in qua figurata eſt natiuitas chriſti in noſtram penalitatem deſcēdentis.tertia de vigili ſācto clamāte preciſionem arboris: ī qua figurata eſt predicatio chriſti vicia reſcidētis. quarta de manu ſcribentis ī ꝑiete terminationē regni balthaſar: in quafigurata eſt paſſio chriſti regnum diaboli exterminantis: ⁊chirographū decreti cruci affigentis. quinta de incluſionedanielis ī lacum ⁊ liberatōne eius per angelum: ī qua figurata eſt reſurrectio chriſti īfernū ſpoliantis. Partes patentī. v. capitulis per ordinem ſequentibus. Circa primum aduertendū ꝙ cā effectīa pͥncipal̓ hꝰ viſiōis ē ſpūſſc̄s: cā impetratiua eſt or̄o daniel̓ ⁊ ſocioꝝ eꝰ: cā final̓ eſt vt dei potētiapāderet̉: ⁊ dāniel exaltaret̉: ⁊ rex ſuꝑbꝰ hūiliaret̉: cā auteꝫmaͣlis ē ꝯtinētia hꝰ viſiōis: q̄ on̄dit diſcurſū mundi ꝑ qͣttuor regna pͥncipalia ſibi ſuccedētia: vſqꝫ ad tp̄s chriſti omīaregna terrena ſibi ſb̓iugātis: cā aūt formal̓ ē diuiſio hꝰ. c.Notādū ꝙ ī qͣlꝫ viſione ponūt̉ he qͣttuor cāe vt poſite ſuntī iſta: qꝛ q̄libet viſio ē qͣſi qͥdā ſpālis tractatꝰ: ergo circa cāꝫformalē hꝰ capl̓i on̄dit̉ pͥº reuelatio ſōnij: 2º inqͥſitio viſi: ibiPrecepit gͦ rex. tertio reſeratio myſterij: ibi Tunc daniel. qͣrto magnificatio dei: ibi Tūc rex nabuc. Circa pͥmū cōſiderandū qͥs fuit iſte nabuc. qꝛ enim dr̄ h̓: In anno ſcd̓o regninabuc. ideo dicūt aliqui ꝙ fuit nabuc. iunior: ⁊ filiꝰ magninabūc. ⁊ ꝙ regnauit an̄ fr̄em ſuuꝫ euilmeradach īmediatepoſt patre: ⁊ hͦ ex ordīatōe pr̄is ꝑꝑ maliciā euilmeradachqui erat pͥmogēitꝰ. Magnꝰ .n. nabuc. iā r̄gnauerat ꝑ. vij. annos ītegre qn̄ dāiel de iudea ī babylone fuit ductꝰ: ⁊ iteꝝ ꝑtres annos fuit daniel nutritus et edoctus antequā ei preſentaretur: vt viſum eſt capitulo precedenti. Cum ergo inhoc capitulo dicatur ꝙ daniel vt alijs ſapientior expoſuitſomnium nabūc. ⁊ cū dicatur ꝙ hoc ſōniuꝫ vidit ſcd̓o ānoregni ſui: ideo concludunt ꝙ non poteſt intelligi de magnonabuc. propter qd̓ dicunt alium fuiſſe nabuc. filium predicti: qui nabuc. ſcd̓us regnauit poſt patrem: ⁊ ſcd̓o āno regnieius facta ſunt iſta que hic narrantur. Sed hebrei ⁊ beroſus hiſtoriographus chaldeorum quibus magis credendum eſt: dicunt euilmeradach īmediate regnaſſe poſt pr̄em⁊ hoc eſt quod dicit quedam gloſa que ſic incipit: Non