Druckschrift 
3 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

ad gētes ī maͣre: in āphricāin lydiaꝫ: tēnentes ſagittaꝫin italiā ēt greciā ad īſulaslonge: ad eos ꝗ non audierūt de me: et nō viderūt gl̓iaꝫ meā. Et annūciabūt gl̓iam meā gētibꝰ: et adducētoēs fratres veſtros de cunctiſ gētibꝰ doͣnuꝫ dn̄o ī eꝗs⁊ in quadrigis: ⁊ ī lecticis:⁊ in mulis: ⁊ ī carrucis admōtē ſāctū meū hieruſaleꝫdicit dn̄s: qu̓iō ſi īferant filijiſrael munº in vaſe mundoī domū dn̄i. Et āſſumā exeis in ſacerdotes ⁊ leuitas

dicit dn̄s: ꝗā ſicūt celi noui⁊ t̓ra noua: q̄ ego facio ſtare corā me dicit dn̄s deus:ſic ſtābit ſemē veſtrū ēt nomen veſtrū. Et e̓rit menſisex menſe: ⁊ ſabbatū ex ſabbato. Uēniet oīs caro: vtadoret corā facie mea dicitdn̄s. Et ēgredient̉: ēt videbūt cadauera viroꝝ ꝗ p̄uaricati ſūt in me. Vermis eorum nō morietur: et igniseorum non extinguetur: eterunt vſqꝫ ad ſatiētatē u̓iſionis omni carni. Explicit Eſaias.

a Ad gentes .i. ad gētiles ꝯuertēdoſ. Sic .n. dixerūt Paulus ⁊ Barnabas iudeis obſtinatis: Act̉. xiij. Uobis oportebat primū loqͥ verbū dei: ſed qꝛ repellitis illud ⁊ indignosvos iudicatis eterne vite: Ecce conuertimur ad gētes: ſic .n.precepit nobis deus. b In mare .i. ad hītantes in inſulismaris: in qͥbꝰ publicata eſt fides catholica.primo ꝑ Barnabam⁊ Paulū: vt patet inactibꝰ aploꝝ: ⁊ poſteaꝑ alios predicatores īdiuerſis īſulis mariſ.c In aphricā. qꝛ beatꝰ Mattheuſ predicauit ī ethiopia: ⁊ marcus in alexādria queſt̓ ī Aphrica. d Inlydiā. in qua predicauer̄t etiā alij. e Tenentes ſagittā in italiaꝫ. Petrus .n. ⁊ Paulus p̄dicauerunt Rome q̄ ē caput italie. ⁊dicūt̉ hic tenentes ſagittā: qꝛ ml̓ti diſcipuli chriſtiani fuerūt ſb̓eis Rome: quos tāꝙͣſagittaſ dn̄i miſerūt īpartes longinquas ad predicādū: vt Dionyſiū in franciaꝫ:Marcū in alexandriā: ⁊ ſic de multis alijs. ꝙ aūt p̄dicatores v̓bi diuini ſagitte dicāt̉: pꝫ. sͣ. xlix. Poſuit me qͣſi ſagittā electā ⁊cͣ. f Et greciā. in qua paulus p̄dicanit .ſ. athenis: ⁊ in multis alijs locis: ⁊ Ioh̓es euangeliſta in epheſo.g Ad inſulas longe. vt dictū ē. sͣ. de paulo ⁊ barnaba.h Ad eos qͥ non audierūt de me. i. ad gentiles legē ⁊ prophetas nō hn̄tes: in qͥbꝰ fit mētio de chriſto vēturo. i Etnō vi. glo. me qꝛ nō viderunt chriſtū docētē ⁊ miracula facientē: ſicut viderunt iudei: ī quoꝝ terra predicauit in propria perſona: ⁊ fecit multa miracula: vt pꝫ ex decurſu euangelij: ꝑꝑ qd̓ dicit Matth̓. xv. Nō ſū miſſus niſi ad oues qͦperierūt domus iſrael. k Et an. glo. me. gen .ſ. gloriammee reſurrectiōis ⁊ aſcēſionis: ⁊ miracula nomine meo faciendo ad confirmationē ſermonis ſui: ⁊ ſubdit̉ fructus hꝰdoctrine: cū dr̄: l Et adducēt oēs fra. ve .i. chriſtianos d̓cunctis gentibꝰ. m Donū dn̄o. fidē chriſti recipiendo.n In equis ⁊ quadrigis ⁊cͣ. nō ē ꝑ hoc intelligendū ꝙ tal̓adductio ſit ꝑ motū localē ⁊ inſtr̄a corporalia: qd̓ pꝫ ꝑ hocquod ſubdit̉: o Ad mon. ſan. me. hie. qꝛ eadē rōne hicacciperet̉ hieruſalē ⁊ mōs ſyon ad litterā pro ciuitate ⁊ templo maͣlibꝰ: qd̓ nō poteſt dici: qꝛ nō poſſet ibi cōgregari totus populns chriſtianus: īmo nec etiā iudaicus ꝑ orbē diſꝑſus: ⁊ iō talis adductio ſeu ꝯgregatio intelligenda ē in vnitate fidei ⁊ charitatis: de qua dicit ſaluator Matth̓. xviij.Ubi duo vel tres ꝯgregati fuerint in noīe meo in medio eorū ſū. Et ꝑ varios vecture modos: cū dr̄ hic: In eqͥs ⁊ quadrigis ⁊cͣ. intelligunt̉ miniſteria apl̓oꝝ: ⁊ adiutoria angelorū qͥbꝰ infideles adducti ſūt ad fidē: ita ꝙ ꝑ equos ⁊ qͣdrigaſẜm Hiero. ītelligūt̉ auxilia āgeloꝝ: eo ꝙ helias eqͥs igneis⁊ curru igneo legit̉ raptꝰ in celū. iiij. Regꝭ. ij. ⁊ hoc mīſterioangelico. Per lecticas ⁊ mulas ⁊ carrucas: intelligūt̉ mīſteria apl̓oꝝ: ẜm tria q̄ in eis fuerunt ad cōuerſionē infideliuꝫſ. ſancta ꝯuerſatio: ſana p̄dicatio: ⁊ ꝑ miracula ꝯfirmatio.o Ad mon. ſan. me. hie .i. eccleſiā militātē: vt dictū ē. sͣ.ca. ij. p Qūo ſi īfe. fi. iſra .i. apl̓i qͥ fuer̄t iſraelite genere.q Munus in vaſe mūdo ⁊cͣ. ſic ſupple accepta ē corā d̓ocōuerſio īfideliū ꝑ laborē eoꝝ: īmo multo pluſ: qꝛ ſacrficiū

deo acceptiſſimū ē celus aīaꝝ. r Et aſſumā ex eis .i.ex gētibꝰ ꝯuerſis. s In ſacerdotes ⁊ leuitas. qꝛ pl̓esex ipſis etiā a tꝑe aploꝝ ordinati ſunt epiſcopi ⁊ eccleſie mīſtri: vt pꝫ de beatis clemente ⁊ dionyſio ⁊ multisalijs. Et hoc ēt dicit q̄dā glo. hebraica: Exo. xij. ſuꝑ illd̓Hec religio phaſe ⁊cͣ. Et ſequit̉:Eadeꝫ lex erit idigene ⁊ colono qͥꝑegrinatur apudvoſ. gloſa: Futuꝝē vt ꝯuerſi de gentibꝰ ſint ſacerdotes dn̄o mīſtrateſt Quia ſic̄ celi.Hic ꝯn̄t̉ ſubdit̉ idqd̓ ꝑtinet ad iudiciū retributionis⁊ pͥº qͦ ad bonos:cutor̄. v Sic̄ celi noui ⁊ terra noua ⁊cͣ. qꝛ a ſtatuillius innouationis future: d̓ quasͣ. dictū ē īꝑpetuūnō mutabuntur.x Sic ſtabit ſemen veſtrū .i. adducti ad fidē ꝑ vos qui ſt̓ de numero electoꝝ. y Etnomen veſtꝝ .i. apl̓oꝝ ī perpetuuꝫ de ciuitate celeſti: iōſubdit̉: z Et erit mē. ex mē. ⁊ ſab. ex ſab .i. ꝑpetua qͥes ⁊ duratio: q̄ nō poſſunt a vobis exprimi nec capi niſi ꝑ nomina ⁊ verba differentias tꝑis ſignantia: ⁊ hocmodo de eternitate dei dicitur Apoc̄. primo ca. Qui ē⁊ qui erat ⁊ qui venturus eſt. eternitas tamen durationis deſignat̉ ꝑ hoc qd̓ dicit̉: Menſis ex menſe. ⁊ eternitas quietis: cū dicitur: Sabbatū ex ſabbato. ſabbatuꝫn. quietē ſignat vt in hebreo. a Ueniet oīs caro .i.oīs homo exiſtens de bonoruꝫ numero: eo modo quodicit̉. sͣ. xl. Uidebit oīs caro ꝑiter qd̓ os dn̄i locutū eſt.vbi trāſlatio. lxx. hꝫ: Uidebit oīs caro ſalutare dei noſtri: vt adoret cora facie mea. q̄ clare vr̄ in patria. Conſequent̓ ponit̉ retributio maloꝝ ſimul cū retributionebonoꝝ: cū dr̄: b Egredient̉ .ſ. beati nō per loci mutationeꝫ: ſed ꝑ ꝯſiderationeꝫ. c Et videbūt cadauera ⁊cͣ. corpora dānatoꝝ in gehenna: ⁊ ꝙ iſte ſit iutellectus: patet per hoc qd̓ ſubdit̉: d Uermis eoꝝ nonmoriet̉. qꝛ vermes corpora mortuoꝝ corrodentes in ſepulchris cito deficiūt cū eis: ⁊ in puluereꝫ conuertunt̉.e Et ignis eoꝝ nō extinguet̉. Ex qͦ pꝫ qd̓ dictū eſt .ſ. d̓cruciatu corpoꝝ dānatoꝝ in igne inferni: qͥ eſt inextinguibilis. f Et erunt vſqꝫ ad ſatietateꝫ .i. repletiōem⁊ ꝑfectionem. g Uiſionis oī carni .i. oī hōi beato: n̄ſic intelligendo: ꝙ beati delectent̉ per ſe in penis dānatoꝝ: ſed qꝛ talis intuitus declarat eis diuine iuſticie exercitiū: ⁊ diuīe miſericordie beneficiū: quo penas illaseuaſerūt: ⁊ ꝓprie glorie augmentū: iquatu maior apparet ꝯꝑata ad ſuū ꝯͣriū: qꝛ appoſitis iuxta ſe ꝯͣrijs maiora ⁊ minora vident̉: pͥº elēchoꝝ: ⁊ ex iſtis tribꝰ beati ꝑſe letāt̉: ſꝫ ꝙ dr̄ p̄ſ. lvij. Letabit̉ iuſtꝰ cū viderit vindictaecce pͥᵐ: Manꝰ ſuas lauabit ī ſāguīe peccatoriſ. īquātuꝫdei mīa factꝰ ē īmunis ab illis penis: ecce 2ᵐ. Si vtiqꝫ ēfructꝰ iuſto. accipit̉ h̓ ſi ꝓ qꝛ: qꝛ ꝑ hoc apparꝫ maior fruitio ꝓpͥa: ⁊ ſic totū cedit ī gl̓iā electoꝝ: ⁊ ip̄iꝰ dei pͥncipalit̓: cui ē honor ⁊ gl̓ia ī ſecula ſeculoꝝ. Amē. In ca.lxvj. vbi dr̄ ī poſtilla: Hec dicit dn̄s. Additio.