Liber
Erbuꝫ qd̓ ¶ Ca. II.vidit eſaias filiꝰ amoſſuꝑ iudeam ⁊ hieruſalem/Et e̓rit in nouiſſimis diebꝰpreparatus mons domusdn̄i in vertice montium: eteleuabit̉ ſuꝑ colles. Et flūent ad eū om̄nes gentes: ⁊ibunt populi multi ēt dicētUenite aſcendamꝰ ad mōtem dn̄i ⁊ ad domum dei
iacob: et docebit nos viaſſuas ⁊ ambulabimus in ſemitis eius: quia de ſyonexibit lex: ⁊ verbuꝫ dn̄i dehieruſalē. Et iudicabit gentes: et arguet ppl̓os ml̓tos.Et conflabūt gladios ſuoſin vomeres: ⁊ lāceas ſuasin falces. Noͣn leuabit gesꝯͣ gētē gladiū: nec exercebuntur vltra ad prelium.
reducit̉ ad propoſitū noſtrū. Ad ſecūdum dicēdū: ꝙ ratione illius dicti aliqui doctores hebrei dixerunt ꝙ in adnentu meſſie mons ſynai ⁊ mōs thabor ⁊ carmeli qͥ ſunt ꝓpemontē ſyon ſunt adducendi diuīa virtute: ⁊ ſuꝑ illos mosſyon debet poni: vt ſic īpleatur qd̓ dr̄: Erit mōs domꝰ dn̄i īvertice montium ⁊cͣ.Sꝫ hoc dictū reprobat Ra. ſa. ſuꝑ locuꝫiſtuꝫ dicens: Ꝙ taliseleuatio nō ē ītelligenda ẜꝫ loci mutatōnē:ſꝫ ꝑ ſignoꝝ operationē: qꝛ maiora ſigna fienda ſunt tūc in mōte ſyon ꝙͣ in alijs tribus ſint facta: ⁊ in hͦdicit veritatē: ſꝫ in hdeficit: ꝙ dicit futuꝝqd̓ ꝑ ieſū nazarenumfuit factū: qd̓ ſic pꝫ.Maius ſignū factuꝫin monte ſynai fuitdatio legis ꝑ angelū loquētē in ꝑſona dn̄i: Act̉. vij. Maiuſſignū ſine ꝯparatione fuit ꝙ chriſtus verus homo verusdeus in templo docuit legē enangelicā in quo legit̉ pluriesdocuiſſe: qd̓ qͥdeꝫ tēplū erat in monte ſyon: vt frequēter dictuꝫ ē: vbi ēt cecos ⁊ claudos curauit ⁊ multa alia miracula fecit: vbi etiā ianuis clauſis ad diſcipulos intrauit: ſuamreſurrectionē manifeſtādo: ⁊ ibi ſuꝑ apoſtolos alioſqꝫ diſcipulos ſpiritūſanctū in die pentecoſtes miſit: qd̓ fuit maximū miraculū .ſ. ꝙ hoīes ſimpliceſ ⁊ illitterati oēſ ſcripturas intelligerent: ⁊ linguis oīum gentiū loquerentur. Et ꝑhoc pꝫ: ꝙ maiora fecit ieſus nazarenus in mote ſyon: ꝙͣ vnquā fuerunt facta in tribus mōtibus predictis. Ex quibusꝯcludit̉ chriſtū veniſſe in perſona ieſu nazareni. Ad tertiūdicendū: ꝙ hoc ſignū oēs non diſtribuit ꝓ ſingulis generū:ſꝫ pro generibus ſinguloꝝ: qꝛ de oībus gentibus aliqͥ ꝯuerſi ſunt ad fidē chriſti: etiā a tēpore apoſtolorū: ſicut diffuſius declaratū fuit pſalmo. xviij. ſuꝑ illud verbū: In oēꝫ terram exiuit ſonus eoꝝ. ſicut hec ꝓpoſitio vera eſt: Oē aīalfuit in arca noe: qꝛ aliqua indiuidua de ſingulis generibusaīaliū fuerunt ibi. Ad fidē vero chriſti nō ſolū aliqͥ de gentibus ſingulis: ſꝫ multi ſunt ꝯuerſi: ⁊ qꝛ ẜm expoſitores catholicos ⁊ hebreos p̄dicta diſtributio ſic ē intelligenda: exhoc ꝯcludit̉ ieſū nazarenuꝫ eē vere chriſtū. Ad quartū dicēdū ꝙ per hoc qd̓ dr̄: Nō exercebūt̉ vltra ad preliū. nō hr̄ ꝙpoſt aduētū chriſti nullū debeat eē p̄liū: ſꝫ ꝙ dꝫ eſſe magnapax tempore ſui aduentus: ⁊ ita fuit: qꝛ chriſtus natus fuittēpore ceſaris auguſti ſubiectis oībus gentibꝰ romano īperio: ⁊ pacatis intm̄: ꝙ ſub eo numeratus fuit totus orbis:vt hr̄ Luc̄. ij. ⁊ durauit iſta pax ꝑ magnū ſpaciuꝫ tēporis:nec plus hr̄ ꝑ illā dictionē vltra: loco cuius ponit̉ ī hebreood. ⁊ ſil̓r. iiij. Regꝭ. vj. habemus: Et vltra non venerūt latrones ſyrie in terrā iſrael: qꝛ ceſſauerunt venire ꝑ aliquodtempus: tn̄ poſtea pluries venerunt: vt pꝫ ex. iiij. Regꝭ. Similit̓ Gen̄. xxxv. dr̄ ad iacob: Nō vocaberis vltra iacob: ſꝫiſrael. ⁊ tn̄ poſtea vocatus ē iacob multotiens. Per hoc cōcludit̉ ieſū naęrenū eē veꝝ chriſtū: qꝛ natu tꝑe maxime pacis ⁊ tēporibus a prophetis p̄nunciatis. Ex predictis pꝫ ſententia huius partis. Tamē adhuc ad maioreꝫ intellectumdiſcurrēda ē breuiter applicādo ad ꝓpoſitū .ſ. de eccl̓ie promotione: ⁊ premittit̉ breuis prefatio: cū dr̄: a ¶ Uerbumquod vidit ⁊cͣ. quaſi diceret verbū quod ſb̓ditur ē notabile: qꝛ de maximare: ⁊ iō maxime attendendū ¶ Et quid ſitillud on̄dit̉: cū dr̄: b ¶ At erit in nouiſſimis diebus .i. tempore gratie: quod dr̄ nouiſſimū: vt predictum eſt ¶ Et hoc
modo dr̄ prima ioh̓. ij. Nouiſſima hora ē. c ¶ Mōsdomus dn̄i .i. eccleſia que dicit̉ hic domus dn̄i: tū qꝛ fūdatata fuit ꝑ predicationē chriſti ⁊ eius miracula ī mōte ſyō: vbi erat tēplū dn̄i vt p̄dc̄ꝫ ē: tū qꝛ eccl̓ia q̄ ē domꝰ dn̄i dignitate excellit oēꝫ alia ꝯgregationē apͥnº mūdi ad dei cultū ordiatā. d ¶ Et eleuabit̉ ſr̄ colles .i.ſuꝑ t̓re prīcipes:qͥ a tꝑe cōſtatiniceperūt ſe ſupponere iugo chriſti.e ¶ Et fluēt ad eūoēs gētes .i. aliqͥde oībꝰ gētibꝰ: vtp̄dc̄m ē. vl̓ pōt dici: ꝙ ē locuto hyꝑbolica ad deſignādū multitudinem gentilium:que fidem chriſtiſuſcepit iudeis ꝓmaiori ꝑte excecatꝭ ī īfidelitate: ẜm illd̓ ad Ro. xj. Cecitaſ ex ꝑte ꝯtigit ī iſrl̓: dōec plēitudo gētiū ītrarꝫ ſic̄ dr̄:Oēſ d̓ cītate currūt ad tale ſpectaculū: ad ſignādū ml̓titudinē currētiū: lꝫ aln̄ maior ꝑſ r̄māeat. f ¶ Et dicēt venite aſcēdamꝰ ⁊cͣ. qꝛ illi qͥ r̄cipiebāt fidē chriſti hortabatur alios ad ſil̓r agēdū. g ¶ Et docebit nos vias ſuas⁊cͣ. qꝛ adulti vēiētes ad fide chriſti an̄ꝙͣ baptizarēt̉ ctheticabāt̉ ⁊ īſtruebāt̉ d̓ his q̄ ꝑtinēt ad fidē. h ¶ Qꝛd̓ ſyo exibit lex ⁊cͣ. hͦ n̄ ē referēdū ad credētes: qͣſi ſit verbū ipſoꝝ: ſꝫ ē v̓bū eſaie reddentis cāꝫ ⁊ modū d̓ dictaml̓titudīe gētiū ad fidē chriſti ꝯuertēda: qꝛ d̓ hierl̓ꝫ ⁊ iudea exier̄t apl̓i alijqꝫ diſcipuli ad p̄dicādū gētibꝰ fidemchriſti: ꝑꝑ qd̓ dr̄ Act̉. xiij. Uobis oportebat pͥmū loqͥ v̓bū d̓i. ſꝫ qꝛ repellitꝭ illd̓ ⁊ īdignoſ vos iudicatꝭ et̓ne viteecce ꝯuertimur ad gētes: ſic .n. p̄cepit nobis dn̄s. i ¶ Etiudicabit gētes. iudicio diſcretiōis: qͦ ꝑ p̄dicationē apl̓orū aliqͦs d̓ gētibꝰ vocauit ad fidē: alijs ī īfidelitate dimiſſis: qd̓ qͥdē iudiciū iuſtū ē lꝫ nobis occultū. k ¶ Et arguet ppl̓os ml̓tos. d̓ īfirmitate ⁊ alijs mal̓ ſuis: ſic̄ pꝫ inactibꝰ apl̓oꝝ ⁊ legēdis ſāctoꝝ. ¶ ¶ Et ꝯflabūt gladiosſuoſ ⁊cͣ. hͦ dr̄ ad deſignand̓ diut̓nitatē pacꝭ: q̄ fuit vbiqꝫnatītatꝭ xp̄i tꝑe: vt p̄dcm̄ ē: ⁊ durauit ī idea d̓ qͣ t̓ra eſaias prīcipal̓r loq̄bat̉ a. xx. ānis ⁊ pluſ an̄ natītatē chriſtivſqꝫ pꝰ mortē eiꝰ ꝑ. xl. ānos vl̓ circit̓ ſb̓ dn̄io romanoꝝ:vt pōt colligi ex dc̄is ioſephi ⁊ alioꝝ hiſtoriographoꝝſꝫ iudeis final̓r rebellātibꝰ rōnāis d̓ſtructi ſt̓ ⁊ captiuatiꝑ titū āno. xlij. a paſſiōe chriſti. Ueriſil̓e at̄ ē ꝙ ī pace tālōga ceſſātibꝰ bell̓ ml̓ta arma ⁊ īſtr̄a bellica fuer̄t ꝯuerſa ī īſtr̄a agriculte apta: ſic̄ ſēſibil̓r vr̄ ī t̓rꝭ vbi pꝰ bella ſequit̉ pax diut̓na. m ¶ Nō leuabit ⁊cͣ. Ihyphole ē ad d̓ſignādū pacꝭ diut̓nitatē: ꝓut cōit̓ dr̄ d̓ aliqͦ negocio qd̓ꝑtrahit̉ vltra modū ꝯſuetū: iſtud negociū nūꝙͣ t̓mīabit̉: lꝫ aln̄ t̓mīet̉. jͣ. ānu: vl̓. jͣ. mēſē ſeu ēt ī minori ſpacioẜm ꝯditōnē negocij. Et hic modꝰ loquēdi hypholicꝰ frequēs ē ī ꝓph̓is. n ¶ Domꝰ iacob. Hic pꝰ ꝯuerſionē gētiliū pōit̉ ꝯuerſio iudeoꝝ: qͥ circa finē mūdi recipiēt fidēchriſti generaliter: ⁊ a tēpore chriſti vſqꝫ nūcͣ recipiūteaꝫ aliqͥ particulariter. Et qꝛ ad hͦ inducti ſūt ꝑ doctores conuerſos ad fidē de gentilitate vl̓ in ſe: ſicut patetde auguſtino ⁊ ambroſio ⁊ alijs multis: vel in parentibus ſuis: ſicut ē d̓ illis doctoribus qui nati ſunt de parentibus chriſtianis: tamen parentes eorum propinquivel longinqui fuerunt d̓ gentilibus conuerſi ad fidemChriſti: ⁊ in perſona talium dicitur hic iudeis: