Eſaie
ſerunt dicentes: Quia indignos vos feciſtis regno deiecce ꝯuertimur ad gentes. Act̉. xiij. Nō .n. ē bonoꝝ iudicū ⁊ ꝯſiliarioꝝ bona ꝯditio: eos qͥbꝰ ꝯſulēdū ē relinq̄re: ſꝫ vſqꝫ ad mortē ꝯſulēˢ n̄ defice̓: ita fec̄ ⁊ docuit apoſtoloꝝ magiſter dn̄s ieſus. Exponit̉ igit̉ hic paſſus dehierl̓ꝫ terreſtri ⁊ iudicibus corobabel: neemia ⁊ ceterisNā expone̓ de eccleſia ꝓut Burgen̄. ⁊ gloſa ordi. ē potius litterā myſticare ꝙͣ ad littera ſēſuꝫ expone̓ ⁊cͣ. Quoad ſecūdū videnduꝫ d̓ motiuis Burgen̄. Nō .n. ꝯcluditprimū eius motiuū cū dicit cauſā hꝰ deiectionis fore:qꝛ nō cognouerūt dn̄ꝫ: igit̉ nō idolatria. Illa .n. ꝯſequētia non valet: quia potiꝰ ex an̄cedente infert̉ oppoſituꝫꝙͣ ꝓpoſitū. Cū .n. deus a viatore cognoſcit̉ ꝑ fidē: ⁊ inlittera aſſignat̉ defectꝰ cognitōis: igit̉ ⁊ fidei. Defectꝰ aūtfidei reducit̉ ad idolatria: qꝛ nemo latrie colit: niſi eumquē deū fore fide cognoſcit. Nihil .n. amatū niſi cognitū: qꝛ igit̉ verū deuꝫ fide nō cognouerūt ſeqͥt̉ ꝙ nec verū deū coluerūt: ⁊ ꝑ ꝯn̄s idola qd̓ ē ꝓpoſitū. veritas hꝯn̄tis pꝫ ex littera hꝰ capituli vbi dr̄: Cōfūdētur ab idolis qͥbꝰ ſacrificauerunt ⁊cͣ. Sꝫ Burgen̄. hꝰ dicti extortaꝫponit expoſitionē dicēs: ꝙ iudei ꝯfundunt̉ ab idolis nōquibus ipſi ſed parres eoꝝ ſacrificauerunt tꝑe pͥmi tēpli. Iſta aūt expō ledit fidē nr̄aꝫ: qꝛ fauet iudaiſmo moderno: qͥ falſā excuſationē hꝰ extreme eiectiōis ſumuntab idolis patrū ſuoꝝ: vt etiā Burgen̄. dicit. Qn̄ .n. q̄ritur a iudeis cauſa tā extreme ⁊ ꝓtēſe captiuitatis eoꝝreſpondent vt Burgen̄. ꝙ ē ex culpa patrū colētiū idola: ſic autē ſe falſe excuſando nō erubeſcunt ſꝫ gloriant̉:ꝙ n̄ ſit ex d̓meritis eoꝝ iſta captiuitas: ⁊ ꝑ hͦ perſuadētſimplicibus: ꝙ ꝑ patientiaꝫ ſuſtinēt hanc captiuitatemꝓ peccatis nō ſuis: ſed alioruꝫ: ⁊ ſic ꝑ falſam excuſationē ſibi formāt vanā ſpē: cui Burgen̄. h̓ ſeruit. Nō igitꝯfundunt̉ ⁊ erubeſcunt ab idolis ſic expoſitis: ſed potiꝰvt dictū ē ſperant ⁊ gloriant̉. Nec valet Burgen̄. ſcd̓mmotiuuꝫ: qꝛ dicitur in littera: Excoquā ad burū ſcoriātuā. Ex quo arguit: qꝛ iudei in captiuitate babylonicanon fuerūt emendati: ſed manſerunt incorrigibiles: ꝓpter hoc qd̓ dr̄ in eodē caº: Suꝑ quo ꝑcutiaꝫ vos vltraaddentes preuaricationē. Dicta igit̉ depuratio ſcorie n̄habet locū in babylonica captiuita. Reſpondeo hic: ꝙBurgen̄. h̓ ſicut multotiēs facit littere tranſpoſitione.Nā illud: ſuꝑ quo percutiā vos. ꝑtinet ad iudeoꝝ captiuādoꝝ incorrigibilitateꝫ. hͦ autē quod dr̄ in fine capituli: Excoqua ad purum ſcoriam tuā. ẜm gloſā nihil pertinet ad purificationeꝫ reductorum de captiuitate de qua purificatōe allegatū ē ſupra vltimū capitulūeſdre 2. Nunc autē nitit̉ Burgen̄. improbare emendationē reductoꝝ a captiuitate per incorrigibilitatē nundū captiuorū: videat Burgen̄. grandipenſor quātū valeat. Ex mutatione .n. tempoꝝ cauſaꝝ ⁊ circūſtātiaruꝫſepe in ſcripturis taliter inconſonantia reperiuntur:ſicut Matth̓. xxiiij. Statī correpto petro ⁊ diſcipulisqꝛ dormierunt: poſtea ſequitur: dormite iā ⁊ requieſcite ⁊ ſtatim ſequitur: Surgite eamus. Nec valet replica Burgen̄. ꝙ ppl̓s reductus nō fuit purgatus: ſed potius implicatus abominationibus chananeoꝝ: qꝛ dictūeſt ſupra: qd̓ ad ꝑſuaſioneꝫ eſdre dimiſerunt vxores cūꝓle ⁊ ſic clarificati fuerunt: ꝓut dicitur in loco ꝑ Buigen̄. allegato .ſ. ſecundo eſdre vlti. caº. Cū autē Burgēdicit illā purificationē ad apoſtolos ꝑtinere: non videt̉veꝝ ad litterā: quia littera dicit de purificatione ciuitatis hieruſaleꝫ: iō ſubdit̉ poſt purificationeꝫ: Ciuitas iuſtat. vrbs fidelis. cuius ciuitatis ad litterā apoſtoli necerant ciues nec pars principalis nec fortaſſis integralisnec quantitatiua. Si dixeris ꝙ ciuitas accipitur ꝓ eocleſia cuius ciues et principes erant̉ apoſtoli non nego
ẜm ſenſuꝫ allegoricū: ſꝫ nō ad litterā. Rec valet tertiū motiuū Burge. ſūptū ex hͦ caͦ: cū dr̄: Sxō ī iudicio r̄dimet̉ ⁊ reducet ea ī iuſticia. arguēº ſic: Captiuitas babylōica n̄ ē reducta ꝑ iuſticiā: ſꝫ poti ꝑ mīaꝫ. Rn̄º. ꝙ hͦ argumentū fūdat̉ ſifalſa imagīatiōe: ſonat enī q̄ſi mīa ⁊ iuſticia in oībꝰ oꝑibusdiuinis non ꝯcurrant: qd̓ ē ꝯͣ magiſtrū in 4º di. xlvj. Ur̄etſi vna videat̉ reluce̓ in vno effectu: alia in alio: manēt tn̄ſēꝑ inſeparabilia ẜm ſanctos doctores: miſericordia exhibet̉ ſine meritis: iuſticia aūt ꝓ meritis: aut demeritis. Rūigit̉ genus hūanū nō meruit redēptionē ꝑ chriſtū factā: iōdic̄ apoſtolus ad tituꝫ 3º: Secūdū mīam ſua ſaluos nos fec̄nō ex oꝑibꝰ iuſticie q̄ fecimꝰ nos. male igit̉ nitit̉ ꝓbare Burgen̄. ꝙ ſit facta ꝑ chriſti iuſticiaꝫ nobis occulta: qꝛ ꝯͣdicit apoſtolo in multis locis dicenti: ꝙ ſolū ẜm ſuā mīam. Idigit̉ qd̓ hic dicit̉ ẜm expoſitionē poſtillatoris ppl̓ꝫ de babꝫlonica captiuitate in iudicio ⁊ iuſticia redēptū ē veꝝ: īquatū ꝓ ſua culpa ſuſtinuit penā debitā: cōcurrēte tn̄ mīa inpunitiōe citra ꝯdignū. Et cū Burgen̄ in hac maͣ vltimo adducit: ꝙ videlicet ppl̓s reductꝰ a captiuitate babylonica nōfuit īmunis a peccato: idē poteſt argui d̓ populo ꝑ chriſtūredēpto in eccleſia: qͥ nō fuit ſine peccatꝭ: ſic̄ pꝫ de pͥº redēptolatrone: ⁊ hodie ī ſagena eccl̓ie capiūt̉ piſces boni cū maliadmixi: qͥ oēs ſt̓ ꝑ chriſtū ſufficient̓ redēpti. ¶ Ca. IIErbū qd̓ vidit. Poſtꝙͣ ꝓph̓a dſcripſit regni iud̓ deiectionē: hic ꝯn̄t deſcribit regni chriſti .ſ. eccl̓ie erectionē. Et diuidit̉ in duas ꝑtes: qꝛ primo hec erectio deſcribit̉: et 2º ꝓph̓a ad deſcribēdū p̄dictā deiectionē reuertit̉: ibiProieciſti .n. Prima pars a chriſtianis ⁊ iudeis de tꝑe chriſti exponit̉: ꝯͣrio tn̄ mō: qꝛ chriſtiāi dicunt hāc ſcripturā fuiſſe īpletā in aduentu ieſu nazareni: quē ꝯfitēt̉ eē chriſtū inlege ⁊ ꝓph̓is ꝓmiſſū: iudei vero dicūt ipſā īplēdā fore tēpore meſſie: quē expectant: qꝛ ieſū nazarenū chriſtū eſſe negāt: ⁊ arguūt ex lr̄a hꝰ partis pͥº: qꝛ dr̄ hic: Erit ī nouiſſimisdiebꝰ p̄paratꝰ mōs domꝰ dn̄i ⁊cͣ. ⁊ ſic in nouiſſimus diebuslittera hꝰ partiſ ē īplēda. Dies āt ieſu nazareni non fueruntnouiſſimi: qꝛ pꝰ mortē eiꝰ fluxer̄t ml̓ti āni .ſ. M. cc. lxxxxiij.gͦ n̄ fuit chriſtus: ſꝫ aliꝰ expectat̉ qͥ erit ī nouiſſimis. Itē ſb̓ditur: Mōs domꝰ dn̄i ī v̓tice mōtiū ⁊ eleuabit̉ ſuꝑ colles. etſic in aduētu chriſti mōs ſyō eleuabit̉ ī altū: qd̓ nō ē adhucfactū: gͦ ⁊cͣ. Itē ſeqͥt̉: Et fluēt ad eū oēs gētes .ſ. ꝑ credulitatēī chriſtū. hͦ āt n̄ ē ſcm̄ de ieſu naͣzareno: qꝛ ſaraceni: tartari:⁊ plures gētiles alij: ⁊ ēt iudei ꝓ maiori parten̄ crediderūt īieſū nazarenū: gͦ ⁊cͣ. Itē ſeqͥt̉: Et ꝯflabūt gladioſ ſuoſ ī vomēres: ⁊ lāceas ſuas ī falces: n̄ leuabit gēs ꝯͣ gētē gladiū ⁊cͣ. Exqͦ vr̄ ꝙ ī aduētu meſſie debeat tāta pax eē ī mudo: ꝙ ceſſetvſus armoꝝ: ⁊ maͣ eoꝝ ī īſtr̄a ꝓ agricult̉a ꝯuertat̉. Iſta nōſolū pn̄t ſolui: ſꝫ ēt ī aduerſarios torq̄ri ſaltē ꝓ magua ꝑteAd pͥmū dicēdū ꝙ nouiſſimū vnoº accipit̉ ſimpl̓r ⁊ abſolutē: ⁊ ſic tp̄s nouiſſimū ſeu dies nouiſſimi dr̄ tp̄s futuꝝ ꝓpe iudiciū. Alioº accipit̉ reſpectiue: ⁊ ſic tp̄s gr̄e ſeu aduētuſchriſti dr̄ nouiſſimū qꝛ legi euāgelice alia n̄ ſuccedet: ꝑꝑ qd̓argumētū n̄ valꝫ: qꝛ iſtd̓ tp̄s nouiſſimū hꝫ lōgū tractū: ſic̄vltīa etaſ hoīs aln̄ tm̄ durat ꝙͣtū oēs alie p̄cedētes. Itē Gexlix. dr̄: Cōgregamī filij iacob: vt ānūciē q̄ vent̓a ſt̓ vobis īdiebꝰ nouiſſimiſ ⁊cͣ. Et oīa illa ſt̓ diu adīpleta: ēt ẜꝫ opīonēiudeoꝝ ſic̄ ibidē fuit expoītū: ꝑꝑ qd̓ ex illo v̓bo: In nouiſſimis diebꝰ n̄ hn̄t argum̄tū. ibidē ſb̓dit̉: Nō auferet̉ ſceptꝝ d̓iuda: ⁊ dux d̓ femor eiꝰ: dōec vēiat qͥ mittēdꝰ ē .i. chriſtꝰ. vn̄ī trāſlatōe chaldaica q̄ tāte aucͣtꝭ ē apd̓ heb. ꝙ nullꝰ vnꝙͣ fuit auſus ei ꝯͣdice̓: hr̄ meſſias .i. chriſtꝰ: vibi noſ hēmꝰ qͥ mittēdꝰ ē. Cū igr̄ ſceptꝝ ⁊ dn̄atō ſint total̓r ablata a iudeis: ⁊ iādiu ē: ſeqͥt̉ ꝙ aduētꝰ chriſti trāſit ī p̄t̓itū: ⁊ cū fuerit ablatuꝫtꝑe herodis ad quē deuolutū fuit regnū iudeoꝝ: cū eēt alienigena: ⁊ tꝑe ipſiꝰ natꝰ fuit ieſus nazarenꝰ: ſeqͥt̉ ꝙ fuit et eſtvere chriſtus: qꝛ illo tēpore nullus alius apparuit qͥ ex doctrina ⁊ operibus dici poſſet chriſtus: ⁊ ſic argumentum