Liber
ꝑ mortem chriſti fuit facta per iuſticiam non per potentiam: vt magiſter in tertio ꝑ auctoritatem Auguſti. declarat: iō ſubdit: Et reducet ea in iuſticia. qd̓ non poteſt ꝯpete̓reductis a captiuitate babylonica vt dictum eſt. Un̄ ⁊ aliqͥexpoſitores hebreoꝝ moderni: vt tā Rabi Dauid: ꝙͣ Huoīa iſta applicant ad tēpus meſſie: non ad redemptionembabylonice captiuitatis. Conſequenter. xvijº dicit: Et ꝯteretſceleſtos .i. ſceleratos ⁊ peccatores ſimul: ⁊ qui derelinquūtdn̄ꝫ ꝯſumēt̉. q̄ v̓ba referūt̉ ad ea q̄ priꝰ dixerat circa prīcipiūca. vbi dixit: Ue gēti peccatrici ⁊cͣ. Filijs ſceleratꝭ ⁊cͣ. deliōrūt dn̄ꝫ ⁊cͣ. Et ē ſēſus ſic̄ iudicio diſcretiōis diuīe ſyō redimet̉: vt dictū ē: qd̓ ītelligit̉ d̓ electꝭ: ſic eodē iudicio ꝯterēt̉ ſcelerati ⁊ ꝯſument̉: qͥ dereliquerunt dn̄m: qd̓ īplet̉ ī ꝑfidis iudeis ⁊ alijs chriſtū malicioſe negantibꝰ: qͥ quottidie ꝯſumūtur: vt. jͣ. dicet̉. Conſequenter. xviij dr̄: Cōfundent̉ .n. ab idolis quibus ſacrificauerūt ⁊cͣ. qd̓ prima facie videt̉ ꝯͣ predictā expoſitionem. Nā vt dictū ē in tēplo ſecundo pro maiori ⁊ principali parte non fuerunt idolatre. Ad qd̓ dicendū: ꝙ hoc intelligit̉ ẜm falſaꝫ aſſertionem iudeoꝝ qͥ cū īterrogant̉ de cauſa huius diuturne captiuitatis in qua ſunt:reſpondent ꝙ cauſa eſt idolatria quā cōmiſerunt patres eoruꝫ in tēplo primo: ⁊ etiā peccatū vituli quod fecerunt inoreb: quod ē manifeſte falſuꝫ. Non .n. punit deus filios propatribus vltra quartā generationeꝫ: vt pꝫ Exo. xx. caͦ. p̄ſertiꝫ cū filij non ſunt imitatores paternoꝝ ſcelerū: vt ē in propoſito. Iudei .n. in hac captiuitate exiſtentes non ſunt idolatre: ſꝫ proprie imitantur ſcelus patrum approbantes occiſionē chriſti: ⁊ hoc ē quod dr̄ hic: Confundent̉ .n. ab idolisquibus ſacrificauerūt: quaſi diceret: hi qui dereliqueruntdn̄m ꝯſumēt̉: eo ꝙ nō ꝯfundunt̉ .ſ. penitētes de hoc ꝙ chriſtu dereliquerunt: ſꝫ potius ꝯfundunt̉ ab idolis quibus ſacrificauerunt: hoc malicioſe fingentes ratione p̄dicta. ⁊ eodē mō intelligendū ē qd̓ ſubdit̉: Et erubeſcētis ſuꝑ hortꝭ qͦselegeratiſ. Cōſequēter. xixº dicit̉: Cū fueritis velut quercusdefluentibꝰ folijs: ⁊ velut hortꝰ abſqꝫ aqua. vbi declarat illud quod dixerat parū ſupra: Qui dereliquerūt dn̄m ꝯſument̉. q̄ qͥdē ꝯſūptio fit tribus modis: qͦꝝ duo ſunt ī hacvita. Cōſumūt̉ .n. ꝑfidi iudei in ſua malicia ꝑſeuerātes: velut quercus defluentibus folijs: qꝛ ſtatus eoꝝ quaſi vetuſtate ꝯſumitur: Iuxta illud hebreoꝝ. viijº caͦ: qd̓ veteraſcet ꝓpe interitū ē. Conſumitur ēt alio modo: velut hortꝰ abſqꝫaqua .ſ. ſapientie ſeu gratie. Tertio mō ꝯſumit̉ ſtatꝰ p̄dictorū finaliter in igne gehēne inextinguibili: de quo dicit: Eterit fortitudo veſtra vt fauilla ⁊cͣ. ⁊ exponat̉ ẜm primā expoſitionem que ponitur in poſtilla.¶ Replica.Irca eſaiā propheta ⁊ primum eius capituluꝫ. Cūpoſtillator exponit de iudeis tꝑe primi templi pecL.cantibus: ⁊ punitis pro peccatis ſuis: ⁊ reductis adcaptiuitatē babylonicā. Qualiter ēt ſanctꝰ thomas hͦ capitulū exponit Burgen̄. immemor prologi ſui valde redarguit poſtillatorē: qꝛ ſepe dicta ſancti thome declinat: q̄ tn̄vt ipſe dicit: ſunt igne charitatis examinata: ⁊ naͣlis rationis dictamine multipliciter purgata: ipſe hic eū ⁊ poſtillatoreꝫ redarguit: tāꝙͣ eos qui a plano ſenſu littere deuiarūt:ꝓ eo qꝛ vt dicit culpa deiectionis hic deſcripta fuit idolatria que in hoc caͦ non aſſignatur. hoc ⁊ quedam alia mouent ipſū ad exponēdū preſēs capitulū de iudeis circa finētēpli ſecūdi in iudea ⁊ hierl̓ꝫ reſidētibꝰ: qͥ chriſtū negātes d̓reliquerunt dn̄m: blaſphemauerūt ſanctū iſrl̓ ⁊cͣ. ꝓut littera ſonat: ⁊ euangelice hiſtorie teſtantur ⁊ experientia certificat. Sꝫ huic expoſitōni obuiant multa q̄ primo ponent̉:d̓hinc reſpondebitur ipſius motiuis. Quo ad primuꝫ primo obuiat: qꝛ dr̄ in littera de tempore huius deiectiōis: ꝙeo tēpore oblationes feſtiuitates ſabbata ⁊ cetera enumerata fuerint deo moleſta: eiecta ⁊ reprobata. Tempore auteꝫſecūdi templi deo fuerint accepta tāꝙͣ grata: vt pꝫ a caͦ. x.
Neemie ⁊ infra: ⁊ eſdre ſecundo libro a capitulo. viij.vſqꝫ ad finē libri. Et de redeuntibus a captiuitate babylonica exponitur ibidē ad litterā id qd̓ in hoc capitulo ꝯtinet̉: videlicet niſi reliquiſſet nobis dn̄s ſemen ⁊cͣ.qꝛ dr̄. caº. viij. Ꝙ orauit eſdras dicēs: Et nūc quāta miſericordia facta eſt ſuper nos abs te dn̄e deus vt relinores radicē noſtrā ⁊cͣ. q̄ in illo capitulo continentur. Similiter in iſto capitulo ꝯtinet̉: ꝯuertam manum meaꝫad te ⁊ excoquā ad plenū ſcoriā tuā. Eſdras ad litteraꝫexponere videt̉ de redeuntibus a babylōica captiuitate: vt pꝫ caº vlti. ſecūdi eſdre: vbi cū eſdraſ nihilireprehēſibile in populo repperiſſꝫ: niſi ꝙ hērēt vxores alienigenas. Ad eius perſuaſione dimiſerunt eas cū prole: qͥbus factis ⁊ ſacrificijſ ꝯſūmatis dixit eſdras: Ite māducare nunc: ſanctus enim hic dies eſt dn̄o. Nolite ꝯtriſtari: dn̄s .n. clarificauit vos. Ex qͥbus pꝫ qd̓ deiectio de qͣdicit hoc capitulū: fuit dicta de captiuitatē babylonica⁊ clarificatio de reditu ab ipſa captiuitate. Nā reueradeiectio ⁊ ſacrificioꝝ ⁊ feſtiuitatū deteſtatio ꝓut hic enumerant̉: non poſſunt intelligi de tēpore ſecundi tēpli⁊ circa eius finem ꝓut Burgen. qꝛ ſtatī ante chriſti natiuitatē ceremōialia legis erant accepta deo: vt pꝫ Lu.primo de zacharia patre iohannis baptiſte: cuius oratio tēpor̄ incenſi fuit exaudita qn̄ meruit etiā āgelū videre: immo ⁊ dn̄s noſter ieſus chriſtus tꝑe tēpli ſecūdinon venit ſoluere legē: ſꝫ īplere: ⁊ ipſe iuſſit diſcipulosad diem feſtū aſcendere: ⁊ ipſe aſcendit: oꝑa legis fecit:paſcha manducauit: ꝓut ī hiſtoria euangelica clare ꝯtinetur: ⁊ apoſtoli poſt mortē chriſti multa legalia ſeruauerunt: vt pꝫ in epiſtolis pauli ⁊ actibus apoſtolorum.Nā etſi in morte chriſti legalia fueruūt mortua: an̄ publicationeꝫ tn̄ euangelij non erāt mortifera: ꝓut haberi poteſt ex epiſtola ad Gal̓. ⁊ alibi. Legalia .n. toto tꝑetēpli ⁊ vſqꝫ ad mortē chriſti valuerunt: aſſiſtente opere operante .ſ. fide ⁊ deuotiōe: quo tēpore idolatria publica non permittebatur. Deteſtatio igit̉ legaliū de quain hoc capitulo dr̄: tꝑe ſecundi tēpli nō habuit locū: ſedtēpore primi tēpli qn̄ reges ⁊ populi fuerunt idolatriedediti: tunc deficiētes fide. Secūdū quod obuiat expoſitioni Burgen̄. trahit̉ ex hoc caͦ in quo dr̄: Quō factaes meretrix ciuitas fidelis. Meretriciū aūt ⁊ adulteriuꝫ in ſcriptura ꝓ idolatria ponit̉: q̄ tꝑe ſecūdi tēpli locūnon habuit: īmo p̄ſides illius tēporis eā ex corde ꝓſeq̄bantur. Ꝙ aūt Burgen̄. meretriciū illud exponit de iudeis negantibus chriſtū ⁊ petētibus barrabaꝫ: non vr̄rationabile: qꝛ meretrix ⁊ adultera dimiſſo vero ſponſo adheret alieno: iudei aūt chriſto abiecto ex malicia:petierunt barrabā: nō vt ei ex amore adhererent: vtadultere ꝯſueuerunt. Et hoc innuit̉: cū dr̄: Ciuitas fidelis. non .n. fidelitatē quā ad deū hr̄e debuerunt ad barrabam ꝯuerterunt. Cū eū non fidelitate: ſꝫ malicia ſaluarūt a morte. Tēpore aūt primi templi ille paſſus locū hꝫ: qꝛ tēpore dauid fuit ciuitas fidelis per cultū vniꝰdei veri: ſꝫ tēporibꝰ multoꝝ alioꝝ regū facta eſt meretrix ⁊ infidelis defluēs ad idola: iō aſſignat̉ pro babylonice deiectionis culpa ⁊ cā. Tertiuꝫ qd̓ obuiat exponiBurgen̄. dicit̉ ī hͦ caͦ: Et reſtituā iudices tuos ſic̄ pͥus: etꝯſiliarios tuos ſic̄ antiqͥtꝰ. qꝛ apoſtoli d̓ qͥbꝰ Burgen̄. exponit: nō erāt tales iudices ⁊ ppl̓i ꝯſiliarij: ſꝫ potius appl̓o reputati aduerſarij: qͥ ēt nō fuerūt ſic̄ pͥus ⁊ ātiqͥt̉qꝛ ppl̓s antiqͥtus ꝯſenſit in iudices ⁊ ſtetit eoꝝ ſētentie⁊ dictamini: apoſtolis autē ⁊ v̓bis ⁊ factis māifeſte cōtradixerunt. Itē iudices antiqͥtus ⁊ ꝯſiliarij cū ppl̓o remāſerant ⁊ pro ppl̓o quātūcūqꝫ ꝑuerſo īterceſſerāt ſic̄moyſcs qͥ dixit dn̄o: Aut dimitte noxaꝫ ppl̓o: aut deleme ⁊cͣ. apoſtoli aūt monitu ſpirituſſancti ab eis receſ-