Druckschrift 
3 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

cioſus ꝑ peccati actū acquiſitus: inclinans per modumnature: et de hoc dicit: Ue genti peccatrici. vn̄ non dic̄ve genti peccanti: ſꝫ peccatrici vt ſignificet actū ꝯuerſuꝫin habitu. Secūda qꝛ vt dicit gregorius: Peccata gr̄auia ex ſuo pondere in alia trahunt. Et de hͦ dicit: Populo graui iniquitate. q. d. peccata huius populi tā gr̄auia fuerunt ꝙ ex magno pondere ad tā magnā cecitatēeos deduxerunt. Tertia qꝛ licet ille ppl̓s a ſanctis patriarchis deſcenderit: tn̄ tota fere multitudo ppl̓i deſcēdebat ſecūdū carneꝫ ab illis qui frequenter ⁊ enormiter īdeū peccauerunt: vt illi qui fecerūt vitulū ī oreb: Exo..xxxij. caº. Sil̓r in ſepulchro ꝯcupiſcētie ⁊ apud aquastradictionis ⁊ in pluribꝰ alijs: vt pꝫ in libris moſaicelegis: Iudicū ⁊ Regū. Et d̓ hͦ dicit: Semini nequā filijsſceleratis. quaſi diceret nō īmerito ad tātā cecitatē d̓uenit ille populus: qꝛ quaſi a naͣ ẜm ſuā generationē ineſteis peccare in deuꝫ. Conſequenter quinto declarat illd̓quod pͥus dixerat: Spreuerūt me. Et de hoc primo dicit: Dereliquerūt dn̄m. qꝛ dixerunt Ioh̓. xix. Nō habemus regē niſi ceſarē: ⁊º qꝛ blaſphemauerunt ſanctū iſrl̓qꝛ dixerunt Ioh̓. viij. caº. Samaritanus es ⁊ demoniūhabes: tertio qꝛ cū ipſi a veris prophetis eruditi: ſemꝑſpectabant meſſiā de genere dauid: cū tn̄ eis adeſſet p̄ſetialiter: dicentes Matth̓. xiij. caº: Nonne hic ē filius fabri. de quo dicit: Alienati ſunt retrorſū. qꝛ ſpreto verochriſto adheſerūt cuidā pſeudo meſſie: qͥ dicebat̉ bencōęba. vt patet in thalmud. Uel aliter ī quodā libro qͥdr̄ cabrind: Ex qua adheſione fuerunt ex eis multa milia interfecti: vt ibidē hr̄: ⁊ ſic alienati ſunt retrorſum.Conſequēter ſexto oſtendit ipſos eē incorrigibiles ꝑ flagella ſeu tribulationes ſibi a deo inflictas ſeu infligendas: de quo dicit: Suꝑ quo ꝑcutiā vos ⁊cͣ. Ad qd̓ ſciēdū ꝙ in tēporibus que an̄ chriſti aduētū ſeu paſſionempreceſſerunt: cū ille ppl̓s frequenter peccaſſet: deus puniebat eum varijs ⁊ diuerſis modis ad finem vt adpenitētiā reuerterentur. Un̄ Deutº. vij. caº. Sicut patercorrigit filiū ſuum: ſic dn̄s deus tuus corrigit te. Paterenim flagellat filiū: vt corrigatur: ſed ī hoc peccato qd̓in chriſto ꝯmiſerunt: quod eſt ſummum peccatū: iā deus non punit illos tāꝙͣ filios vt corrigātur: ſed tāꝙͣ hoſtes: vt penā pro predicto peccato ẜm ordinē ſue iuſticie patiantur: Iuxta illud Math̓. xxj. Malos male ꝑdat: ⁊ vineā ſuā locabit alijs agricolis: iō dicit: Suꝑ qͦꝑcutiā vos. quaſi diceret: qua de cauſa habeo vos percutere: qꝛ iā nō cauſa correctionis: cū ex percuſſiōe magis deteriores eſtis effecti. Quia oē caput languiduꝫ.⁊ exponat̉ ꝓut ī poſtilla: vſqꝫ ibi Terra veſtra d̓ſerta.In quo conſequenter ſeptimo deſtructionē hieruſaleꝫ⁊ tēpli ⁊ totius regionis iude ꝑ romanos ꝓprie prenoſticat: iō dr̄: Et deſolabit̉. ſic̄ ī vaſtitate hoſtili .ſ. irreparabil̓r: Iuxta illud Daniel̓. ix. Et finiſ eius vaſtitas. Etſubdit: Et derelinquet̉ filia ſyon .ſ. hieruſalē vel tēpluꝫ:q̄ nō ſolū ab hominibꝰ: ſꝫ a deo fuit derelicta: Iuxta illud Math̓. xxiij. caº. Relinquet̉ vobis domus veſtra d̓ſerta. Conſequēter octauo vt on̄deret: ꝙ licet maior ꝑs⁊ principalior apud iudeos predicta ſcelera ⁊ penas incurriſſent: nihilominus aliq̄ reliqͥe parue vt ſemina adſalutē remanſerūt: iō ſubdit̉: Niſi dn̄s reliqͥſſet nobiſ ſemē ⁊cͣ. vbi gloſa: hic on̄dit̉ q̄ ꝯͣ iudā ⁊ hieruſalē dictaſūt: ad captiuitatē romanoꝝ eē referenda qn̄ in apoſtolis reliquie ſalue facte ſūt ⁊ in vna die crediderunt triamilia ⁊ ī toto orbe euangeliū ſeminatū ē: hec in gloſa.Conſequenter nono vt oſtendat ꝙ predicte reliqͥe ſeminales: nō erant de maioribus ſeu principalibus ſeu ī tāta quātitate: vt dicerent̉ ppl̓s: iō ſubdit̉: Audite verbūdn̄i prīcipes ſodomoꝝ: ꝑcipite legē dei veſtri populus

preuaricationem: quod exponitur etiam ẜm euꝫ de incorrigibilitatē eoꝝ: vt patet in poſtilla. Itē manifeſtū ē: ꝙ iudeiredeuntes de captiuitate babylonica pro maiori parte nonfuerunt purgati: ſeu mundati a peccatis: ſꝫ erant multiplicati abominationibus chananeoꝝ ⁊ āmorreoꝝ: vt habetur expreſſe eſdre. ix. quod non conſonat huic: qd̓ in hoc loco dr̄: Et ecce excoquā ad purū ſcoriā tuā: ⁊ auferā oē ſtannū tuū. qd̓ expōitur ī poſtilla ſic: ꝙ ſicut ꝑ virtutē ignis cōſumitur quicqͥd ē īpuritatis in auro ⁊ argento: ſic per ignētribulationis īmiſſe a deo iudeis per reges babylonis: fuitpurgatus ppl̓s iudeoꝝ: qꝛ purgatione facta reductus ē a captiuitate babylonica: hec in poſtilla. Ex quibus ⁊ alijs quepatebūt proſequendo verā expoſitionē: videt̉ preſens capitulū exponēdū de iudeis circa finem tēpli ſecundi ī iudea ⁊hieruſalē reſidētibus: qui chriſtū negātes dereliquerūt dn̄ꝫ⁊ blaſphemauerunt ſanctū iſrael ⁊ alienati ſunt retrorſuꝫ:ꝓut littera ſonat ⁊ hiſtorie euāgelice teſtant̉: ⁊ etiaꝫ experientia certificat. Ad cuius expōnis vlterioreꝫ declarationeꝫꝯſiderandum eſt: ꝙ eſaias tanꝙͣ propheta euangelicus ꝓſequit̉ in principio ſue prophetie: vbi intendit agere de eiection ppl̓i iudaici ⁊ vocationē gentiū: eundē ordinē quē chriſtus in enāgelio p̄noſticauit .ſ. ꝙ adiectio iudeoꝝ ex eoꝝ demeritis precedere debebat vocationē gētiū. Un̄ matth̓. xxj.Chriſtus loquens cū doctoribus ⁊ principibus ſacerdotuꝫeis propoſuit parabolā d̓e patrefamilias: qui plantauit vineam ⁊ ſepe circundedit ⁊cͣ. Ex qua parabola ⁊ eius expoſitione ꝯcludit: iō dico vobis ꝙ auferetur a vobis regnumdei: ⁊ dabit̉ genti facienti fructus eius. Un̄ ⁊ eſaias ſequensmodū euāgelicū de ſil̓i parabola vinee indeis īproperauit:infra. v. cā vt ibidē patebit Et iō in hoc loco in quo denūciat vocationē gētiū: vt pꝫ in prinº ſequentis capituli: p̄miſit expreſſā reprobatione iudeoꝝ: circa qd̓. xix. facit. Prīo.n. teſtimonia inuocat celeſtiū ⁊ terreſtriū dicēs: Aludite celi ⁊ auribus percipe terra. Cuius ratio ẜm gloſā taliſ eſt. nāſicut populo iſraeli ꝑ moyſē dictū fuit: Audite celi que loquar: ⁊ audiat terra verba oriſ mei. ſic poſt preuaricationēppl̓i eoſdē vocat eſaias in teſtimoniū: vt cognoſcāt deuꝫ invltionē mandatorū ſuoꝝ ad iracūdiā ꝯcitatū. vn̄ aduertēti vtrūqꝫ capitulū .ſ. illud Deutro .xxxij. ⁊ primū eſaie ſatispꝫ: ꝙ ea q̄ in illo caͦ p̄noſticant̉ ꝑ modū ꝓphetie monitiōisin preſenti caͦ denunciant̉ tanꝙͣ procedentia ad executionē.Conſequenter on̄dit ſecūdo breuiter ſue atteſtationis maͣꝫdicēs: Filios enutriui ⁊ exaltaui: ipſi aūt ſpreuerūt me Inquibus verbis epilogat ꝯpēdioſe multa q̄ fuerunt ī carmine moſaico ſupradicto: taꝙͣ p̄ambula ad deiectionē populi illius. dictū eſt .n. ibi: Nunquid nō ipſe eſt pater tuus quipoſſedit: fecit: ⁊ creauit te ⁊cͣ. in quo oſtenditur ipſos fuiſſefilios dei ꝑ creationē: ſil̓r ⁊ ꝑ adoptionē: cū dicit: Pars aūtdn̄i populus eius. Sil̓r ibi fecit mētionē de educatione: nutritione: ⁊ exaltatione eoꝝ: cū dixit: Circunduxit eū ⁊ cuſtodiuit ⁊cͣ. Conſtituēs eos ꝑ excelſā terrā ⁊cͣ. ad que verba alludit Eſa. dicēs: Filios enutriui ⁊ exaltaui: ipſi vero ſpreuerunt me. Cōſequēter tertio: qꝛ ẜm apoſtolū ro. xj. ca. Cecitas ex parte ꝯtigit in iſrael: vt plenitudo gentiū intraret:iō on̄dit ꝙ predictum peccatū ꝑtinet ad cecitatē: ⁊ de hͦ dicit: Cognouit bos poſſeſſorē ſuū ⁊cͣ. q. d. ēt ſi non haberētlumē naͣlis rōnis: ſꝫ ſolū ſenſualē cognitionē ſicut bruta: adhūc debuiſſent cognoſcere ex inſtinctu naturali benefactorem ſuū ⁊ nutritoreꝫ: cū bos ⁊ aſinus rationē nō habenteshoc cognoſcunt: ⁊ ſic manifeſte ꝯcludit̉ predictū peccatū ꝑtinere ad cecitatē: nō ſolū mentis: ſꝫ ēt ſenſus. Conſequēterquarto on̄dit: ex qͥbꝰ deuenerūt ad tātā cecitatē: Et de hocdicit: Ue genti peccatrici. vbi tria aſſignat vt cauſas ſeu occaſiones incurrēdi p̄dictū cecicatis peccatū .ſ. de nō cognoſcēdo chriſtū. Prima ē: qꝛ gens illa ꝓ maiori parte tātā cōſuetudinē habebat peccandi: ꝙ iam inerat eis habitus vi