Liber
ipſiꝰ ab initio: ēt ab īſtitutione hoīum ip̄oꝝ diſtīxi partes illoꝝ: et initia eoꝝ in gētibus ſuis. Ornauit in eternū oꝑa illoꝝ: nec eſurierūtne̓c laborauerūt: et nō deſtiterūt ab oꝑibus ſuiſ. Unu̓ſquiſqꝫ ꝓximū ſibi nō āguſtiabit vſqꝫ in et̓nū. Nō ſisincredibilis verbo illius.Poſt hec deꝰ in terrā reſpexit: ⁊ īpleuit illā bonis ſuisAnima aūt hoīs vitalis de̓nūciauit an̄ faciē ipſiꝰ: et inip̄a iteꝝ reuerſio illoꝝ.Eūs creauit de ¶. XVII.terra hoīeꝫ: ēt ẜm imaginē ſuā fecit illū. Et ite̓ruꝫꝯuertit illū in ip̄am: et ẜꝫ ſeveſtiuit illū virtute. Nume̓rum dieꝝ ⁊ tp̄s dedit illi: et
dedit illi ptātē eoꝝ que ſūtſuꝑ terram. Poſuit timorēillius ſuꝑ oēm carneꝫ: ⁊ dominatꝰ eſt beſtiarū ⁊ volatilium. Creauit ex ipſo adiutoriū ſimile ſibi: conſiliū: etlinguā: et oculos: ⁊ aures:e̓t cor dēdit illis excogitanꝰdi: et diſciplina intellectꝰ repleuit illoſ. Creauit illis ſcientiā ſpūs: ſenſu īpleuit corilloꝝ: et mala ⁊ bona oſtendit illis. Poͣſuit oculuꝫ ipſoꝝ ſuper corda illorū oſtēdere illis magnalia operūſuoꝝ ut nomen ſanctificatōis collaudent: ⁊ gloriariī mirabilibus illius: vt magnalia enarrent opeꝝ eiusAddidit illis diſciplinam:et legem vite he̓reditauit il
diſpoſuit in pondere: numero: ⁊ mēſura: ſap̄. xj. c ¶ Et abinſtitutōe ho. ip̄oꝝ diſtinxit partes illoꝝ. ſicut pꝫ gen̄. j. qꝛpͥma die diuiſit lucē a tenebris: 2º v̓o die aquas q̄ ſūt ſuꝑ firmamētū .ſ. celū cryſtallinū ab aqͥs que ſūt ſub firmamēto.ſ. a maͣ quattuor el̓oꝝ ꝑ celū ſidereū int̓mediū. 3º die diſtinxit elemēta ab inuicēꝑ cōgregatōem aquarū in locū vnū: ⁊ ſicapparuit arida: vt aeris elemētū: ſicut fuitplenius ibi dictū. dEt initia ip̄oꝝ in gētibus ſuis. ſupple diſtinxit: nam initialespoſſeſſioneſ ꝑtiuꝫ terre ꝑ tres filios noe diſtincte ſeminauit: ſicexponūt aliqͥ. ſed qꝛpoſtea ſb̓ditur: Poſthec deus in terra reſpexit ⁊cͣ. vr̄ mihi ꝙiſtud ſit intelligendūde angelis: ꝑ quos adminiſtrat̉ tota corporalis creatura: ſic̄ dic̄Augꝰ ſuper gen̄. ⁊ ẜmph̓os intelligētie mouēt orbes: eſt igit̉ ſenſui: d ¶ Et initia ipſoꝝ ī gentibꝰ ſuis ⁊c̄.qꝛ corꝑa ſuꝑiora ⁊ inferiora aſſignauit deꝰdiſtinctis angelis pereos regenda: nec obſtat qd̓ dr̄: Gētibꝰ ſuis. na angeli dicuntur in ſcriptura filij dei: Iob. j. Quadamaūt die cū veniſſent filij dei vt aſſiſterēt corā dn̄o ⁊cͣ. Dicūt̉etiā eius milites Iob. xv. Nūquid ē numerꝰ militū eius. ⁊Luc. ij. Facta ē cū angelo multitudo celeſtis militie ⁊cͣ. Milites aūt ⁊ filij alicꝰ ſūt ꝓpͥe gentes eius. e ¶ Ornauit ī eternū opera eoꝝ. nā celos ornauit ſtellis ⁊ luminaribꝰ: aeremauibꝰ: aquā piſcibꝰ: ⁊ terrā aīalibus. ⁊ dicūtur celi ⁊ elementa angeloꝝ oꝑa: nō qꝛ ſint eoꝝ factores: ſed adminiſtratores: eo mō loq̄ndi quo vinea dr̄ opus vinitoris: ⁊ domꝰ gubernāda opus diſpēſatoris: ⁊ ponit̉ hic et̓nū ꝓpͥe ꝙͣtum adcelos: quoꝝ ornamēta ꝑmanebūt. Quātū aūt ad gnaͣbilia⁊ corruptibilia que ceſſabūt in fine mūdi: accipit̉ ꝓ temporelongo: ſicut dicūt̉ mōtes et̓ni: p̄ſ. lxxv. Illuminās tu mirabilit̓ a mōtibus eternis. f ¶ Nec eſurierūt. nā angeli nō ſūtcibo corꝑali indigētes. g ¶ Nec laborauerūt. qꝛ ſine fatigatōe admīſtrāt corporalē creaturā: ⁊ etiā ꝯtinue: iō ſb̓dit̉:h ¶ Et nō deſtiterūt. ſiue moleſtia ſiue diſcordia ꝯturbati⁊ ſubdit̉: i ¶ Unuſqͥſqꝫ ꝓximū ſuū ⁊cͣ. vn̄ dr̄ ⁊ Iob. xxv.Qui facit ꝯcordiā in ſublimibus ſuis. k ¶ Poſt hec deus⁊cͣ. impleuit illā bonis ſuis. multiplicādo hoīeſ in ea ⁊ ex eafructꝰ ꝓducendo ad ſuſtentatōem hoīum ⁊ aīaliū: iō ſb̓dit̉l ¶ Aīa oīs vitalis. tā rōalis ꝙͣ ſenſibilis. m ¶ Denunciauit an faciē ip̄ius .i. facto on̄dit ꝙ ꝓpter eā erant illa bona adeo ꝓducta: qꝛ vſa eſt ipſis. n ¶ Et in ip̄a iteꝝ reuerſio illoꝝ. nā per aīam rōalē iſta reducūtur in deū: ip̄m de bonisſuis laudādo: ⁊ ꝑ aīam ſenſitiuā ſuo modo: qꝛ ē materia diuine laudis.¶ Capl̓m. XVII.Eus creauit. Hic ꝯn̄ter agit̉ de formatōne homīsſpāl̓r: ⁊ pͥmo ꝙͣtū ad ꝑfectōem naͣe: 2º ꝙͣtū ad ꝑfectōem legis ſuꝑaddite: ibi Addidit illiſ. Circa pͥmū dicitur:a ¶ Deus creauit .i. formauit: nā creatio ꝓpͥe dicta eſt de ni
hilo. b ¶ De t̓ra hoīem. ꝙͣtū ad corpꝰ: gen̄. j. c ¶ Aẜm imaginē ſuā fecit illū. ꝙͣtum ad aīam intellectiuaꝫ:ꝑ quā hō capax ē ipſiꝰ dei ꝑ cognitōeꝫ ⁊ amorē. d ¶ Etiteꝝ cōuertit illū in ip̄am .ſ. imagine: dando ei cognitōnem dei actualē. nā imago ꝑfectiꝰ attēdit̉ ẜm actu ꝙͣ ẜꝫpotētiā. e ¶ Etẜm ſe .i. ẜm decentiā humane nature. f ¶ Ueſtiuitillū v̓tute. ad quāhumana naturahꝫ aptitudinē: ſic̄.n. deuſ formauithoīeꝫ ꝑfectū ꝙͣtūad corpꝰ: vt in ꝙͣtitate d̓bita: ⁊ hꝰmōi: ſic ꝙͣtum adaīaꝫ ſciētijs ⁊ virtutibus ꝑficiēdoillā: vn̄ ⁊ adā ſtatim impoſuit nomīa aīalibus ẜmnature ſue ꝓpͥetatē: gen̄. ij. qd̓ nonfeciſſet niſi hūiſſet eoꝝ cognitionē. f ¶ Numeꝝdieꝝ ⁊ tp̄s deditilli. quo viueret īꝑadiſo terreſtri:⁊ inde trāſferret̉ad gl̓am ſuam ſine morte: ſi ſtetiſſet in ſtatu innocentie. g ¶ Et dedit illi ptātē eorū q̄ ſūt ſuꝑ t̓rā: gen̄. j. h ¶ Creauit exipſo ⁊cͣ de coſta eius mulierē formādo: que mulier eſt īadiutoriū viri in ꝓcreatōe ꝓlis ⁊ eius nutritōe: ⁊ etiamin cohitatōe: nā aliqua oꝑa ſtatim apparēt per viros fienda: ⁊ aliqͣ ꝑ mulieres. i ¶ Cōſiliū .i. potētiā deliberādi. k ¶ Et līguā. ad ꝯceptū mētis ſignificādū alteri.¶ ¶ Et oculos ⁊ aures .i. potētiā vidēdi ⁊ audiēdi: hosaūt ſenſus pre ceteris expͥmit: qꝛ maxime deſeruiūt doctrine: vt hr̄. j. metaph̓. m ¶ Et cor. i. ītellectū n ¶ Dedit illis excogitādi. ea q̄ ſūt neceſſaria ⁊ expediētia ſibi.o ¶ Et diſciplina intellectꝰ repleuit illos .ſ. viꝝ ⁊ mulierē dādo eis noticiā oīum que ꝯpetit eis ſcire ꝑ naturā:⁊ ad idē facit qd̓ ſubdit̉: p ¶ Creauit illis ſcīam ſpūs..ſ. intellectꝰ: qui tn̄ ꝓpͥe refert̉ ad noticiā pͥncipioꝝ: ſcīav̓o ad noticia ꝯcluſionū. q ¶ Senſu. ꝙͣtū ad certitudinē vtriuſqꝫ noticie: vn̄ ⁊ clare cognoſcēs aliqͥd dr̄ illudbene ſentire. r ¶ Et ma. ⁊ bo. on̄. eis. bona ad ꝓſeq̄ndū: mala ad vitādū. s ¶ Poſuit ocu. ip. ſuꝑ cor. eoꝝnā dedit ītellectui v̓tutē ſuꝑ ſe reflectēdi. t ¶ On̄dē illis .i. ad on̄dēdū illis v ¶ Magnalia opeꝝ ſuoꝝ. ꝑ hͦ.n. ꝙ aīa intellectiua ē ſuꝑ ſe reflexiua: maxime ꝓficit inſcīa. x ¶ Ut nomē ſanctificatōis .i. nomē dn̄i in qͦ bn̄dicūtur ⁊ ſanctificant̉ oīa. y ¶ Collaudēt. ex noticianāqꝫ opeꝝ dei dꝫ hō aſſurge in laudē ꝯditoris: ⁊ aliosad hoc induce̓: iō ſubdit̉: Ut magnalia enarrēt ⁊cͣ. ¶Addidit illis. Hic ꝯn̄ter agit̉ de ꝑfectōe hoīſ ꝙͣtū ad additōem legis dicēs: Addidit illis diſciplinā .i. legē dīnitus datā. a ¶ Et legē vite .i. ad vitā ducētē: Matth̓..xix. Si vis ad vitā ingredi: ſerua mādata. tn̄ hic īgreſſus retardabat̉ tꝑe legis moſaice: quouſqꝫ ꝑ xp̄m amoueret̉ impedimētū nature: b ¶ Hereditauit illos .ſ. fi-