Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

ipſiꝰ ab initio: ēt ab īſtitutione hoīum ip̄oꝝ diſtīxi partes illoꝝ: et initia eoꝝ intibus ſuis. Ornauit in eter oꝑa illoꝝ: nec eſurierūtne̓c laborauerūt: et deſtiterūt ab oꝑibus ſuiſ. Unu̓ſquiſqꝫ ꝓximū ſibi āguſtiabit vſqꝫ in et̓nū. ſisincredibilis verbo illius.Poſt hec deꝰ in terrā reſpexit: īpleuit illā bonis ſuisAnima aūt hoīs vitalis de̓nūciauit an̄ faciē ipſiꝰ: et inip̄a iteꝝ reuerſio illoꝝ.Eūs creauit de. XVII.terra hoīeꝫ: ēt ẜm imaginē ſuā fecit illū. Et ite̓ruꝫꝯuertit illū in ip̄am: et ẜꝫ ſeveſtiuit illū virtute. Nume̓rum dieꝝ tp̄s dedit illi: et

dedit illi ptātē eoꝝ que ſūtſuꝑ terram. Poſuit timorēillius ſuꝑ oēm carneꝫ: dominatꝰ eſt beſtiarū volatilium. Creauit ex ipſo adiutoriū ſimile ſibi: conſiliū: etlinguā: et oculos: aures:e̓t cor dēdit illis excogitanꝰdi: et diſciplina intellectꝰ repleuit illoſ. Creauit illis ſcientiā ſpūs: ſenſu īpleuit corilloꝝ: et mala bona oſtendit illis. Poͣſuit oculuꝫ ipſoꝝ ſuper corda illorū oſtēdere illis magnalia operūſuoꝝ ut nomen ſanctificatōis collaudent: gloriariī mirabilibus illius: vt magnalia enarrent opeꝝ eiusAddidit illis diſciplinam:et legem vite he̓reditauit il

diſpoſuit in pondere: numero: mēſura: ſap̄. xj. c Et abinſtitutōe ho. ip̄oꝝ diſtinxit partes illoꝝ. ſicut pꝫ gen̄. j. qꝛpͥma die diuiſit lucē a tenebris: v̓o die aquas ſūt ſuꝑ firmamētū .ſ. celū cryſtallinū ab aqͥs que ſūt ſub firmamēto.ſ. a maͣ quattuor el̓oꝝ celū ſidereū int̓mediū. die diſtinxit elemēta ab inuicē cōgregatōem aqua in locū vnū: ſicapparuit arida: vt aeris elemētū: ſicut fuitplenius ibi dictū. dEt initia ip̄oꝝ intibus ſuis. ſupple diſtinxit: nam initialespoſſeſſioneſ ꝑtiuꝫ terre tres filios noe diſtincte ſeminauit: ſicexponūt aliqͥ. ſed qꝛpoſtea ſb̓ditur: Poſthec deus in terra reſpexit ⁊cͣ. vr̄ mihiiſtud ſit intelligendūde angelis: quos adminiſtrat̉ tota corporalis creatura: ſic̄ dic̄Augꝰ ſuper gen̄. ẜmph̓os intelligētie mouēt orbes: eſt igit̉ ſenſui: d Et initia ipſoꝝ ī gentibꝰ ſuis ⁊c̄.qꝛ corꝑa ſuꝑiora inferiora aſſignauit deꝰdiſtinctis angelis pereos regenda: nec obſtat qd̓ dr̄: Gētibꝰ ſuis. na angeli dicuntur in ſcriptura filij dei: Iob. j. Quadamaūt die veniſſent filij dei vt aſſiſterēt corā dn̄o ⁊cͣ. Dicūt̉etiā eius milites Iob. xv. Nūquid ē numerꝰ militū eius.Luc. ij. Facta ē angelo multitudo celeſtis militie ⁊cͣ. Milites aūt filij alicꝰ ſūt ꝓpͥe gentes eius. e Ornauit ī eter opera eoꝝ. celos ornauit ſtellis luminaribꝰ: aeremauibꝰ: aquā piſcibꝰ: terrā aīalibus. dicūtur celi elementa angeloꝝ oꝑa: qꝛ ſint eoꝝ factores: ſed adminiſtratores: eo loq̄ndi quo vinea dr̄ opus vinitoris: domꝰ gubernāda opus diſpēſatoris: ponit̉ hic et̓nū ꝓpͥe ꝙͣtum adcelos: quoꝝ ornamēta ꝑmanebūt. Quātū aūt ad gnaͣbilia corruptibilia que ceſſabūt in fine mūdi: accipit̉ temporelongo: ſicut dicūt̉ mōtes et̓ni: p̄ſ. lxxv. Illuminās tu mirabilit̓ a mōtibus eternis. f Nec eſurierūt. angeli ſūtcibo corꝑali indigētes. g Nec laborauerūt. qꝛ ſine fatigatōe admīſtrāt corporalē creaturā: etiā ꝯtinue: ſb̓dit̉:h Et deſtiterūt. ſiue moleſtia ſiue diſcordia ꝯturbati ſubdit̉: i Unuſqͥſqꝫ ꝓximū ſuū ⁊cͣ. vn̄ dr̄ Iob. xxv.Qui facit ꝯcordiā in ſublimibus ſuis. k Poſt hec deus⁊cͣ. impleuit illā bonis ſuis. multiplicādo hoīeſ in ea ex eafructꝰ ꝓducendo ad ſuſtentatōem hoīum aīaliū: ſb̓dit̉l Aīa oīs vitalis. rōalis ꝙͣ ſenſibilis. m Denunciauit an faciē ip̄ius .i. facto on̄dit ꝓpter erant illa bona adeo ꝓducta: qꝛ vſa eſt ipſis. n Et in ip̄a iteꝝ reuerſio illoꝝ. per aīam rōalē iſta reducūtur in deū: ip̄m de bonisſuis laudādo: aīam ſenſitiuā ſuo modo: qꝛ ē materia diuine laudis. Capl̓m. XVII.Eus creauit. Hic ꝯn̄ter agit̉ de formatōne homīsſpāl̓r: pͥmo ꝙͣtū ad ꝑfectōem naͣe: ꝙͣtū ad ꝑfectōem legis ſuꝑaddite: ibi Addidit illiſ. Circa pͥmū dicitur:a Deus creauit .i. formauit: creatio ꝓpͥe dicta eſt de ni

hilo. b De t̓ra hoīem. ꝙͣtū ad corpꝰ: gen̄. j. c Aẜm imaginē ſuā fecit illū. ꝙͣtum ad aīam intellectiuaꝫ: quā capax ē ipſiꝰ dei cognitōeꝫ amorē. d Etiteꝝ cōuertit illū in ip̄am .ſ. imagine: dando ei cognitōnem dei actualē. imago ꝑfectiꝰ attēdit̉ ẜm actu ꝙͣ ẜꝫpotētiā. e Etẜm ſe .i. ẜm decentiā humane nature. f Ueſtiuitillū v̓tute. ad quāhumana naturahꝫ aptitudinē: ſic̄.n. deuſ formauithoīeꝫ ꝑfectū ꝙͣtūad corpꝰ: vt in ꝙͣtitate d̓bita: hꝰmōi: ſic ꝙͣtum adaīaꝫ ſciētijs virtutibus ꝑficiēdoillā: vn̄ adā ſtatim impoſuit nomīa aīalibus ẜmnature ſue ꝓpͥeta: gen̄. ij. qd̓ nonfeciſſet niſi hūiſſet eoꝝ cognitio. f Numeꝝdieꝝ tp̄s deditilli. quo viueret īꝑadiſo terreſtri: inde trāſferret̉ad gl̓am ſuam ſine morte: ſi ſtetiſſet in ſtatu innocentie. g Et dedit illi ptātē eorū ſūt ſuꝑ t̓rā: gen̄. j. h Creauit exipſo ⁊cͣ de coſta eius mulierē formādo: que mulier eſt īadiutoriū viri in ꝓcreatōe ꝓlis eius nutritōe: etiamin cohitatōe: aliqua oꝑa ſtatim apparēt per viros fienda: aliqͣ mulieres. i Cōſiliū .i. potētiā deliberādi. k Et līguā. ad ꝯceptū mētis ſignificādū alteri. Et oculos aures .i. potētiā vidēdi audiēdi: hosaūt ſenſus pre ceteris expͥmit: qꝛ maxime deſeruiūt doctrine: vt hr̄. j. metaph̓. m Et cor. i. ītellectū n Dedit illis excogitādi. ea ſūt neceſſaria expediētia ſibi.o Et diſciplina intellectꝰ repleuit illos .ſ. viꝝ mulie dādo eis noticiā oīum que ꝯpetit eis ſcire naturā: ad idē facit qd̓ ſubdit̉: p Creauit illis ſcīam ſpūs..ſ. intellectꝰ: qui tn̄ ꝓpͥe refert̉ ad noticiā pͥncipioꝝ: ſcīav̓o ad noticia ꝯcluſionū. q Senſu. ꝙͣtū ad certitudi vtriuſqꝫ noticie: vn̄ clare cognoſcēs aliqͥd dr̄ illudbene ſentire. r Et ma. bo. on̄. eis. bona ad ꝓſeq̄n: mala ad vitādū. s Poſuit ocu. ip. ſuꝑ cor. eoꝝ dedit ītellectui v̓tutē ſuꝑ ſe reflectēdi. t On̄dē illis .i. ad on̄dēdū illis v Magnalia opeꝝ ſuoꝝ..n. aīa intellectiua ē ſuꝑ ſe reflexiua: maxime ꝓficit inſcīa. x Ut nomē ſanctificatōis .i. nomē dn̄i in bn̄dicūtur ſanctificant̉ oīa. y Collaudēt. ex noticianāqꝫ opeꝝ dei dꝫ aſſurge in laudē ꝯditoris: aliosad hoc induce̓: ſubdit̉: Ut magnalia enarrēt ⁊cͣ.Addidit illis. Hic ꝯn̄ter agit̉ de ꝑfectōe hoīſ ꝙͣtū ad additōem legis dicēs: Addidit illis diſciplinā .i. legē dīnitus datā. a Et legē vite .i. ad vitā ducētē: Matth̓..xix. Si vis ad vitā ingredi: ſerua mādata. tn̄ hic īgreſſus retardabat̉ tꝑe legis moſaice: quouſqꝫ xp̄m amoueret̉ impedimētū nature: b Hereditauit illos .ſ. fi-