Liber

Et laudaui magꝭ mortuosqͣꝫ viuenteſ: et feliciorē vtroqꝫ iudicaui ꝗ necdū natuseſt: nec vidit mala q̄ ſub ſole fiunt. Rurſū ꝯtēplatꝰ ſumoēs labores hoīuꝫ: ⁊ induſtrias aīaduerti patere inuidie ꝓximi. Et in hoc ergovanitas: et cura ſuꝑflua eſt.Stu̓ltus ꝯplicat manꝰ ſuase̓t comedit carnes ſuas dicens: Melior ē pugillꝰ cumr̄ꝗe: qͣꝫ plena vtraqꝫ manꝰcū labore ⁊ afflictōe animiCōſiderās repperi ⁊ aliamvanitatē ſub ſole. Unu̓ſ ē ⁊ſecūdū nō hꝫ: n̄ filiū: n̄ frēꝫ:⁊ tn̄ laborare nō ceſſat: necſatiant̉ oculi eiˢ diuitijs: necrecogitat dicēs: Cui laboro: ⁊ fraudo aīam meā bonis? In hoc qͦqꝫ vanitas eſt

⁊ afflictio peſſima. Meliꝰ ēergo duos eē ſimul qͣꝫ vnūhabent eī emolumētū ſocietatis ſue. Si vnu̓s cecide̓itab alte̓o fulciet̉. Ue ſoli: qꝛcū ceciderit nō hꝫ ſubleuātē ſe. Et ſi dormierit duo: fouebūt̉ mutuo I. Unu̓s quōcalefiet? Et ſi quiſpiā p̄ualuerit ꝯtra vnū: duo r̄ſiſtūt ei.Fūniculus triplex difficilerūpit̉. Me̓lior ē puer pauper ⁊ ſapiēſ: rege ſene ⁊ ſtulto ꝗ neſcit p̄uide̓ ī poſteruꝫQd̓ ēt de carcere cathēiſqꝫīterdū quis egrediat̉ ad regnū: et aliꝰ natꝰ ī regno inopia ꝯſūmat̉. Uidi cunctōsviuēteſ: qui ābulāt ſub ſolecū adoleſcente ſcd̓o: qui cōſurget ꝓ eo. Infinitus nūerus ē ppl̓i oīuꝫ ꝗ fuerūt an̄

b ¶ Et laudaui magꝭ mortuos ꝙͣ viuētes .i. ſtatū eoꝝ eo ꝙſubtracti ſunt a vita pn̄ti anteꝙͣ haberēt experiētiā tāti mali. c ¶ Et feliciorē .i. minꝰ miſeꝝ. d ¶ Utroqꝫ .ſ. malo homine mortuo ⁊ malo hoīe viuete. e Iudicaui qͥ necduꝫnatus ē .i. abortiuū qui nō hꝫ experiētiā aliquā mali pene:aut mali culpe actualiſ: ⁊ ſic nō ſuſtinet aliquam penā ſenſibilē:ſed habet vitam magis delectabilē ꝙͣ poſſit haberi in vita preſenti: ſꝫ omnes doctores qui loquūt̉ d̓ morientibus in ſolo peccato origīali. ¶ Rurſum. Hic pōitur ſcd̓aratio ad idem: ſtatimenim cū aliquis aſcēdit ad ſtatum dominij inſurgunt inuidiecontra ipſum: ⁊ percōſequens odia: racores: ⁊ inſidie. taliſ aūtſtatus nō eſt appetenduſ: gͦ ⁊cͣ. ⁊ hoc eſt qd̓dicitur: f ¶ Rurſuꝫꝯtē. ſum oēs la. ho. ⁊indu. quibus aſcēdūtad dominij ſtatuꝫ.g ¶ Aīaduerti patere inuidie ꝓximi. ⁊ hͦpatet ad ſēſū. h ¶ Etin hoc ergo vanitas.ideſt in ſtatu dn̄ij acqͥrendo eſt vanitas ſuperbie. i ¶ Et curaſuperflua. ī acquirendo eī ⁊ cōſeruando requiritur magnacura ⁊ anxietas animi. k ¶ Stultus. Hec eſt pars incidentalis in qua reprobat duplicē modū fugiendo dominiū: qꝛvituperabile eſt vtriuſqꝫ motiuū. Scd̓s remouetur: ibi Cōſiderans. Circa primū ſciendū ꝙ in acquiſitione dn̄ij requiritur labor magnus vt dictū eſt: quē refugit piger nō virtuoſe: qꝛ bene vellet dn̄ari: ſed deſidioſe: quia vult ociari: ⁊ hoceſt qd̓ dr̄: k ¶ Stultus .i. piger. l ¶ Cōplicat manꝰ ſuaſtāꝙͣ ocioſus. m ¶ Et comedit carnes ſuas. qꝛ ꝓpter fugaꝫlaboris hꝫ paꝝ ad comedēdū: ⁊ ſic attenuātur carnes eius.n ¶ Dicēs melior ē ⁊cͣ. ad excuſationē ſue pigritie. o ¶ Cōſiderans. Hic remouetur ſecūdus modus vicioſus .ſ. ꝑ auariciam: ad ſtatū enī dn̄ij oportet magnaſ expenſas fieri: qd̓refugit auarus non per virtutē ſed per auariciā: ⁊ hoc ē qd̓dr̄: o ¶ Conſiderans repperi ⁊cͣ .ſ. miſeriā auari: d̓ qͦ ſb̓dit̉p ¶ Unus eſt ⁊ ſecūdū nō hꝫ. qꝛ refugit habere familiaritatem ⁊ amicitiaꝫ cū quocūqꝫ ne oporteat ipſuꝫ aliquid expēdere: ⁊ tn̄ nō ceſſat acqͥrere cū magna animi ⁊ corporis afflictione: ideo cōcluditur ꝙ eſt afflictio peſſima. ⁊ patꝫ litteraporpter qd̓ ex oppoſito cōcluditur: q ¶ Melius eſt ergoduos eſſe ſimul .i. plures coniunctos amicitia ⁊ ſocietate.r ¶ Hn̄t enī emolumētū ſocietatis ſue. qꝛ cōmunicāt inuicem bona ſua. s ¶ Si vnus ceciderit. in aliquod infortuniū. t ¶ Ab altero fulcietur. qꝛ ab eo iuuabitur ⁊ ꝯſolobitur. v ¶ Ue ſoli .i. ſocietatē ⁊ amicitiā cū aliquo nō habēti. x ¶ Et ſi dormierint duo in lecto ⁊cͣ. Icōtra malum frigoris: per hoc metaphorice intelligitur quietatio pluriū invna dilectione: ideo ſubditur: y ¶ Unus quomodo calefiet .ſ. charitate. vnde dicit greg. homel̓. xxxix. Charitas ſēꝑ īalterū tendit vt eſſe charitas poſſit. z ¶ Et ſi quiſpiā pre-

ualuerit ꝯtra vnū ⁊cͣ. hoc pꝫ in corpore ⁊ aīa: qꝛ amiciuuatur ab amico nō ſolum in tribulatione mundi: ſedetiā in tentatione diaboli. a ¶ Funiculus triplex difficile rūpitur .i. quanto plures ⁊ boni ſunt amicitia cōiuncti: tanto ſtatus eoruꝫ melioratur. b ¶ Melior ē.In prīcipio huicapituli oſtenditdominiuꝫ nō eſſeappetēdū rōnibꝰſūptis ex ꝑte plebis: h̓ idē oſtēditex parte prīcipis.Et ponūt̉ hic treſrationes. Primaratio eſt: quia frequenter cōtingitꝙ rex etate prouectus: eſt ſapientiadeſtitutuſ: qꝛ delicioſe nutritus fuit ⁊ in delicijs vixit: que impediūtacquiſitionem ſapientie: ⁊ ideo melioris conditioniſeſt iuuenis pauꝑqui eſt ad acqͥrendam ſapientiā diſpoſitus: qꝛ ſicutdicit ſecūdꝰ ph̓usPaupertas eſt ſapientie reperatrixpropter qd̓ ſocrates ph̓us ⁊ multialij diuitias cōtēpſerūt: ⁊ hͦ eſt qd̓dr̄: b ¶ Melior ē puer pauꝑ ⁊cͣ. hoc pꝫ ī ioſeph ⁊ pharaōe gen̄. xlj. Preuidit eī ioſeph famē futurā ⁊ r̄mediūp̄uidit ꝯͣ ipſā qd̓ rex facere neſciuit. c ¶ Ꝙ ⁊ de carcere. Hic ponit̉ ſcd̓a rō q̄ talis ē: Illud qd̓ frequēter terminatur ad magnā miſeriā nō ē appetēdū tanꝙͣ hꝰ vite ſūnū bonū: ſic eſt d̓ dn̄io tꝑali. vnde ſedechias rex iuda finaliter fuit exoculatꝰ ⁊ captiuus ī babylonē ductꝰ: ⁊ ſicmiſerabiliter mortuꝰ. iiij. reg. vl. Poteſtas ēt tꝑalis aliqn̄ caſualiter ⁊ ſubito venit ex magna miſeria. ſicut pꝫd̓ ioſeph qͥ eductꝰ d̓ carcere ſtatī fuit factꝰ prīceps egypti:⁊ ſcd̓us a rege: qd̓ aūt ſic a caſu ꝓuenit nō ē ſumū hoīsbonū: iō ſubdit̉: c ¶ Ꝙ ⁊ de carcere cathenis ⁊cͣ. ſicutdictū eſt d̓ ioſeph. d ¶ Et alius natꝰ ī regno ⁊cͣ. ſicut dictū ē d̓ ſedechia qͥ fuit filiꝰ regis. e ¶ Uidi cūctos. Hicpōitur tertia rō. Frequēter ei accidit ꝙ ſeneſcēte rege populus ⁊ maxīe iuueneſ adherēt filio eius qͥ ꝓ eo ē regnaturus: ⁊ aliqn̄ regnū vſurpat viuente pr̄e: ſicut adoniaſvoluit facere. iij. reg. j. ⁊ eodē mō d̓ eius filio qn̄ ſeneſcit⁊ filius eius ad etatē adultā venit: ꝙ autē rex in fine vite ſic cōtēnat̉ vel d̓ eo paꝝ curet̉ ē ſibi doloriſ materia ꝓpter qd̓ talis dignitas nō ē appetenda: ⁊ hoc ē qd̓ dicit̉:e ¶ Uidi cūctos viuēteſ .i. multos: ē enī hyperbolica lolocutio: ſicut dr̄: Oēs d̓ ciuitate currūt ad tale ſpectaculū ad denotandū multitudinē currētiū: licet aliqn̄ maior pars remaneat. f ¶ Qui ambulant ſub ſole .i. ī vita preſenti. g ¶ Aū adoleſcente ſecūdo .i. cū filio regisqui ē ſecūdus ab eo: eo ꝙ regnaturꝰ ē poſt eū: iō ſubdit̉:h ¶ Qui ꝯſurget ꝓ eo. ſ. in regno. i ¶ Infinitꝰ numerus ē ppl̓i .i. valde magnus: ⁊ ē hyꝑbole ſicut ⁊ ſupra.k ¶ Oīuꝫ qͥ fuerāt an̄ eū. adherentes prio pr̄i: ⁊ poſtea